Tezgâh, Endüstriyel Raf ve Kapıların Periyodik Kontrolünü Kim Yapar?

Ders notu: Tezgâh, Endüstriyel Raf ve Kapıların Periyodik Kontrolünü Kim Yapar?

Tezgâhta 4 mühendislik dalı yetkili, inşaat yok

Bugün soru şu: bu kontrolü kim yapar? İş Ekipmanları Yönetmeliği Ek-III 2.4.1'e göre dört mühendislik dalı yetkili: makine, mekatronik, metalürji ve malzeme, imalat. Bunlara makine veya metal eğitimi bölümü mezunu teknik öğretmenler ile makine tekniker ve yüksek teknikerleri ekleniyor. Dikkat edin, bu listede inşaat da elektrik de yok.

Raf ve kapıda listeye inşaat girer

Endüstriyel raf ve kapılarda, yani Ek-III 2.5.1'de, liste tezgâhla aynı başlıyor; ama her satıra inşaat ekleniyor. Mühendislerde tezgâhtaki dört dala inşaat mühendisleri katılıyor. Teknik öğretmenlerde inşaat, makine ve metal eğitimi mezunları. Teknikerde de inşaat veya makine tekniker ve yüksek teknikerleri. Kısa formül: raf ve kapı eşittir tezgâh listesi artı inşaat.

Kim hangisinde yetkili?

Şimdi tabloya bakın. İnşaat mühendisi ve inşaat teknikeri tezgâhta hayır, raf ve kapıda evet. İmalat mühendisi iki listede de var. Elektrik mühendisi ise ikisinde de yok; o, elektrikle ilgili tesisatlarda yetkili. Sınavda “hangisi yetkili değildir” sorusunda ilk bakacağınız yer işte bu inşaat ayrımı.

23.12.2025 değişikliğiyle iki dal eklendi

Önemli bir güncelleme: Ek-III, 23 Aralık 2025 tarihli değişiklikle yeniden düzenlendi. Bununla hem tezgâh hem raf ve kapı listesine metalürji ve malzeme mühendisleri ile imalat mühendisleri girdi. Elinizdeki eski notlarda bu iki dal yoksa, not eskidir. Sınava güncel listeyle girin.

Sınavda sorulabilecek ayrıntılar

• Dayanak: İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (RG 25.04.2013/28628) Ek-III (Değişik: RG 23.12.2025/33116, yayımı tarihinde yürürlükte): 2.4.1 tezgâh yetkilileri, 2.5.1 endüstriyel raf ve kapı yetkilileri.
• Kelime farkı: Tezgâhta teknik öğretmen "makine veya metal eğitimi"; raf ve kapıda "inşaat, makine ve metal eğitimi" bölümü mezunu. Tekniker tarafında tezgâhta yalnız makine; raf ve kapıda inşaat veya makine.
• İnşaat dalı başka yerde de var: İnşaat mühendisleri ve inşaat tekniker/yüksek teknikerleri iskelelerin periyodik kontrolünde de yetkili (Ek-III 2.2.2); bu nedenle derste "inşaat yalnız raf ve kapıda" denmez, yalnız tezgâh–raf/kapı karşılaştırması yapılır.
• Raf ve kapıda tahribatsız muayene (2.5.2): kullanılabilir, raporu periyodik kontrol raporunun ekinde saklanır. Bu hüküm süreler dersinde işlendiği için burada tekrarlanmadı; aynı imkân kaldırma-iletme (2.2.3) ve iş makinelerinde (2.6.2) de var.
• Kontrol kriterleri: Tezgâhlar Tablo-4 (ör. mekanik presler TS EN ISO 16092-1, torna tezgâhları TS EN ISO 23125); endüstriyel raflar TS EN 15635; endüstriyel kapılar TS EN 13241+A2, TS EN 12453, TS EN 12604+A1. Süre: standartlarda belirtilmemişse 1 yıl (Tablo-4, Tablo-5).
• Yetkili kişi tanımı (m.4/1-n): Ek-III'teki istisnalar saklı kalmak kaydıyla EKİPNET'e kayıtlı ilgili branşlardan mühendis, teknik öğretmen, tekniker ve yüksek tekniker.
• Genel kurallar (m.14/A): Ekipmanın bakımını yapan kişi aynı ekipmanın periyodik kontrolünü yapamaz (f.2); yetkili olmayan kişilerce yapılan periyodik kontroller geçersizdir, bu kişilerin yetki başvuruları on yıl süreyle askıya alınır (f.5).
• Eski metin: RG 18.02.2022/31754 ile gelen Ek-III'te 2.4.1 ve 2.5.1 listelerinde metalürji ve malzeme ile imalat mühendisleri yoktu; arada çıkan RG 04.02.2024/32450 değişikliği Ek-III'te yalnız 1.13'ü kaldırdı, bu listelere dokunmadı.

Sık sorulan sorular

Tezgâhlarda yetkili 4 mühendislik dalı hangileri?

Makine, mekatronik, metalürji ve malzeme, imalat mühendisleri (Ek-III 2.4.1).

İnşaat mühendisi tezgâhın periyodik kontrolünü yapabilir mi?

Hayır. Tezgâh listesinde (2.4.1) inşaat yok; raf ve kapı listesinde (2.5.1) var.

Raf ve kapıda yetkili teknik öğretmenler hangi bölüm mezunu?

İnşaat, makine ve metal eğitimi bölümü mezunları.

Raf ve kapıda yetkili tekniker ve yüksek teknikerler?

İnşaat veya makine tekniker ve yüksek teknikerleri.

Tezgâhta yetkili teknik öğretmenler hangi bölüm mezunu?

Makine veya metal eğitimi bölümü mezunları.

23.12.2025 değişikliğiyle iki listeye eklenen dallar?

Metalürji ve malzeme mühendisleri ile imalat mühendisleri.

Elektrik mühendisi tezgâh ya da raf-kapıyı kontrol edebilir mi?

Hayır. İkisinde de yok; elektrikle ilgili tesisatlarda yetkili (Ek-III 2.3.2).

Kaynaklar

• İş Ekipmanları Yön. Ek-III 2.4.1
• İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapıl
• RG 18.02.2022/31754 Ek-III 2.4.1 ve 2.5.1
• İş Ekipmanları Yön. Değişiklik Yönetmeliği, RG 04.02.2024/32450 MADDE 7