Makina Talimatına Titreşim Değeri Ne Zaman Yazılır? Uzaktan Kumandalı Makinalar
Talimata hangi titreşim değeri yazılır, uzaktan kumandalı makina ne zaman kendiliğinden durur?
Makina Talimatına Titreşim Değeri Ne Zaman Yazılır? Uzaktan Kumandalı Makinalar
Talimata hangi titreşim değeri yazılır, uzaktan kumandalı makina ne zaman kendiliğinden durur?
Talimatı imalatçı ya da yetkili temsilcisi hazırlar
Makina Emniyeti Yönetmeliği (2006/42/AT) Ek-I, makinanın kullanım talimatında titreşim bilgisi ister:
- Elde taşınan / el ile yönlendirilen makinalar → Ek-I 2.2.1.1
- Hareketliliği nedeniyle tehlike arz eden makinalar → Ek-I 3.6.3.1
Talimattaki üç titreşim bilgisi
| Bilgi | Ne zaman değer yazılır? |
|---|---|
| El-kol sistemine iletilen toplam titreşim | 2,5 m/s²'yi aşarsa |
| Bütün vücut (ağırlıklı ivmelenmenin en yüksek kök ortalama kare değeri) | 0,5 m/s²'yi aşarsa |
| Ölçme belirsizliği | Eşik yok, her zaman |
Elde taşınan makinada bütün vücut değeri istenmez
| Bölüm | Bölümün istediği |
|---|---|
| Elde taşınan / el ile yönlendirilen (2.2.1.1) | El-kol değeri + ölçme belirsizliği |
| Hareketli makinalar (3.6.3.1) | El-kol + bütün vücut + ölçme belirsizliği |
İkisinde de değer fiilen ölçülür ya da teknik olarak kıyaslanabilir makinanın ölçümüne dayanır; ölçümdeki çalışma koşulları ve yöntem belirtilir.
Aynı sayılar, farklı yönetmelik
| Titreşim Yön. m.5 (8 saat) | Eylem değeri | Sınır değer |
|---|---|---|
| El-kol | 2,5 m/s² | 5 m/s² |
| Bütün vücut | 0,5 m/s² | 1,15 m/s² |
Her kumanda birimi yalnız kendi makinasını yönetir
- Her kumanda birimi, kontrol ettiği makinayı açıkça belirtir.
- Sistem yalnız ilgili makinayı ve ilgili işlevleri etkiler.
- Makina yalnız amaçlanan kumanda biriminden gelen sinyale cevap verir.
Makina derhal ve kendiliğinden durmalı: 4 durum
- Sürücü kontrolü kaybettiğinde
- Makina durdurma sinyali aldığında
- Sistemin güvenlikle ilgili kısmında hata tespit edildiğinde
- Belirlenmiş sürede hiçbir onay sinyali gelmediğinde
Hafıza kartları
Bu konunun tüm soruları uygulamada
Ders notu: Makina Talimatına Titreşim Değeri Ne Zaman Yazılır? Uzaktan Kumandalı Makinalar
Talimatı imalatçı ya da yetkili temsilcisi hazırlar
Önce bu bilgiyi kimin yazdığını netleştirelim. Bu kurallar Makina Emniyeti Yönetmeliği'nin Ek-I'inde, yani temel sağlık ve güvenlik gereklerinde. Talimatları hazırlamak, makinayı piyasaya arz eden imalatçının ya da yetkili temsilcisinin işi. Titreşim bilgisi iki bölümde geçiyor: elde taşınan ya da el ile yönlendirilen makinalar, ve hareketliliği nedeniyle tehlike arz eden makinalar. Yönetmelik 3 Mart 2009'da Resmî Gazete'de yayımlandı, 29 Aralık 2009'da yürürlüğe girdi.
Talimattaki üç titreşim bilgisi
Talimatta üç bilgi var. Bir: el-kol sistemine iletilen toplam titreşim değeri; 2,5 metre bölü saniye kareyi aşıyorsa değer yazılır. İki: bütün vücut için ağırlıklı ivmelenmenin en yüksek kök ortalama kare değeri; eşik 0,5. Üç: ölçme belirsizliği; bunun eşiği yok. Dikkat: eşik aşılmıyorsa satır boş geçilmez, aşmadığı açıkça belirtilir.
Elde taşınan makinada bütün vücut değeri istenmez
Sınavın sevdiği ince ayrıntı şu: elde taşınan makinanın talimatında bütün vücut değeri istenmiyor; orada el-kol değeri ve ölçme belirsizliği var. Bütün vücut değeri, hareketli makinalar bölümünde ekleniyor. Her iki bölümde de değerler o makinada fiilen ölçülmüş olmalı ya da teknik olarak kıyaslanabilir bir makinadaki ölçüme dayanmalı; ölçümdeki çalışma koşulları ve yöntem de yazılıyor.
Aynı sayılar, farklı yönetmelik
Şimdi en çok karıştırılan nokta. Bu sayıları başka bir yerden de tanıyorsunuz: Titreşim Yönetmeliği'nin 5. maddesi. Orada sekiz saatlik günlük maruziyet için el-kol eylem değeri 2,5, sınır değer 5; bütün vücutta eylem değeri 0,5, sınır değer 1,15. Yani talimattaki eşikler eylem değerleriyle aynı sayı. Ama talimatta bunlar makinanın titreşim değerinin yazılma eşiği; çalışanın günlük maruziyet değeri değil. Şıklarda 5 ya da 1,15 görürseniz bunlar sınır değerdir.
Her kumanda birimi yalnız kendi makinasını yönetir
İkinci konumuz uzaktan kumandalı makinalar. Her kumanda birimi hangi makinayı kontrol ettiğini açıkça göstermeli. Sistem yalnız ilgili makinayı ve ilgili işlevleri etkilemeli. Makina da yalnızca kendisi için amaçlanan kumanda biriminden gelen sinyale cevap vermeli. Bir not: yönetmeliğe göre makinayı uzaktan yönlendiren kişi de sürücü sayılıyor.
Makina derhal ve kendiliğinden durmalı: 4 durum
Ve sınavlık liste: uzaktan kumandalı makina dört durumda çalışmayı otomatik olarak ve derhal durdurmalı. Sürücü kontrolü kaybettiğinde; makina durdurma sinyali aldığında; sistemin güvenlikle ilgili bir kısmında hata tespit edildiğinde; ve belirlenmiş bir süre içinde hiçbir onay sinyali gelmediğinde. Kısaca: kayıp, komut, hata, sessizlik.
Sınavda sorulabilecek ayrıntılar
- Dayanak: Makina Emniyeti Yönetmeliği (2006/42/AT), RG 03.03.2009/27158; yürürlük 29.12.2009 (m.25); değişiklik RG 28.09.2014/29133.
- m.5/1-c: imalatçı veya yetkili temsilcisi, makinayı piyasaya arz etmeden önce özellikle talimatlar gibi gerekli bilgileri temin eder.
- Ek-I 1.5.9 Titreşimler: makina, titreşimden kaynaklanan riskler kaynağında en düşük seviyeye indirilecek şekilde tasarlanır; emisyon düzeyi benzer makinaların karşılaştırmalı verileriyle değerlendirilebilir.
- Ek-I 1.1.8 Oturma yerleri: makina titreşime maruz kalıyorsa koltuk, operatöre makul ölçüde en düşük titreşimi iletecek şekilde tasarlanır.
- Ek-I 2.2.1.1 / 3.6.3.1: uyumlaştırılmış standart uygulanmıyorsa titreşim değerleri en uygun ölçme yöntemiyle ölçülür.
- Ek-I 1.2.1: kablosuz kumandada, iletişim kaybı dahil doğru kumanda sinyali alınmadığında otomatik durdurma sistemi devreye girer.
- Ek-I 3.3.3: uzaktan kumandalı makinalarda otomatik durdurma tertibatları; ayrıca 1.2.4 (durdurma) paragrafı seyir işlevi için geçerli değildir.
- Ek-I 3.6.1: normal kullanımda kişileri çarpma ve ezilme riskine maruz bırakan uzaktan kumandalı makinalar, hareketlerini bildiren ya da kişileri koruyan araçlarla donatılır.
Sık sorulan sorular
El-kol titreşim değeri hangi eşik aşılırsa talimata yazılır?
2,5 m/s². Aşılmıyorsa bu durum talimatta belirtilir.
Bütün vücut titreşimi için talimattaki eşik nedir?
0,5 m/s²: ağırlıklı ivmelenmenin en yüksek kök ortalama kare değeri.
Eşik aranmadan talimatta her zaman verilen titreşim bilgisi?
Ölçme belirsizliği.
Elde taşınan makinanın talimatında hangi titreşim değeri yoktur?
Bütün vücut değeri; o, hareketli makinalar bölümünde (Ek-I 3.6.3.1).
Talimattaki titreşim değeri nereden gelir?
Makinada fiilen ölçülür ya da teknik olarak kıyaslanabilir makinanın ölçümüne dayanır.
Makinayı uzaktan kumandayla yönlendiren kişiye ne denir?
Sürücü: makinanın hareketinden sorumlu operatör (Ek-I 3.1.1-b).
Uzaktan kumandalı makina hangi sinyale cevap verir?
Yalnız amaçlanan kumanda biriminden gelen sinyale.
Uzaktan kumandalı makina hangi 4 durumda kendiliğinden durur?
Kontrol kaybı, durdurma sinyali, güvenlik kısmında hata, onay sinyali gelmemesi.
Kaynaklar
📄 Bu dersin notu, İş Ekipmanları ve Makine Emniyeti ders notları (PDF) içinde. Diğer modüller ve ders videoları için: İSG ders notları 2026.
Bu modüldeki diğer dersler
- 15.01 İş Ekipmanlarında Önemli Bakım ve Onarım Nedir? Yetkili Kişi Eğitimi 5 dk
- 15.02 Kumanda Cihazları ve Koruyucular Nasıl Olmalı? İş Ekipmanları Ek-I 5 dk
- 15.03 Makina Emniyeti Yönetmeliği: Kumanda Sistemlerinin Güvenliği Nedir? 5 dk
- 15.04 Mekanik Tehlikeler: Mahfaza ve Koruyucu Tertibat Özellikleri Nelerdir? 5 dk
- 15.05 Stroboskobik Etki Nedir, Nasıl Önlenir? Makinede Operatör Ergonomisi 5 dk
- 15.06 Makine Kullanım Talimatında Gürültü Bilgisi Nasıl Verilir? 5 dk
- 15.08 Deney Katsayısı Nedir? Güdümlü Yük ve Kaldırma İşlemi Tanımları 5 dk
- 15.09 Halat, Zincir ve Sapanda Çalışma Katsayısı Kaçtır? 5 dk
- 15.10 Periyodik Kontrolde Yük Testi: Statik ve Dinamik Test Katsayısı Kaçtır? 5 dk
- 15.11 Forklift Devrilme Riski: 4 Önlem, Maksimum Yük ve Kaldırma Aksesuarı 5 dk
- 15.12 Beko-Loder, Dozer, Ekskavatör ve Forklift Nedir? İş Makinesi Tanımları 5 dk
- 15.13 Loder, Greyder ve Mobil Vinç Nedir? Motor Gücü ve Güncel Tanımlar 5 dk