Tesisatların Periyodik Kontrolü Kaç Yılda Bir? Katodik Koruma 6 Ay mı?

Ders notu: Tesisatların Periyodik Kontrolü Kaç Yılda Bir? Katodik Koruma 6 Ay mı?

Tesisatta kural: standartta süre yoksa 1 yıl

Temel kural Ek-III'ün 2.3.1 maddesinde: ilgili standartlarda aksi belirtilmediği sürece tesisatların periyodik kontrolleri yılda bir yapılır. Standartta süre yoksa tablodaki azami süre aşılamaz. Standart kendi süresini öngörüyorsa o süre saklı kalır. Tesisat tablosuna baktığınızda her satırda bir yıl görüyorsunuz; ay cinsinden süre yok.

Elektrikle ilgili tesisatlar: hepsi 1 yıl

Önce elektrikle ilgili satırlar. Elektrik ve topraklama tesisatı, yıldırımdan korunma tesisatı, yani kafes sistemi, paratoner ve benzerleri, bir de jeneratör: standartlarda süre yoksa bir yıl. Akümülatör ve transformatörde tabloda doğrudan bir yıl yazıyor ve kontrol kriteri imalatçının belirleyeceği şartlar. Bu ayrıntıyı soruda göreceğiz.

Katodik koruma: 6 ay değil, 1 yıl

Şimdi asıl tuzak. 2022 değişikliğiyle gelen eski tabloda katodik koruma tesisatı için altı ay yazıyordu. Ek-III 23 Aralık 2025'te baştan değiştirildi ve güncel tabloda katodik koruma da standartlarda süre yoksa bir yıl. Sınav 1 Eylül 2026'da yürürlükte olan metne göre; yani cevap bir yıl.

Yangın ve havalandırma tesisatı: yine 1 yıl

Yangın tarafı da aynı: sprinkler, gazlı söndürme, mutfak davlumbaz söndürme, yangın dolabı, hidrant, yangın pompası performans testleri ve su deposu dahil söndürme sistemleri; portatif söndürücüler; kaçış yolu basınçlandırma ve duman tahliye; yangın algılama ve uyarı sistemleri. Hepsinde standartta süre yoksa bir yıl. Havalandırma ve klima tesisatında da tabloda doğrudan bir yıl yazıyor.

Süre aynı, kriter farklı: hangi satır neye göre?

Süreler aynı ama tablo her satır için ayrı bir kontrol kriteri veriyor. Yıldırımdan korunma tesisatı TS EN 62305 serisine, jeneratör TS ISO 8528 serisine göre kontrol ediliyor. Katodik korumada dört standart sayılıyor: TS EN 13509, 12954, 13636 ve TS EN ISO 13174. Yangın algılama ve uyarı sistemlerinde ise projede belirtilen kriterler ile TSE CEN/TS 54-14 standardı esas. Bu kontrolleri kimin yapacağını ayrı bir derste işliyoruz.

Kontrolde proje aranır; yoksa işveren yaptırır

Son nokta: bazı tesisatlarda kontrol sırasında proje aranır. Yangın mekanik tesisatı ve yangın algılamada proje yoksa işveren Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmeliğe; havalandırma ve klimada Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğine; elektrik, topraklama ve yıldırımdan korunmada Elektrik İç Tesisleri Proje Hazırlama Yönetmeliğine uygun proje yaptırmak zorunda. Üçünde de proje, ilgili standartlara da uygun hazırlanmalı.

Sınavda sorulabilecek ayrıntılar

• Dayanak: İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yön. (RG 25.04.2013/28628) Ek-III; Ek-III bütünüyle RG 23.12.2025/33116 ile değiştirildi (değişiklik yönetmeliği m.7) ve yayımı tarihinde yürürlüğe girdi (m.8).
• Ek-III 1.4: tablolarda veya standartlarda süre yoksa imalatçının öngördüğü aralık; o da yoksa ortam koşulları, kullanım sıklığı ve süresine göre risk değerlendirmesiyle belirlenir. Standartta süre yoksa tablodaki azami süre aşılamaz.
• Ek-III 2.3.4: 2.3.1'deki kriter saklı kalmak kaydıyla bir kısım tesisatın kriter ve süresi Tablo-3'te verilmiştir.
• Ek-III 2.3.5–2.3.7: yangın mekanik, yangın algılama; havalandırma-klima; elektrik, topraklama ve yıldırımdan korunma tesisatlarında kontrolde tesisatın projesine uygunluğu değerlendirilir (yangın tesisatında ayrıca Binaların Yangından Korunması Hk. Yön. ve standartlara, havalandırma-klimada fen ve tekniğin gereklerine).
• Ek-III 1.9.1: Bakanlık rapor formatına göre kusurlar hafif/ağır diye derecelendirilir; hafif kusur bir sonraki periyodik kontrol başlangıç tarihine kadar giderilir, giderilmezse ağır kusur sayılır; ağır kusurlu ekipman kusur giderilmeden çalıştırılamaz.
• m.7/6: periyodik kontrol hizmetinden en geç 1 gün önce İSG-KATİP'teki örneğine uygun sözleşme düzenlenir ve karşılıklı onaylanır; Ek-III'te yer almayan ekipmanların gönüllü kontrol raporlarında şekil ve sözleşme şartı aranmaz.
• Ek-III 1.6: periyodik kontrol raporu, iş ekipmanı kullanıldığı sürece saklanır.

Sık sorulan sorular

Standartta süre yoksa tesisatlar en geç ne zaman kontrol edilir?

Yılda bir (Ek-III 2.3.1); standartta süre yoksa azami süre aşılamaz.

Notunuzda “katodik 6 ay” yazıyorsa bu hangi tablo?

18.02.2022 tablosu; Ek-III 23.12.2025'te değişti, güncel süre standartta yoksa 1 yıl.

Paratoner ve kafes sistemi hangi satırda, süresi ne?

Yıldırımdan korunma tesisatı: standartta süre yoksa 1 yıl.

Akümülatör ve transformatörün kontrol kriteri nedir?

İmalatçının belirleyeceği şartlar; süre 1 yıl.

Jeneratörün kontrol kriteri hangi standart serisidir?

TS ISO 8528 serisi; standartta süre yoksa 1 yıl.

Yangın algılama ve uyarı sisteminin kontrol kriteri nedir?

Projedeki kriterler ve TSE CEN/TS 54-14; standartta süre yoksa 1 yıl.

Havalandırma-klima tesisatının projesi yoksa ne olur?

İşveren, Planlı Alanlar İmar Yön. ve standartlara uygun proje yaptırmak zorundadır.

Sprinkler, hidrant, yangın dolabı: kontrol süresi?

Yangın söndürme sistemleri satırı: standartta süre yoksa 1 yıl.

Kaynaklar

• İş Ekipmanları Yön. Ek-III 2.3.1
• RG 18.02.2022/31754 ile değişen Ek-III, Tablo-3
• RG 23.12.2025/33116 değişiklik yönetmeliği m.7 ve m.8