Kimyasal Risk Etmenleri Soru Çöz — Ücretsiz Test (2026)
Kimyasal Risk Etmenleri konusunda gerçek sınav sorularıyla pratik yapın. Her sorunun ardından doğru cevap ve açıklamayı anında görün — ücretsiz ve kayıt olmadan.
Kimyasal risk etmenleri, İSG sınavının en teknik ve en "eşleştirmeli" konularından biridir: güvenlik bilgi formu (GBF/MSDS), TWA ve STEL sınır değerleri, CLP-GHS etiketleme piktogramları, toksikoloji temelleri, güvenli depolama ve tuz ruhu-çamaşır suyu gibi klasik piyasa adı soruları hep bu başlıktan gelir. Bu sayfadaki testlerle bilgini sınarken, aşağıdaki rehberde sınavın kimyasallardan tam olarak ne sorduğunu ve konuyu hangi sırayla çalışman gerektiğini bulacaksın.
Kimyasal Risk Etmenleri Soru Çöz — Ücretsiz Test (2026)
Kimyasal Risk Etmenleri kategorisinden sınırsız soru. Her cevabın ardından anında doğru şık ve açıklama. Kaydolmadan, indirmeden başla.
🎯 Sınırsız denetimli soru havuzu — durmadan çöz, ritmini yakala.
Her soruda anında doğru cevap + mevzuat açıklaması · İstediğin an "Bitir & Analiz"
…
Sorular yüklenemedi. İnternet bağlantını kontrol edip tekrar dene.
Örnek Çıkmış Sorular
Kimyasal Risk Etmenleri kategorisinden, sınavlarda sorulmuş gerçek sorular. Soruya tıklayın; şıkları, doğru cevabı ve açıklamayı görün.
Sodyum hipoklorit (NaCIO) ile ilgili; I. Sulu çözeltisi çamaşır suyu olarak bilinir. II. Cilde temas etmesi halinde tahriş eder. III. Tuz ruhu ile karıştırılırsa zehirli gaz çıkar. İfadelerinden hangileri doğrudur?
- A) Yalnız II
- B) Yalnız III
- C) I ve II
- D) I ve III
- E) I, II ve III
Doğru cevap: E
Sodyum hipoklorit, sulu çözeltisiyle çamaşır suyu olarak bilinir (I), cilde temas ettiğinde tahriş edici etki gösterir (II) ve tuz ruhu (HCl) ile karıştırıldığında klor gazı çıkararak zehirli hale gelir (III). Bu nedenle tüm ifadeler doğrudur.
Hangisi Karbon monoksitin kardiyovasküler sistem etkilerinden birisi değildir?
- A) Kladikasyo
- B) Perikardiyal effüzyon
- C) Taşikardi
- D) Miyokart enfarktüsü
- E) Anjina pektoris
Doğru cevap: B
Perikardiyal effüzyon, genellikle enfeksiyon veya inflamasyon gibi durumlarla ilişkilidir ve karbon monoksit zehirlenmesinin doğrudan bir etkisi değildir. Diğer seçenekler ise karbon monoksitin kardiyovasküler sistem üzerindeki etkileriyle ilişkilidir.
Kemik iliğindeki ana hücreyi etkileyerek pansitopeniye ve büyük ölümü akut miyeloblastik lösemi olmak üzere lösemi gelişimine neden olabilen solvent aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Ksilen (Ksilol)
- B) Triklor etilen
- C) Toluen ( Toluol)
- D) Hekzan
- E) Benzen
Doğru cevap: E
Benzen, kemik iliği üzerindeki etkileri nedeniyle pansitopeni ve lösemi gibi kan hastalıklarına yol açabilen bir solventtir. Uzun süreli maruziyet, akut miyeloblastik lösemi riskini artırabilir.
Kanserojen veya Mutajen Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Ön-lemleri Hakkında Yönetmelik'e göre, EINECS’nin tanımı aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir? c) Kimyasal abstrakt servis numarası
- A) Bir metreküp havadaki maddenin milimetre olarak değeri
- B) Bir metreküp havadaki maddenin miligram olarak değeri
- D) Mevcut kimyasal maddelerin Avrupa envanteri
- E) Sekiz saatlik referans zamanına göre hesaplanan ve ölçülen değer
Doğru cevap: E
EINECS (European Inventory of Existing Commercial Chemical Substances), Avrupa'da mevcut kimyasal maddelerin envanterini tanımlar ve bu nedenle doğru cevap D şıkkıdır. Bu envanter, kimyasalların güvenli kullanımı ve izlenmesi açısından önem taşır.
Bir kimyasal maddenin çevrede oluşturacağı biyobirikim potansiyeli ile ilgili bilgi aşağıdaki malzeme güvenlik bilgi formundaki (MGBF) başlıkların hangisinde yer alır?
- A) İlk yardım önlemleri
- B) Elleçleme ve depolama
- C) Yangınla mücadele önlemleri
- D) Ekolojik bilgiler
- E) Bertaraf etme bilgileri
Doğru cevap: D
Doğru cevap D) Ekolojik bilgiler başlığıdır çünkü bu bölüm, kimyasal maddenin çevresel etkileri, biyobirikim potansiyeli ve ekosistem üzerindeki olumsuz etkileri hakkında bilgi verir.
Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelik'e göre işveren, patlamaların önlenmesi ve bunlardan korunmayı sağlamak amacıyla, yapılan işlemlerin doğasına uygun olan teknik ve organizasyona yönelik önlemleri alır. Bu önlemler alınırken I. çalışanların sağlık ve güvenliklerini sağlayacak şekilde patlamanın zaman etkilerini azaltacak önlemleri almak, II. patlayıcı ortam oluşmasını önlemek, III. yapılan işlemlerin doğası gereği patlayıcı ortam oluşmasının önlenmesi mümkün değilse patlayıcı ortamın tutuşmasını önlemek temel ilkelerinin öncelik sırası aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
- A) I - II - III
- B) II - III - I
- C) III - II - I
- D) II - I - III
- E) I - III - II
Doğru cevap: B
Doğru cevap B) II - III - I'dir çünkü öncelikle patlayıcı ortamın oluşumunu önlemek esastır. Eğer bu mümkün değilse, patlayıcı ortamın tutuşmasını önlemek gereklidir; en son olarak ise patlamanın etkilerini azaltacak önlemler alınmalıdır.
Toksik bir madde ile toksik olmayan başka bir maddeye birlikte maruz kalındığında toksik maddenin etkisinin tek başına olduğu durumdakinden daha fazla olmasını ifade eden etki aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Antagonizma
- B) Potansiyelizasyon
- C) Bağımsız etki
- D) Additif etki
- E) Nötralizasyon
Doğru cevap: B
Doğru cevap B) Potansiyelizasyon'dur. Bu terim, toksik bir maddenin etkisinin, toksik olmayan bir madde ile birlikte maruz kalındığında artması durumunu ifade eder; yani iki maddenin etkileşimi, toksik maddenin etkisini güçlendirir.
Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik'e göre, özellikle yanıcı maddelerle olmak üzere diğer maddelerle de temasında önemli ölçüde ekzotermik reaksiyona neden olan maddeleri ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Patlayıcı madde
- B) Kolay alevlenir madde
- C) Oksitleyici madde
- D) Mutajen madde
- E) Toksik madde
Doğru cevap: C
Oksitleyici maddeler, yanıcı maddelerle temas ettiğinde önemli ölçüde ekzotermik reaksiyonlar oluşturarak yangın veya patlama riskini artırır. Bu nedenle, kimyasal maddelerle çalışmalarda dikkat edilmesi gereken önemli bir gruptur.
Konu Rehberi
Kimyasal Risk Etmenleri Sınavda Neden Bu Kadar Önemli?
İşyerlerinde kullanılan kimyasalların sağlık ve güvenlik riskleri, Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik çerçevesinde yönetilir. Sınav bu konuyu sever, çünkü hem mevzuat bilgisi hem teknik kavram hem de günlük hayat bilgisi tek soruda birleştirilebilir. Kimyasallar; sağlığa etkilerine göre toksik, tahriş edici, aşındırıcı (korozif), duyarlılaştırıcı (alerjen), kanserojen, mutajen ve üreme için toksik olarak; fiziksel tehlikelerine göre ise alevlenir, oksitleyici ve patlayıcı olarak sınıflandırılır. Kimyasalın vücuda giriş yolları solunum, deri ve sindirimdir; işyeri koşullarında en önemli ve en sık giriş yolu solunumdur. Bu iki sınıflandırma ve giriş yolları, konunun tüm sorularının zeminini oluşturur.
Güvenlik Bilgi Formu (GBF/MSDS): 16 Başlık
Güvenlik bilgi formu, bir kimyasalın kimliğinden bertarafına kadar tüm güvenlik bilgisini içeren standart belgedir ve uluslararası uyumlaştırılmış sistemde 16 standart başlıktan oluşur: maddenin ve tedarikçinin kimliği, zararlılık tanımlaması, bileşim bilgisi, ilk yardım önlemleri, yangınla mücadele, kaza sonucu yayılmaya karşı önlemler, elleçleme ve depolama, maruziyet kontrolleri ve kişisel korunma, fizikokimyasal özellikler, kararlılık ve tepkime, toksikolojik bilgiler, ekolojik bilgiler, bertaraf, taşımacılık, mevzuat bilgileri ve diğer bilgiler. Sınavda en çok "GBF kaç başlıktan oluşur" ve "hangi bilgi hangi başlıkta yer alır" kalıpları sorulur; özellikle ilk yardım, depolama ve maruziyet kontrolü başlıklarının sırası çeldirici olarak kullanılır. GBF'nin işyerinde çalışanın kolayca erişebileceği yerde ve Türkçe bulundurulması gerektiği de klasik bir bilgidir.
Sınır Değerler ve Etiketleme
TWA ve STEL Farkı
Mesleki maruziyet sınır değerleri iki temel kavramla ifade edilir. TWA, sekiz saatlik çalışma günü için zaman ağırlıklı ortalama maruziyet sınırıdır; gün boyunca ortalama maruziyetin bu değeri aşmaması gerekir. STEL ise on beş dakikalık kısa süreli maruziyet sınır değeridir; kısa süreli yoğun maruziyetlerin tavanını belirler. Bir çalışanın günlük ortalaması TWA'nın altında kalsa bile, on beş dakikalık dilimlerde STEL aşılıyorsa maruziyet kabul edilemez. Sınav bu ikiliyi hem tanım hem de yorum sorusu olarak kullanır. Ayrıca "Ppm" ve "mg/m³" birimlerinin maruziyet ölçümünde kullanıldığını bilmek yeterlidir; madde bazlı sayısal sınır değerleri ezberlemen beklenmez, yönetmelik eklerinde yer aldıklarını bilmen istenir.
CLP/GHS Etiketleme ve Piktogramlar
Kimyasalların sınıflandırılması, etiketlenmesi ve ambalajlanması, küresel uyumlaştırılmış sistemle (GHS) uyumlu CLP mevzuatına göre yapılır. Etikette madde kimliği, zararlılık işaretleri (piktogramlar), uyarı kelimesi ("Tehlike" veya "Dikkat"), zararlılık ifadeleri (H ifadeleri) ve önlem ifadeleri (P ifadeleri) bulunur. Kırmızı çerçeveli beyaz baklava içindeki dokuz piktogram sınavın favorisidir: alev (alevlenir), alev çemberi (oksitleyici), patlayan bomba (patlayıcı), kuru kafa (akut toksik), aşınma (korozif), ünlem (tahriş/uyarı), sağlık tehlikesi silueti (kanserojen, mutajen, solunum duyarlılaştırıcı), gaz tüpü (basınçlı gaz) ve ölü balık-ağaç (çevreye zararlı). Piktogram-anlam eşleştirmesi neredeyse her sınavda vardır.
Klasik Sınav Örnekleri: Piyasa Adları ve Tehlikeli Karışımlar
Türkiye İSG sınavlarının kendine özgü bir klasiği, kimyasalların halk arasındaki adlarıyla sorulmasıdır. Aşağıdaki tablo en çok sorulan eşleştirmeleri toplar:
| Piyasa adı | Kimyasal karşılığı |
|---|---|
| Tuz ruhu | Hidroklorik asit (HCl) |
| Çamaşır suyu | Sodyum hipoklorit çözeltisi |
| Kezzap | Nitrik asit |
| Zaç yağı | Sülfürik asit |
| Sud kostik | Sodyum hidroksit (NaOH) |
| Karpit | Kalsiyum karbür |
Bu tablonun devamı niteliğindeki en klasik soru ise tehlikeli karışımdır: tuz ruhu (asit) ile çamaşır suyu (hipoklorit) karıştırıldığında zehirli klor gazı açığa çıkar. Temizlik işlerinde yaşanan zehirlenmelerin tipik nedeni olan bu tepkime, sınavda hem doğrudan hem vaka sorusu olarak gelir. Benzer mantıkla, oksitleyicilerin yanıcılarla ve asitlerin bazlarla bir arada depolanmaması gerektiği sorulur.
Toksikoloji Temelleri ve Güvenli Depolama
Toksikolojinin sınav çekirdeği birkaç kavramdır: doz-cevap ilişkisi, akut ve kronik maruziyet ayrımı, LD50 (deney hayvanlarının yüzde ellisini öldüren doz) ve LC50 (aynı etkiyi yapan havadaki konsantrasyon). LD50 değeri küçüldükçe maddenin toksik gücü artar; sınav bu ters orantıyı çeldirici yapar. Depolamada temel ilke uyumsuz kimyasalların ayrılmasıdır: asitler bazlardan, oksitleyiciler yanıcılardan, kimyasallar gıda maddelerinden ayrı tutulur; depolar havalandırılır, kaplar etiketli ve ağzı kapalı olur, göz duşu ve acil müdahale ekipmanı bulundurulur. Kişisel koruyucu donanım son savunma hattıdır; eldiven, gözlük ve solunum koruyucu seçimi kimyasalın türüne göre yapılır — bu kesişim için KKD testlerini de çözmelisin. Kimyasal maruziyetin uzun vadeli sonuçları ise meslek hastalıkları konusuyla iç içedir: benzen-lösemi, kurşun zehirlenmesi, asbest-mezotelyoma eşleştirmeleri iki başlıkta da sorulur.
Sınavda Bu Konudan Ne Çıkar?
Kimyasal risk etmenleri soruları şu kalıplarda yoğunlaşır:
- GBF soruları: Başlık sayısı, hangi bilginin hangi başlıkta olduğu, bulundurma yükümlülüğü.
- Sınır değer soruları: TWA-STEL tanımları ve yorumu, ölçüm birimleri.
- Etiket ve piktogram soruları: Dokuz piktogramın anlamları, uyarı kelimeleri, H ve P ifadeleri.
- Piyasa adı ve karışım soruları: Tuz ruhu-çamaşır suyu klasiği, kezzap ve zaç yağı eşleştirmeleri.
- Toksikoloji ve depolama: LD50 yorumu, giriş yolları, uyumsuz kimyasalların ayrılması.
Soru tarzının yıllar içinde nasıl evrildiğini görmek için çıkmış sorular arşivini mutlaka tara; aynı piktogram ve aynı karışım sorularının küçük varyasyonlarla döndüğünü göreceksin.
Çalışma Stratejisi
Bu konu görsel ve eşleştirmeli çalışmayı ödüllendirir. Dokuz piktogramı anlamlarıyla birlikte tek sayfaya çiz; piyasa adı tablosunu ve uyumsuz depolama ikililerini aynı sayfaya ekle. Her tekrar turunda bu tek sayfayı kapatıp kendine sor. TWA-STEL gibi kavram çiftlerini "sekiz saat ortalama - on beş dakika tavan" şeklinde kısa kancalarla kodla. Ardından bilgiyi teste dök: önce bu sayfadaki konu testini bitir, sonra karma havuzda ve süreli deneme sınavında kimyasal sorularının hızını ölç. Yanlışlarını üç kümeye ayır — kavram, eşleştirme, mevzuat — ve hangi küme kalabalıksa tekrarını oraya yoğunlaştır. Kimyasal risk etmenleri, doğru şemalarla çalışıldığında sınavda en hızlı çözülen konulardan biri haline gelir.