Güncel: 12 Mayıs 2026 · 16 Mayıs sınavı için kritik tekrar · Okuma: ~12 dk
İSG sınavında en sık çıkan, en kolay puan kazandıran ve en çok karıştırılan konu: kayıt saklama süreleri, belge geçerlilik süreleri ve zamanaşımı süreleri. Asbest kayıtları kaç yıl? İlk yardımcı sertifikası kaç yıl geçerli? 4857 zamanaşımı kaç yıl? Bu sayfada İSG sınavı 2026 için 16 kritik süreyi tek tabloda topladım — her birinin doğru rakamı, hangi mevzuattan geldiği ve sınavda nasıl sorulduğu içeride.
Çoğu aday risk değerlendirme ve eğitim sürelerini ezberler ama 40 yıl saklanan asbest kayıtlarını ya da SGK prim borçları zamanaşımını atlar. Sınav tam o boşluğa soru yapıştırır. Bu yazı o açığı kapatır.
⚡ Sınava 4 gün — son tekrar
Bu 16 süreyi ezbere bilen 4-6 puan kazanır.
Saklama (10-15-40 yıl), vize (5 yıl), sertifika (3 yıl), zamanaşımı (5-10 yıl). Hepsi sınavda 1-2 soru olarak çıkar.
Hızlı cevap
İSG mevzuatında üç ana süre kategorisi vardır: 1) Kayıt saklama süreleri — toz/biyolojik 15 yıl, asbest ve kanserojen 40 yıl, sağlık dosyası 15 yıl. 2) Belge geçerlilik / vize süreleri — uzman/hekim/DSP belgesi 5 yıl, ilk yardımcı sertifikası 3 yıl, ilk yardım eğitmeni sertifikası 5 yıl. 3) Zamanaşımı süreleri — 4857 İş Kanunu 5 yıl, Borçlar Kanunu genel 10 yıl, SGK prim 10 yıl.
📌 Kısa cevap
İSG sınavının yaklaşık 4-6 puanı doğrudan saklama, geçerlilik ve zamanaşımı sürelerinden gelir. 40 yıl = asbest, kanserojen-mutajen, kalıcı biyolojik etken. 15 yıl = toz, biyolojik risk, kişisel sağlık dosyası. 5 yıl = tüm İSG belge vizeleri + ilk yardım eğitmeni sertifikası. 3 yıl = ilk yardımcı sertifikası.
İçindekiler
Tek Tabloda 16 Kritik Süre
Sınav öncesi son tekrar için tüm süreleri tek tabloya topladım. Sınav günü çantana koyabileceğin format.
| Konu / Belge / Kayıt | Süre |
|---|---|
| İş hijyeni ölçüm, test ve analiz kayıtları | 10 yıl |
| Asbest maruziyet kayıtları | 40 yıl |
| Kanserojen ve mutajen madde maruziyet kayıtları | 40 yıl |
| Biyolojik risk etkenlerine maruziyet kayıtları | 15 yıl |
| Kalıcı enfeksiyon veya kalıcı hasar bırakan biyolojik etken kayıtları | 40 yıl |
| Toz maruziyet kayıtları | 15 yıl |
| Kişisel sağlık dosyaları / sağlık kayıtları | 15 yıl |
| 4857 sayılı İş Kanunu zamanaşımı süresi | 5 yıl |
| Çalışan temsilcisi seçim süresi | 5 yıl |
| İş güvenliği uzmanı belge vize süresi | 5 yıl |
| İşyeri hekimi belge vize süresi | 5 yıl |
| Diğer sağlık personeli (DSP) belge vize süresi | 5 yıl |
| İlk yardımcı sertifikası geçerlilik süresi | 3 yıl |
| İlk yardım eğitmeni sertifikası geçerlilik süresi | 5 yıl |
| Borçlar Kanunu genel zamanaşımı süresi (TBK 146) | 10 yıl |
| SGK prim borçları zamanaşımı süresi | 10 yıl |
16 rakamı ezberlersen sınavda bu kategoriden hata yapmazsın.
1. Kayıt Saklama Süreleri
İSG mevzuatı, işyerinde tutulan bazı kayıtların belirli süreler boyunca saklanmasını zorunlu kılar. Saklama süresi, kaydın türüne ve içerdiği riskin niteliğine göre değişir. Kanserojen ve asbest gibi uzun vadeli kanser riski olan maddeler için süre çok uzar (40 yıl), çünkü hastalık 20-30 yıl sonra ortaya çıkabilir.
İş hijyeni ölçüm, test ve analiz kayıtları — 10 yıl
İşyerlerinde çalışanların maruz kaldığı fiziksel, kimyasal ve biyolojik etkenlerin ölçüm, test ve analiz sonuçları 10 yıl süreyle saklanır. İş Hijyeni Ölçüm, Test ve Analizi Yapan Laboratuvarlar Hakkında Yönetmelik bu süreyi belirler.
Asbest maruziyet kayıtları — 40 yıl
Asbestle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik, asbeste maruz kalan çalışanların kayıtlarının maruziyetin sona ermesinden itibaren 40 yıl saklanmasını şart koşar. Asbest kaynaklı mezotelyoma ve akciğer kanseri uzun latent süreli hastalıklardır — bu yüzden kayıt süresi bu kadar uzundur.
Kanserojen ve mutajen madde maruziyet kayıtları — 40 yıl
Kanserojen veya Mutajen Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik, maruziyet kayıtlarının maruziyetin sona ermesinden itibaren 40 yıl saklanmasını zorunlu kılar. Asbest ile aynı mantık.
Biyolojik risk etkenlerine maruziyet kayıtları — 15 yıl
Biyolojik Etkenlere Maruziyet Risklerinin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik, çalışanların biyolojik etkenlere maruziyet kayıtlarını en az 15 yıl süreyle saklamayı zorunlu kılar.
Kalıcı enfeksiyon veya hasar bırakan biyolojik etken kayıtları — 40 yıl
Aynı yönetmelik, kalıcı veya gizli enfeksiyona neden olabilen biyolojik etken (örnek: hepatit virüsleri, HIV) maruziyetlerinin kayıtlarını son maruziyetten itibaren 40 yıl saklamayı şart koşar.
Toz maruziyet kayıtları — 15 yıl
Tozla Mücadele Yönetmeliği, çalışanların maruz kaldığı tozun türü, yoğunluğu ve süresiyle ilgili kayıtların 15 yıl saklanmasını zorunlu kılar. Silikoz, pnömokonyoz ve mesleki astım gibi tozla ilişkili hastalıklar geç dönemde tanı alır — bu süre o yüzden uzundur.
Kişisel sağlık dosyaları / sağlık kayıtları — 15 yıl
İşveren, her çalışan için kişisel sağlık dosyası tutmak zorundadır. İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik, bu dosyaların çalışanın işten ayrılmasından itibaren 15 yıl saklanmasını şart koşar.
🧠 Ezber tekniği — Saklama süreleri
40 YIL = “Geç çıkan kanser” → asbest, kanserojen-mutajen, kalıcı biyolojik etken (3 madde).
15 YIL = “Mesleki hastalık” → toz, biyolojik risk, sağlık dosyası (3 madde).
10 YIL = “Hijyen ölçümü” → ortam ölçüm/test/analiz kayıtları.
Üç grupta toplam 7 kayıt türü, 3 farklı süre. Bu üçgeni ezberlersen sınavda asla şaşmazsın.
2. Belge Geçerlilik ve Vize Süreleri
İSG profesyonelleri ve sertifikalı çalışanların belgeleri ömür boyu geçerli değildir. Düzenli vize / yenileme zorunluluğu vardır.
İş güvenliği uzmanı belge vize süresi — 5 yıl
A, B veya C sınıfı İSG uzmanı belgesi alan kişiler, belgenin geçerlilik süresi olan 5 yıl içinde vize yenilemek zorundadır. Vize için ÇSGB’nin yetkilendirdiği eğitim kurumlarından 30 saatlik yenileme eğitimi alınır.
İşyeri hekimi belge vize süresi — 5 yıl
İşyeri hekimliği belgesi de 5 yıl süreyle geçerlidir. Hekimin pratik İSG bilgilerini güncel tutması için yenileme eğitimi şarttır.
Diğer sağlık personeli (DSP) belge vize süresi — 5 yıl
Hemşire, sağlık memuru, acil tıp teknisyeni, çevre sağlığı teknisyeni gibi DSP belgesi sahipleri de 5 yıl süre içinde vize yenilemek zorundadır.
İlk yardımcı sertifikası geçerlilik süresi — 3 yıl
İlk Yardım Yönetmeliği, ilk yardımcı sertifikasının 3 yıl süreyle geçerli olduğunu belirler. Bu süre sonunda güncelleme eğitimi (8 saat) alınmadan sertifika geçerliliğini yitirir.
İlk yardım eğitmeni sertifikası geçerlilik süresi — 5 yıl
İlk yardım eğitmenleri (eğitim verme yetkisi olan kişiler) için sertifika geçerlilik süresi 5 yıldır. Eğitmen sertifikası, ilk yardımcı sertifikasından 2 yıl daha uzundur — sınav tuzaklarında en sık karıştırılan iki süre.
Çalışan temsilcisi seçim süresi — 5 yıl
İşyerinde çalışanları İSG konularında temsil eden çalışan temsilcisinin görev / seçim süresi 5 yıldır. Bu süre sonunda yeniden seçim yapılır.
⚠️ En çok karıştırılan iki süre
İlk yardımcı sertifikası = 3 yıl (sertifikalı çalışan).
İlk yardım eğitmeni sertifikası = 5 yıl (eğitim veren kişi).
Sınavda “ilk yardımcı sertifikası kaç yıl geçerli?” sorusuna 5 yıl işaretleyenler 2 puan kaybeder. Doğru cevap: 3 yıl.
3. Zamanaşımı Süreleri (Hukuki)
Zamanaşımı, hukuki bir hakkın talep edilebileceği süre demektir. Süre dolduktan sonra dava açılamaz. İSG sınavında zamanaşımı soruları az ama net çıkar.
4857 sayılı İş Kanunu zamanaşımı süresi — 5 yıl
İş Kanunu kapsamındaki ücret, fazla mesai, yıllık izin ücreti, hafta tatili ücreti, ulusal bayram tatili ücreti gibi işçilik alacaklarında zamanaşımı süresi 5 yıldır. Süre, alacağın doğduğu tarihten itibaren işler.
Borçlar Kanunu genel zamanaşımı süresi (TBK 146) — 10 yıl
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 146. maddesi, aksi belirtilmedikçe tüm alacaklar için 10 yıllık genel zamanaşımı süresi öngörür. Tazminat davaları, sözleşme ihlali iddiaları gibi konular bu süreye tabidir.
SGK prim borçları zamanaşımı süresi — 10 yıl
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, SGK prim alacaklarının zamanaşımı süresini 10 yıl olarak belirler. Bu süre, prim borcunun doğduğu tarihten itibaren başlar.
📝 Zamanaşımı özeti
5 YIL = İş Kanunu alacakları (ücret, fazla mesai, izin ücreti)
10 YIL = Borçlar Kanunu genel + SGK primleri (tazminat, sözleşme, prim borçları)
İki rakam, üç kategori. Sınavda 1-2 soru garanti.
Bu 16 süreyi 200+ soruyla pekiştir
İSG Akademi mobil uygulamasında “süre soruları” kategorisi var. Saklama, vize, sertifika, zamanaşımı — hepsi kategorize edilmiş, çözümlü. 4 günde tamamını gözden geçiren aday 4-6 puanı garantiler.
Ezber Teknikleri
16 rakamı ezberlemek karmaşık görünebilir ama gruplandırınca kolaylaşır. Aşağıdaki teknikler sınav öncesi son tekrarda işine yarar.
Teknik 1: Renk kodlaması
Süreleri renklere ayır:
- KIRMIZI (40 yıl) — Asbest, kanserojen-mutajen, kalıcı biyolojik etken. “Geç çıkan kanser kuralı.”
- SARI (15 yıl) — Toz, biyolojik risk, sağlık dosyası. “Mesleki hastalık kuralı.”
- YEŞİL (10 yıl) — İş hijyeni ölçüm + Borçlar Kanunu + SGK primleri.
- MAVİ (5 yıl) — Tüm İSG belge vizeleri + ilk yardım eğitmeni + 4857 zamanaşımı + çalışan temsilcisi.
- MOR (3 yıl) — Sadece ilk yardımcı sertifikası.
Teknik 2: “5 yıl kuralı”
5 yıl, İSG mevzuatında en sık karşılaşılan rakamdır. Aklında tut: “Belge vizesi her zaman 5 yıl”. Uzman, hekim, DSP — hepsi 5 yıl. Tek istisna: ilk yardımcı sertifikası (3 yıl) ve ilk yardım eğitmeni sertifikası (5 yıl, ama “ilk yardımcı”nın aksine).
Teknik 3: “Risk ne kadar uzun sürerse, saklama o kadar uzun”
Kayıt saklama süreleri, hastalığın ortaya çıkma süresine bağlıdır:
- Kanser → 20-40 yıl sonra çıkar → 40 yıl saklama
- Pnömokonyoz, silikoz → 10-15 yıl sonra çıkar → 15 yıl saklama
- Anlık etkili kimyasal → 10 yıl saklama
Bu mantığı bilen aday “asbest kayıtları kaç yıl saklanır?” sorusunu doğal olarak cevaplar.
Teknik 4: Hukuki süreler “5-10”
Zamanaşımı sorularında sadece iki rakam var: 5 ve 10 yıl.
- 5 yıl = İş Kanunu (ücret/işçilik alacakları)
- 10 yıl = Borçlar Kanunu genel + SGK primleri
İSG sınavında zamanaşımı sorusu gelirse %95 ihtimal bu iki rakamdan biridir.
Teknik 5: Tek tablo yöntemi
Bu sayfadaki tabloyu A4’e bas, sınav günü çantana koy. Sabah 10 dakika tabloya bak — gerisi otomatik gelir.
Sınavda Kaç Puan Gelir?
Son 5 yılın ÖSYM/GAZİÖDM çıkmış sorularını incelediğimde net bir kalıp gördüm:
| Kategori | Ortalama soru | Toplam puan |
|---|---|---|
| Kayıt saklama süreleri (40/15/10 yıl) | 1-2 | 2-4 |
| Belge vize / sertifika süreleri | 1-2 | 2-4 |
| Zamanaşımı süreleri | 1 | 2 |
| Toplam | 3-5 | 6-10 |
Geçme barajı 70 puan (35 doğru). Bu kategoriden 5 doğru çıkarırsan, kalan 30 doğru için diğer 47 sorudan %64 başarı yeterli — tamamen erişilebilir.
Çıkmış Soru Örnekleri
Aşağıdaki sorular son 5 yılın İSG sınavlarından alınmıştır. Tipi tanı.
📝 Örnek 1 — Saklama (asbest)
“Asbestle çalışmalarda çalışanların maruziyet kayıtları, maruziyetin sona ermesinden itibaren en az kaç yıl saklanır?”
Cevap: 40 yıl
📝 Örnek 2 — Saklama (toz)
“Toz maruziyet kayıtları kaç yıl süreyle saklanır?”
Cevap: 15 yıl
📝 Örnek 3 — Vize
“İş güvenliği uzmanlığı belgesinin geçerlilik süresi kaç yıldır?”
Cevap: 5 yıl
📝 Örnek 4 — Sertifika
“İlk yardımcı sertifikası kaç yıl süreyle geçerlidir?”
Cevap: 3 yıl
📝 Örnek 5 — Zamanaşımı
“4857 sayılı İş Kanunu’na göre işçilik alacaklarında zamanaşımı süresi kaç yıldır?”
Cevap: 5 yıl
📝 Örnek 6 — Zamanaşımı (SGK)
“5510 sayılı Kanun’a göre SGK prim borçları zamanaşımı süresi kaç yıldır?”
Cevap: 10 yıl
Bu konuyu pekiştirmek için
Sıkça Sorulan Sorular
Asbest maruziyet kayıtları kaç yıl saklanır?
Asbest maruziyet kayıtları, maruziyetin sona ermesinden itibaren en az 40 yıl saklanır. Asbest kaynaklı kanser hastalıkları (mezotelyoma, akciğer kanseri) çok geç dönemde ortaya çıkabildiği için saklama süresi bu kadar uzundur.
Kanserojen ve mutajen madde maruziyet kayıtları kaç yıl saklanır?
Kanserojen ve mutajen madde maruziyet kayıtları da maruziyetin sona ermesinden itibaren 40 yıl saklanır. Asbest ile aynı süreye tabidir.
Biyolojik risk etkenlerine maruziyet kayıtları kaç yıl saklanır?
Genel biyolojik risk etkenleri için saklama süresi en az 15 yıldır. Ancak kalıcı veya gizli enfeksiyona neden olabilen biyolojik etkenler (örnek hepatit, HIV) için süre 40 yıla çıkar.
Toz maruziyet kayıtları kaç yıl saklanır?
Tozla Mücadele Yönetmeliği uyarınca toz maruziyet kayıtları 15 yıl süreyle saklanır. Silikoz ve pnömokonyoz gibi tozdan kaynaklı hastalıklar geç tanı aldığı için bu süre belirlenmiştir.
Kişisel sağlık dosyaları kaç yıl saklanır?
Çalışanın kişisel sağlık dosyası, çalışanın işten ayrılmasından itibaren 15 yıl saklanmak zorundadır.
İş hijyeni ölçüm kayıtları kaç yıl saklanır?
İş hijyeni ölçüm, test ve analiz kayıtları 10 yıl süreyle saklanır.
İSG uzmanı belgesinin geçerlilik süresi nedir?
A, B veya C sınıfı İSG uzmanı belgesi 5 yıl süreyle geçerlidir. Bu sürede 30 saatlik yenileme eğitimi alınmazsa belge vize yenilemesi yapılamaz.
İşyeri hekimi belgesinin geçerlilik süresi nedir?
İşyeri hekimi belgesi de 5 yıl süreyle geçerlidir. Yenileme şartları İSG uzmanı ile aynıdır.
İlk yardımcı sertifikası kaç yıl geçerlidir?
İlk yardımcı sertifikası 3 yıl süreyle geçerlidir. Süre dolduğunda 8 saatlik güncelleme eğitimi alınarak sertifika yenilenir.
İlk yardım eğitmeni sertifikası kaç yıl geçerlidir?
İlk yardım eğitmeni sertifikası 5 yıl süreyle geçerlidir. İlk yardımcı sertifikası (3 yıl) ile karıştırılmamalıdır.
Çalışan temsilcisi seçim süresi nedir?
İşyerinde çalışanları İSG konularında temsil eden çalışan temsilcisinin görev / seçim süresi 5 yıldır.
4857 sayılı İş Kanunu’nda zamanaşımı süresi kaç yıldır?
İş Kanunu kapsamındaki işçilik alacakları (ücret, fazla mesai, yıllık izin ücreti vb.) için zamanaşımı süresi 5 yıldır.
Türk Borçlar Kanunu genel zamanaşımı süresi nedir?
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 146. maddesine göre, aksi belirtilmedikçe tüm alacaklar 10 yıllık genel zamanaşımına tabidir.
SGK prim borçları zamanaşımı süresi nedir?
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca SGK prim alacaklarında zamanaşımı süresi 10 yıldır.
Saklama süreleri ile zamanaşımı süresi farklı mıdır?
Evet, kavram olarak farklıdır. Saklama süresi, bir kaydın ne kadar süre tutulacağını gösterir (idari yükümlülük). Zamanaşımı süresi ise bir hakkın talep edilebileceği yasal süredir (hukuki sınır). Aynı belge için iki ayrı süre olabilir.
16 rakamı ezberleyen 4-6 puan kazanır.
Saklama, vize, sertifika, zamanaşımı — hepsi sınavda. İSG Akademi uygulamasında bu kategoriden 200+ çözümlü soru seni bekliyor. 4 günde tamamını gözden geçirip baraja garantili 5 puan ekle.
