Risk değerlendirmesi yenileme süresi dışında hangi durumlarda yenilenir?

İşyeri taşınması veya binada değişiklik, çalışma yöntemi/üretim tekniği/kullanılan ekipmanda değişiklik, yeni bir makine/tesis kurulumu, iş kazası veya meslek hastalığı meydana gelmesi, ramak kala olayları, mevzuat değişiklikleri ve ölçüm sonuçlarında olumsuz değişiklik durumlarında yeniden yapılır.

Hangi risk değerlendirme metodu daha iyidir?

Tek doğru metot yoktur. Yaygın metotlar: L-Tipi 5x5 Matris (basit, hızlı), Fine-Kinney (olasılık x frekans x şiddet), FMEA (proses odaklı), HAZOP (kimya/proses), JSA (iş bazlı). İşin niteliğine, tehlike sınıfına ve uzmanın yetkinliğine göre seçilir.

Risk değerlendirmesi yapılmazsa ceza ne kadar?

6331 sayılı Kanun Madde 26 uyarınca risk değerlendirmesi yapmayan işverene idari para cezası uygulanır ve her ay bu ceza tekrarlanır. Ayrıca aykırılığın devam etmesi halinde iş durdurma cezasına kadar gidebilir. 2026 güncel ceza için ÇSGB tebliğini takip edin (yaklaşık).

Küçük işyeri (10'dan az çalışan) için risk değerlendirmesi gerekli mi?

Evet, 6331 sayılı Kanun kapsamındaki tüm işyerleri, çalışan sayısına bakılmaksızın risk değerlendirmesi yaptırmakla yükümlüdür. 10'dan az çalışanı olan az tehlikeli işyerleri için Bakanlıkça basitleştirilmiş modüller ve KOBİ risk değerlendirme rehberi sunulmuştur.

Risk değerlendirme dokümanı ne kadar süre saklanır?

Risk değerlendirme raporu ve ekleri, geçerlilik süresi + en az yenileme sonrası dönemi kapsayacak şekilde işyerinde saklanır. Denetimlerde ibraz edilir. İyi uygulama olarak 10 yıl saklama önerilir; iş kazası davalarında delil niteliği taşır.

6331 Sayılı Kanun Madde 10 — Risk Değerlendirmesi Detaylı Rehber

Q: Risk değerlendirmesi kaç yılda bir yenilenir?

İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği'ne göre risk değerlendirmesi; az tehlikeli işyerlerinde 6 yıl, tehlikeli işyerlerinde 4 yıl, çok tehlikeli işyerlerinde 2 yıl süreyle geçerlidir ve bu süreler sonunda yenilenmesi zorunludur.

Q: Risk değerlendirmesini kim yapar?

Madde 10 uyarınca risk değerlendirmesi işveren tarafından, iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekiminden oluşan ekip, çalışan temsilcisi ve destek elemanlarının katılımıyla yapılır. Riskin niteliğine göre gerektiğinde uzman dış kişilerden de yararlanılır.

Risk değerlendirmesi zorunluluğu, yenileme süreleri (az tehlikeli 6 / tehlikeli 4 / çok tehlikeli 2 yıl), metodolojiler ve interaktif yenileme tarihi hesaplayıcı — 2026 güncel rehber.

Yayın: 4 Temmuz 2026 · Kategori: Mevzuat / 6331 · Referans: 6331 sayılı İSG Kanunu Madde 10, İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği (Resmi Gazete: 29.12.2012 / 28512)

TL;DR — Kısaca
Zorunluluk: Tüm işyerleri (çalışan sayısı fark etmeksizin) risk değerlendirmesi yaptırmak zorundadır.
Yenileme: Az tehlikeli 6 yıl, tehlikeli 4 yıl, çok tehlikeli 2 yıl.
Ekip: İşveren + İSG uzmanı + İşyeri hekimi + çalışan temsilcisi + destek elemanı.
Metodoloji: L-Tipi 5x5, Fine-Kinney, FMEA en yaygın kullanılanlar.

Madde 10 Metni Özeti

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 10'uncu maddesi, işverenin risk değerlendirmesi yükümlülüğünü düzenler. Madde metni özetle:

"İşveren, iş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi yapmak veya yaptırmakla yükümlüdür. Risk değerlendirmesi yapılırken aşağıdaki hususlar dikkate alınır: a) Belirli risklerden etkilenecek çalışanların durumu, b) Kullanılacak iş ekipmanı ile kimyasal madde ve müstahzarların seçimi, c) İşyerinin tertip ve düzeni, ç) Genç, yaşlı, engelli, gebe veya emziren çalışanlar gibi özel politika gerektiren gruplar ile kadın çalışanların durumu."

Madde ayrıca; işveren, yaptırdığı risk değerlendirmesi sonucu alınması gereken tedbirleri belirlemek ve uygulanmasını sağlamakla yükümlüdür.

Risk Değerlendirmesi Yenileme Süreleri

İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği (29.12.2012 / 28512) uyarınca kesin yenileme süreleri:

Tehlike Sınıfı	Yenileme Süresi	Örnek Sektör
Az Tehlikeli	6 yıl	Büro, ticaret, eğitim, danışmanlık
Tehlikeli	4 yıl	Kimya, gıda, tekstil, otomotiv, metal
Çok Tehlikeli	2 yıl	İnşaat, maden, petrol, patlayıcı, atık

Not: Tehlike sınıflandırması İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği'nde NACE kodu bazında yayımlanır. İşyerinin SGK'daki NACE kodu üzerinden sınıflandırma belirlenir.

Ne Durumlarda Erken Yenilenir?

Belirlenen süreler beklemeksizin yenileme yapılması zorunlu haller (Yönetmelik Madde 12):

İşyeri taşınması veya binada değişiklik — Yeni fiziksel koşullar yeni risk analizi gerektirir.
Çalışma yöntemi, üretim tekniği veya iş ekipmanı değişikliği — Yeni makine, yeni proses, yeni kimyasal.
İş kazası, meslek hastalığı veya ramak kala olayı — Kazanın kök nedeni yeni bir risk unsuru ise.
Kontrol tedbirlerinin yetersizliğinin tespiti — Ölçüm sonuçlarında olumsuz değişiklik.
Mevzuat değişikliği — Yeni yönetmelik, standart veya sınır değer güncellemesi.
İşyerinde farklı bir bölüm/birim açılması.

Risk Değerlendirme Metodolojileri

Türkiye'de yaygın olarak kullanılan risk değerlendirme metotları:

1. L-Tipi 5x5 Matris

En yaygın metot. Olasılık (1-5) × Şiddet (1-5) = Risk Skoru (1-25). Basit, hızlı, KOBİ'ler için ideal. Skorlar renk kodludur (yeşil-sarı-turuncu-kırmızı).

2. Fine-Kinney Metodu

Risk = Olasılık × Frekans × Şiddet formülüyle hesaplanır. Endüstriyel tesisler ve orta-yüksek riskli işyerleri için tercih edilir. Sonuç 0-400+ arasında bir skorla sınıflandırılır.

3. FMEA (Failure Mode and Effects Analysis)

Hata Türü ve Etkileri Analizi. RPN = Şiddet × Olasılık × Tespit. Proses odaklıdır, otomotiv ve üretim hatları için standart.

4. HAZOP (Hazard and Operability Study)

Kimya, petrol-gaz proseslerinde kullanılır. "Kılavuz kelime + parametre" yaklaşımı ile sapma senaryolarını analiz eder.

5. JSA (Job Safety Analysis) / İş Güvenliği Analizi

İş bazlı adım adım tehlike tespiti. Rutin dışı işler ve bakım faaliyetleri için kullanışlı.

Öneri: Az tehlikeli işyerleri için L-Tipi 5x5, tehlikeli/çok tehlikeli için Fine-Kinney veya FMEA kombinasyonu yaygın uygulamadır. Detaylı skor hesabı için İSG Hesaplayıcılar sayfasındaki Risk Skoru Hesaplayıcı'yı kullanabilirsin.

Risk Değerlendirmesini Kim Yapar?

Yönetmelik Madde 6 uyarınca risk değerlendirmesi ekibi şu kişilerden oluşur:

İşveren veya işveren vekili (ekibin lideri)
İş güvenliği uzmanı (işyeri tehlike sınıfına uygun A/B/C)
İşyeri hekimi
Çalışan temsilcisi
Destek elemanları (ilk yardım, yangın, tahliye görevlileri)
İhtiyaç halinde bölüm sorumluları ve dış uzmanlar

Uyarı: Risk değerlendirmesini yalnız İSG uzmanının hazırlayıp işverene imzalatması yönetmeliğe aykırıdır. Çalışan katılımı ve ekip toplantısı zorunludur.

Doküman Asgari İçeriği

Yönetmelik Madde 7'de risk değerlendirme dokümanının içermesi gereken asgari başlıklar:

İşyerinin unvanı, adresi ve işverenin adı
Değerlendirmenin yapıldığı tarih ve geçerlilik tarihi
Risk değerlendirmesi yapan kişilerin ad, soyad, unvan ve imzaları
İşyerinde tespit edilen tehlike kaynakları, tehlikeler ve riskler
Risk analizinde kullanılan yöntem (metot adı)
Tespit edilen risklerin önem ve öncelik sırasına göre sınıflandırılması
Alınması kararlaştırılan risk kontrol tedbirleri
Kontrol tedbirlerinin tamamlanma tarihi ve sorumluları

Sık Yapılan Hatalar

1. Kopyala-yapıştır risk değerlendirmesi: Başka işyeri şablonunu kullanmak. Her işyeri kendi süreç ve tehlikelerine göre analiz edilmelidir.

2. Çalışan katılımının yokluğu: Sadece İSG uzmanının hazırladığı doküman geçersizdir.

3. Yenileme tarihinin takip edilmemesi: Süresi dolan risk değerlendirmesi yok hükmündedir.

4. Risk kontrol tedbirlerinin uygulanmaması: Sadece kağıt üzerinde kalması denetimde ağır ihlaldir.

5. Değişiklik durumunda güncelleme yapılmaması: Yeni makine kurulduğunda, süresine bakılmaksızın yenilenmelidir.

6. Alt işveren/taşeron risklerinin ihmali: Alt işverenin riskleri de asıl işveren tarafından değerlendirilmelidir.

Interaktif Yenileme Tarihi Hesaplayıcı

Risk Değerlendirmesi Yenileme Tarihi Hesabı

Risk Değerlendirmesi Yapılış Tarihi İşyeri Tehlike Sınıfı

Risk Değerlendirme Konusunda Ustalaş — İSG Akademi

1.500+ kategorize soru, Madde 10 ve Risk Değerlendirme Yönetmeliği modülleri, deneme sınavları ile A/B/C sınıf sınavına hazırlan.

App Store'dan İndir Google Play'den İndir

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Risk değerlendirmesi kaç yılda bir yenilenir?

Az tehlikeli 6, tehlikeli 4, çok tehlikeli işyerlerinde 2 yılda bir yenilenir (Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği).

Süre dolmadan hangi durumlarda yenilenir?

İşyeri değişikliği, yeni makine/proses, iş kazası/meslek hastalığı, ölçüm sonucu olumsuzluğu, mevzuat değişikliği, ramak kala olayı.

Kim yapar?

İşveren + İSG uzmanı + işyeri hekimi + çalışan temsilcisi + destek elemanları ortak ekip. Sadece uzman imzası geçersizdir.

Hangi metot en iyi?

Tek doğru metot yok. L-Tipi 5x5 basit ve KOBİ için ideal; Fine-Kinney orta risk için; FMEA proses için; HAZOP kimya için.

Ceza ne kadar?

6331 Madde 26 kapsamında idari para cezası uygulanır ve her ay tekrarlanır. Güncel bant için Madde 26 sayfasını inceleyin.

10'dan az çalışan varsa da gerekir mi?

Evet. Çalışan sayısına bakılmaksızın tüm 6331 kapsamı işyerleri risk değerlendirmesi yaptırmakla yükümlüdür. KOBİ modülü mevcuttur.

Doküman ne kadar süre saklanır?

En az geçerlilik süresi kadar; iyi uygulama 10 yıldır. Denetim ve iş kazası davalarında ibraz edilir.

Son güncelleme: 4 Temmuz 2026 · Kaynak: 6331 sayılı İSG Kanunu Madde 10; İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği (RG: 29.12.2012 / 28512); ÇSGB resmi yayınları. Mevzuat güncellemelerini araştırılmalı olarak takip ediniz.

Kaynaklar

İçerik editöryal kontrolden geçirilmiştir. Gördüğünüz bir hatayı iletişim sayfasından bildirebilirsiniz.