İçeriğe atla

Fiziksel Risk Etmenleri Soru Çöz — Ücretsiz Test (2026)

Fiziksel Risk Etmenleri konusunda gerçek sınav sorularıyla pratik yapın. Her sorunun ardından doğru cevap ve açıklamayı anında görün — ücretsiz ve kayıt olmadan.

Havuzda 121 soru Bugün 10 soru çözüldü Ücretsiz + açıklamalı + kayıtsız
▶ Çözmeye Başla

Fiziksel risk etmenleri, İSG sınavının en "sayısal" konusudur: gürültü maruziyet değerleri, titreşim sınırları, termal konfor parametreleri, aydınlatma, iyonlaştırıcı ve iyonlaştırmayan radyasyon ile basınç değişimleri bu başlıktan sorulur. Değerleri karıştırtmak sınavın en sevdiği oyundur. Bu sayfadaki testlerle desibelleri ve sınır değerleri kalıcı hale getirirken, aşağıdaki rehberde her etkenin sınavda hangi kalıpla sorulduğunu ve konuyu nasıl çalışman gerektiğini bulacaksın.

ÜCRETSİZ · KAYIT GEREKMEZ · SONSUZ SORU

Fiziksel Risk Etmenleri Soru Çöz — Ücretsiz Test (2026)

Fiziksel Risk Etmenleri kategorisinden sınırsız soru. Her cevabın ardından anında doğru şık ve açıklama. Kaydolmadan, indirmeden başla.

🎯 Sınırsız denetimli soru havuzu — durmadan çöz, ritmini yakala.

Her soruda anında doğru cevap + mevzuat açıklaması · İstediğin an "Bitir & Analiz"

Örnek Çıkmış Sorular

Fiziksel Risk Etmenleri kategorisinden, sınavlarda sorulmuş gerçek sorular. Soruya tıklayın; şıkları, doğru cevabı ve açıklamayı görün.

İş sağlığı ve güvenliği kapsamında değerlendirilebilecek olan; I. Radyasyon Güvenliği Yönetmeliği, II. Çalışanların Titreşimle ilgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik, III. Çalışanların Gürültü ile İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik Düzenlemelerinden hangilerini “Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı” yürütür?
Fiziksel Etkenler
  • A) Yalnız I
  • B) Yalnız II
  • C) Yalnız III
  • D) II ve III
  • E) I, II ve III

Doğru cevap: D

Doğru cevap D) II ve III'tür çünkü Çalışanların Titreşimle ilgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik ve Çalışanların Gürültü ile İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yürütülmektedir. Radyasyon Güvenliği Yönetmeliği ise farklı bir bakanlık tarafından düzenlenmektedir.

Radyasyon Güvenliği Yönetmeliği'ne göre, radyasyon görevlilerinin maruz kaldıkları doz değerleriyle ilgili, I. Etkin doz herhangi bir yılda 20 mSv'i geçemez. II. El ve ayak veya cilt için yıllık eşdeğer doz sınırı 500 mSv'dir. III. Göz merceği için yıllık eşdeğer doz sınırı 150 mSv'dir. Yargılarından hangileri doğrudur?
Fiziksel Etkenler
  • A) Yalnız I
  • B) Yalnız II
  • C) I ve III
  • D) II ve III
  • E) I, II ve III

Doğru cevap: D

Doğru cevap D'dir çünkü Radyasyon Güvenliği Yönetmeliği'ne göre el, ayak veya cilt için yıllık eşdeğer doz sınırı 500 mSv ve göz merceği için yıllık eşdeğer doz sınırı 150 mSv olarak belirlenmiştir. Ancak, etkin doz sınırı 20 mSv'dir, bu nedenle yalnızca II ve III doğru yargılardır.

Fiziksel risk etmenlerinden biri olan sesin özellikleriyle ilgili, I. Hızı, ortamın sıcaklığına bağlıdır. II. Birim zamandaki dalga sayısı, frekansını verir. III. Yayılması için maddesel bir ortam gerekir. Yargılarından hangileri doğrudur?
Fiziksel Etkenler
  • A) Yalnız I
  • B) Yalnız III
  • C) I ve ll
  • D) II ve III
  • E) I, II ve III

Doğru cevap: E

Sesin hızı, ortamın sıcaklığına bağlıdır (I), birim zamandaki dalga sayısı frekansı belirler (II) ve sesin yayılması için bir maddesel ortama ihtiyaç vardır (III). Bu nedenle tüm yargılar doğrudur.

Aşağıdakilerden hangisi iyonlaştırıcı olmayan radyasyon grubuna girer?
Radyasyon
  • A) Radyo dalgaları
  • B) Gama ışınları
  • C) Alfa parçacıkları
  • D) Beta parçacıkları
  • E) Röntgen ışınları

Doğru cevap: A

Radyo dalgaları, iyonlaştırıcı olmayan radyasyon grubuna girerken, gama ışınları, alfa parçacıkları, beta parçacıkları ve röntgen ışınları iyonlaştırıcı radyasyon olarak kabul edilir.

Çalışanların Gürültü ile İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik'e göre, gürültü maruziyet sınır değeri kaç dB(A) dır?
Fiziksel Etkenler
  • A) 140
  • B) 137
  • C) 135
  • D) 87
  • E) 85

Doğru cevap: D

Doğru cevap D) 87 dB(A)dır. Çalışanların gürültü maruziyetine ilişkin yönetmelikte, 87 dB(A) seviyesinin üzerindeki gürültü, iş sağlığı ve güvenliği açısından risk oluşturduğu belirtilmiştir.

Aşağıdaki dalga boylarından hangisi İyonlaştırıcı radyasyon sınıfına girer?
Radyasyon
  • A) 80 nanometre
  • B) 400 nanometre
  • C) 800 nanometre
  • D) 300 mikrometre
  • E) 750 mikrometre

Doğru cevap: A

İyonlaştırıcı radyasyon, genellikle 100 nanometre (nm) ve daha kısa dalga boylarına sahip olan radyasyon türlerini kapsar. Bu nedenle, 80 nanometre dalga boyu iyonlaştırıcı radyasyon sınıfına girmektedir.

Kapalı bir ortamda, aynı yerde 85 dB(A) ve 85 dB(A) gürültü ile çalışan iki cihazın toplam gürültü değeri kaç dB(A)’dır?
Fiziksel Etkenler
  • A) 85
  • B) 87
  • C) 88
  • D) 95
  • E) 170

Doğru cevap: C

İki ses kaynağının gürültü seviyeleri logaritmik bir ölçekte toplandığı için, 85 dB(A) ve 85 dB(A) gürültü ile çalışan iki cihazın toplam gürültü seviyesi 3 dB artarak 88 dB(A) olur. Bu nedenle doğru cevap C şıkkıdır.

Çalışanların gürültü maruziyetiyle ilgili risklerden korunmasına ilişkin maruziyet eylem ve sınır değerleri için kullanılan aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Fiziksel Etkenler
  • A) En yüksek maruziyet eylem değerleri: (LEX, 8 saat) =85 dB(A) veya (Ptepe) = 140 Pa [137 dB(C) re. 20 μP dır.
  • B) Maruziyet eylem değerlerinde kulak koruyucularının etkisi dikkate alınır.
  • C) En yüksek maruziyet eylem değerlerini aşan gürültüye maruz kalan çalışanların işitme testleri işverence yaptırılır.
  • D) Maruziyet sınır değerleri uygulanırken çalışanların maruziyetinin tespitinde, çalışanın kullandığı kişisel kulak koruyucu donanımların koruyucu etkisi de dikkate alınır.
  • E) Maruziyet sınır değerleri: (LEX, 8 saat) = 87 dB(A) veya (Ptepe) = 200 Pa [140 dB(C) re. 20 μPa]'dır.

Doğru cevap: B

B şıkkı yanlıştır çünkü maruziyet eylem değerleri, kulak koruyucularının etkisini dikkate almaz; bu değerler, çalışanların maruz kaldığı gürültü seviyelerini belirlerken koruyucu ekipmanın etkisini hesaba katmaz.

Konu Rehberi

Fiziksel Risk Etmenleri: Sınavın En Sayısal Konusu

Fiziksel risk etmenleri; gürültü, titreşim, termal konfor (sıcaklık, nem, hava akımı), aydınlatma, radyasyon ve basınç gibi, çalışma ortamının fiziksel koşullarından kaynaklanan etkenlerdir. Bu konuyu diğerlerinden ayıran özellik, sorularının büyük bölümünün sayısal eşik değerlere dayanmasıdır. Sınav, birbirine yakın değerleri (80-85-87 gibi) aynı soruda çeldirici olarak kullanır; bu yüzden değerleri tek tek değil, tablolar halinde yan yana çalışmak gerekir. Fiziksel etkenlerle olan hastalıkların meslek hastalıkları listesinin E grubunu oluşturduğunu da baştan not et; iki konu sınavda birbirine bağlanır.

Gürültü: Konunun Ağırlık Merkezi

Gürültü, fiziksel etmenlerin açık ara en çok sorulanıdır. Çalışanların Gürültü ile İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik, sekiz saatlik çalışma günü için üç kademeli değer tanımlar ve bu üçlü, sınavın demirbaş sorusudur:

KademeDeğerAnlamı
En düşük maruziyet eylem değeri80 dB(A)Kulak koruyucu bulundurulur, çalışan bilgilendirilir
En yüksek maruziyet eylem değeri85 dB(A)Kulak koruyucu kullanımı zorunludur, gürültü azaltım programı uygulanır
Maruziyet sınır değeri87 dB(A)Hiçbir koşulda aşılamaz; kulak koruyucunun etkisi dikkate alınır

Kritik ayrıntı şudur: 80 ve 85 dB(A) değerleri ortam gürültüsü üzerinden değerlendirilirken, 87 dB(A) sınır değeri kulak koruyucu donanımın azaltıcı etkisi dikkate alınarak kulaktaki maruziyet üzerinden hesaplanır. Sınav bu ayrımı ısrarla sorar. Gürültünün sağlık etkisi tarafında ise klasik bilgi, gürültüye bağlı kalıcı işitme kaybının sensörinöral tipte olduğu ve önce 4000 Hz civarındaki frekanslarda başladığıdır; ayrıntısı meslek hastalıkları başlığında sorulur. Desibel ölçeğinin logaritmik olduğunu, yani küçük görünen artışların büyük enerji farkı anlamına geldiğini bilmek de yorum sorularında işine yarar.

Titreşim, Termal Konfor ve Aydınlatma

Titreşim

Mekanik titreşim iki türde değerlendirilir: el-kol titreşimi (matkap, kırıcı gibi elle tutulan ekipmanlardan) ve tüm vücut titreşimi (forklift, kamyon gibi araçlardan). Sekiz saatlik referans süre için el-kol titreşiminde günlük maruziyet eylem değeri 2,5 m/s², sınır değeri 5 m/s²; tüm vücut titreşiminde eylem değeri 0,5 m/s², sınır değeri 1,15 m/s²'dir. El-kol titreşiminin tipik sağlık sonucu beyaz parmak sendromudur; tüm vücut titreşimi ise özellikle bel bölgesi rahatsızlıklarıyla ilişkilendirilir. Sınav dört değeri aynı soruda karıştırtmayı sever; "el-kol büyük, tüm vücut küçük" kancası dört değeri ayırt etmeni kolaylaştırır.

Termal Konfor

Termal konfor; çalışanların büyük çoğunluğunun ortamda kendini rahat hissettiği ısıl koşulları ifade eder ve dört ana parametreyle ölçülür: hava sıcaklığı, bağıl nem, hava akım hızı ve radyant (ışıma) ısı. Sıcak ortam değerlendirmesinde bu parametreleri birleştiren WBGT indeksi kullanılır. Aşırı sıcak; ısı krampları, ısı bitkinliği ve ısı çarpmasına, aşırı soğuk ise hipotermi ve donmalara yol açar. Sınavda en çok "termal konforu etkileyen dört faktör" ve terleme-nem ilişkisi sorulur: nem yükseldikçe terleme ile ısı atma güçleşir, aynı sıcaklık daha bunaltıcı hissedilir.

Aydınlatma

Aydınlatma şiddetinin birimi lükstür ve ölçümü lüksmetreyle yapılır. Temel ilkeler: mümkün olduğunca doğal aydınlatmadan yararlanmak, işin hassasiyetine göre aydınlatma düzeyini artırmak, kamaşma ve gölgelenmeyi önlemek, acil çıkış yollarında acil durum aydınlatması bulundurmaktır. Yetersiz aydınlatma hem göz yorgunluğuna hem de iş kazalarına zemin hazırlar; ergonomik boyutu ergonomi sorularıyla kesişir.

Radyasyon ve Basınç

Radyasyon soruları tek bir ayrımdan beslenir: iyonlaştırıcı radyasyon (alfa, beta, gama, X-ışınları ve nötron) atomdan elektron koparacak enerjiye sahiptir ve doku hasarı ile kanser riski taşır; iyonlaştırmayan radyasyon (ultraviyole, kızılötesi, görünür ışık, mikrodalga, radyofrekans, lazer) ise bu enerjiye sahip değildir ama zararsız da değildir. Klasik eşleştirmeler: kaynak işlerinde ultraviyole ışınlarının yol açtığı göz yanması (foto-keratit, "kaynakçı gözü"), kızılötesinin uzun vadede katarakt riski, radyoloji çalışanlarında X-ışını maruziyeti. Alfa parçacıklarının giriciliğinin düşük ama vücuda alındığında zararının büyük olduğu, gama ve X-ışınlarının ise giriciliğinin yüksek olduğu bilgisi de dönen sorulardandır.

Basınç başlığında iki uç sorulur: normalden yüksek basınç altında çalışan dalgıçlar ile tünel ve keson işçilerinde, hızlı yüzeye çıkışta kanda çözünmüş azotun baloncuklaşmasıyla oluşan dekompresyon (vurgun) hastalığı; alçak basınçta yani yüksek irtifada çalışanlarda ise irtifa hastalığı. Vurgunun önlenmesinde kademeli çıkış ve dekompresyon kurallarına uyum esastır. Basınç birimleri ve değişim etkileri genellikle kavram düzeyinde sorulur.

Sınavda Bu Konudan Ne Çıkar?

Fiziksel etmen soruları belirgin kalıplara oturur:

  • Değer soruları: Gürültüde 80-85-87 dB(A) üçlüsü, titreşimde dört sınır değer; en çok dönen tip budur.
  • Kavram-tanım soruları: Termal konfor parametreleri, WBGT, lüks, desibel, iyonlaştırıcı-iyonlaştırmayan ayrımı.
  • Sağlık etkisi eşleştirme: Gürültü-işitme kaybı (4000 Hz), el-kol titreşimi-beyaz parmak, UV-kaynakçı gözü, basınç-vurgun.
  • Önlem hiyerarşisi soruları: Önce kaynakta mücadele (makine değişimi, bakım, susturucu), sonra ortam önlemleri (yalıtım, perdeleme), en son kişisel koruyucu donanım.
  • Ölçüm soruları: Hangi etken hangi cihaz ve birimle ölçülür.

Aynı değerlerin yıllardır küçük varyasyonlarla sorulduğunu çıkmış sorular arşivinde net biçimde görebilirsin; bu konuda geçmiş sorular neredeyse birebir tekrar eder.

Çalışma Stratejisi

Bu konunun stratejisi tektir: değer tablosu + bol test. Tüm sayısal eşikleri (gürültü üçlüsü, titreşim dörtlüsü, ölçüm birimleri) tek bir sayfaya tablo halinde yaz ve her tekrar turunda üzerini kapatarak kendine sor. Değerleri kancalarla kodla: gürültüde "80 bulundur, 85 kullandır, 87 asla"; titreşimde "el-kol büyük, tüm vücut küçük". Sağlık etkilerini etkenle birlikte tek satırda not et; ayrı ayrı ezberlenen bilgiler sınavda eşleşmez.

Tablo oturduktan sonra bilgiyi hızla teste dök: önce bu sayfadaki konu testini çöz, ardından karma soru havuzunda fiziksel etken sorularını süre tutarak çöz. Sınava son haftalarda süreli deneme sınavlarıyla değer bilgini baskı altında test et; bir değeri iki kez yanlış hatırladıysan onu sınav sabahı bakılacak son notlar listene al. Fiziksel risk etmenleri, değer tablosunu oturtan aday için sınavın en garanti net kaynağıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Gürültüde maruziyet sınır değeri kaç desibeldir?
Sekiz saatlik çalışma günü için maruziyet sınır değeri 87 dB(A)'dır ve hiçbir koşulda aşılamaz; bu değer kulak koruyucu donanımın azaltıcı etkisi dikkate alınarak hesaplanır. En düşük maruziyet eylem değeri 80 dB(A), en yüksek maruziyet eylem değeri ise 85 dB(A)'dır. Sınav bu üçlüyü ve hangi kademede hangi önlemin devreye girdiğini düzenli olarak sorar.
80, 85 ve 87 dB(A) değerlerinde hangi önlemler alınır?
80 dB(A) en düşük eylem değeridir: işveren kulak koruyucu bulundurur ve çalışanı bilgilendirir. 85 dB(A) en yüksek eylem değeridir: kulak koruyucu kullanımı zorunlu hale gelir ve gürültüyü azaltma programı uygulanır. 87 dB(A) sınır değerdir: koruyucunun etkisi dahil hiçbir koşulda aşılamaz; aşılmışsa maruziyet derhal sınırın altına indirilir ve nedenleri giderilir.
El-kol titreşimi sınır değeri nedir?
Sekiz saatlik referans süre için el-kol titreşiminde günlük maruziyet eylem değeri 2,5 m/s², maruziyet sınır değeri 5 m/s²'dir. Tüm vücut titreşiminde ise eylem değeri 0,5 m/s², sınır değeri 1,15 m/s²'dir. Sınav dört değeri aynı soruda çeldirici olarak kullanır. El-kol titreşiminin tipik sağlık sonucu beyaz parmak sendromudur.
Termal konforu etkileyen faktörler nelerdir?
Termal konforu dört ana parametre belirler: hava sıcaklığı, bağıl nem, hava akım hızı ve radyant (ışıma) ısı. Sıcak ortamların değerlendirilmesinde bu parametreleri birleştiren WBGT indeksi kullanılır. Nem yükseldikçe terlemeyle ısı atmak güçleşir ve aynı sıcaklık daha bunaltıcı hissedilir; sınav en çok bu dörtlüyü ve nem-terleme ilişkisini sorar.
İyonlaştırıcı ve iyonlaştırmayan radyasyon arasındaki fark nedir?
İyonlaştırıcı radyasyon (alfa, beta, gama, X-ışınları, nötron) atomdan elektron koparacak enerjiye sahiptir; doku hasarı ve kanser riski taşır. İyonlaştırmayan radyasyon (ultraviyole, kızılötesi, mikrodalga, radyofrekans, lazer) bu enerjiye sahip değildir ama zararsız sayılmaz: kaynak işlerindeki ultraviyole ışınları göz yanmasına, kızılötesi uzun vadede katarakta yol açabilir.
Aydınlatma şiddeti hangi birimle ölçülür?
Aydınlatma şiddetinin birimi lükstür ve ölçüm lüksmetre ile yapılır. Temel ilkeler; mümkün olduğunca doğal aydınlatmadan yararlanmak, işin hassasiyetine göre aydınlatma düzeyini artırmak, kamaşma ve gölgelenmeyi önlemek, acil çıkış yollarında acil durum aydınlatması bulundurmaktır. Yetersiz aydınlatma göz yorgunluğunun yanı sıra iş kazası riskini de artırır.