Ekranlı Araçlar Yönetmeliği Nerede Uygulanmaz? Eğitim ve Göz Muayenesi

Ders notu: Ekranlı Araçlar Yönetmeliği Nerede Uygulanmaz? Eğitim ve Göz Muayenesi

Ekranlı araç ve operatör kimdir?

Önce iki tanım. Bu ayrımı bir kenara yazın; göz muayenesinde işimize yarayacak.

Yönetmelik hangi 6 durumda uygulanmaz?

Bir: hareketli makine ve araçların kumanda kabini ve sürücü mahalli. İki: taşıma araçlarında aracın kumandasındaki bilgisayar sistemleri. Üç: topluma açık bilgisayar sistemleri. Dört: işyerinde kullanımı sürekli olmayan taşınabilir sistemler; dikkat, istisna 'sürekli olmayan' için. Ofisteki sıradan bilgisayar bu listede yok; yani yönetmelik ona uygulanır.

Ekranlı araç eğitimi ne zaman verilir?

Eğitim ne zaman verilir? Sonra da eğitimler, ilgili mevzuatta belirtilen periyotlarda ve risk değerlendirmesinin gerektirdiği durumlarda tekrarlanır. Şu ayrıma dikkat edin: “görme zorluğu yaşandığında” ifadesi eğitimin değil, göz muayenesinin tetikleyicisidir.

Eğitimde özellikle anlatılacak 7 konu

Yönetmelik eğitimin özellikle şu yedi konuyu içermesini ister. Riskler ve korunma yolları, doğru oturuş. Gözlerin korunması ve gözleri en az yoran yazı karakterleri ile renkler. Çalışırken gözleri kısa sürelerle dinlendirme alışkanlığı. Gözlerin, kas ve iskelet sisteminin dinlendirilmesi. Ve ara dinlenmeleri ile egzersizler. Gördüğünüz gibi yedi konunun dördünde göz geçiyor; sınavda listede olmayan bir konu, örneğin kişisel koruyucu donanım, çeldirici olarak karşınıza çıkabilir.

Ek-1'de çalışma ortamının 7 başlığı

Yönetmeliğin Ek-1'i asgari gerekleri üç başlıkta toplar: ekipman, çalışma ortamı ve operatör-bilgisayar arayüzü. Çalışma ortamının yedi başlığı şunlar: gerekli alan, aydınlatma, yansıma ve parlama, gürültü, ısı, radyasyon ve nem. Listede titreşim yok, bunu not edin.

Göz muayenesi hangi anlarda yapılır?

Gelelim göz muayenesine. Operatörler için bir üçüncü an daha var: risk değerlendirmesi sonuçlarına göre işyeri hekiminin belirleyeceği düzenli aralıklar. Yönetmelikte 'yılda bir' gibi sabit bir süre yok; aralığı işyeri hekimi belirler. Muayene sonucuna göre gerekiyorsa çalışana ya da operatöre yaptığı işe uygun araç ve gereç verilir. Bir ipucu: bir soruda bu üç an birlikte sayılıyorsa, karşınızdaki yönetmeliğin gözlerin korunması için saydığı ikinci fıkradır; üçü birlikte doğrudur.

Sınavda sorulabilecek ayrıntılar

• Dayanak: Ekranlı Araçlarla Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hk. Yön. (RG 16.04.2013/28620); 6331 m.30 ve 3146 s.K. m.12'ye dayanır, AB 90/270/EEC Direktifine paralel hazırlanmıştır (m.3). 23.12.2003 tarihli ve 25325 sayılı RG'deki eski yönetmeliği yürürlükten kaldırmıştır (m.10); yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir (m.11).
• Kapsam: 6331 kapsamına giren ve ekranlı araçlarla çalışılan tüm işyerleri (m.2/1).
• Çalışma merkezi tanımı (m.4/1-c): sandalye, masa/yüzey, ara yüz yazılımı, monitör, klavye, yazıcı, telefon, faks, modem ve benzeri aksesuarın bulunduğu çalışma alanı.
• İşverenin risk değerlendirmesi (m.5/1): özellikle görme, fiziksel sorunlar ve mental stresle ilgili riskler dikkate alınır. Önlemlerin maliyeti çalışanlara yansıtılamaz (m.5/2).
• Bilgilendirme (m.6/1-a): işveren çalışanlara ve temsilcilerine özellikle m.5, m.7 ve m.9'daki hususlarda bilgi verir.
• Günlük çalışma düzeni (m.7): işveren uygun çalışma planıyla operatörlerin periyodik ara vermesini veya dönüşümlü olarak başka işlerde çalışmasını sağlar. Ara süresi için yönetmelikte sayı yoktur.
• Görüş ve katılım (m.8): çalışanların ve temsilcilerinin görüşü 6331'de belirtildiği şekilde alınır.
• Göz muayenesi ayrımı (m.9): 1. fıkra ekranlı araçla çalışan tüm çalışanlar için iki an (başlamadan önce, görme zorluğu); 2. fıkra operatörler için bu ikisine ek olarak işyeri hekimince belirlenecek düzenli aralıklar. Muayene sonucuna göre gerekiyorsa operatörlere/çalışanlara işe uygun araç ve gereç verilir (m.9/3).

Sık sorulan sorular

Yazar kasa ve hesap makinesi bu yönetmeliğe tabi mi?

Hayır. Veri ya da ölçüm sonucu gösteren küçük ekranlı cihazlar kapsam dışı (m.2/2-d).

Taşınabilir sistem hangi durumda kapsam dışıdır?

İşyerinde kullanımı sürekli değilse (m.2/2-ç).

Operatör kimdir?

Esas işi ekranlı araçla çalışmak olan, normal çalışmasının önemli bölümünde kullanan kişi.

Ekranlı araç eğitimi hangi iki durumda verilir?

İşe başlamadan önce ve çalışma koşullarında önemli bir değişiklik olduğunda (m.6/1-b).

Operatörün düzenli göz muayenesi aralığını kim belirler?

İşyeri hekimi, risk değerlendirmesi sonuçlarına göre (m.9/2-b).

Ekrana gelen gün ışığı nasıl kontrol edilir?

Yatay ve dikey ayarlanabilir perdelerle (Ek-1, 2-c).

Göz muayenesi sonucuna göre çalışana/operatöre ne verilebilir?

Gerekiyorsa yaptığı işe uygun araç ve gereç (m.9/3).

Kaynaklar

• Ekranlı Araçlar Yön. m.4/1-a, b
• Resmî Gazete 16.04.2013/28620