Biyolojik Etkenlerde A, D, T, V Ne Demek? Bakanlığa Verilecek Bilgiler

Ders notu: Biyolojik Etkenlerde A, D, T, V Ne Demek? Bakanlığa Verilecek Bilgiler

Bilgi ne zaman ve kime verilir?

Biyolojik Etkenlere Maruziyet Risklerinin Önlenmesi Hakkında Yönetmeliğin 9. maddesi. İki koşul var: risk değerlendirmesi çalışanlar için risk olduğunu ortaya koyuyor ve Bakanlık bilgi istiyor. O zaman işveren bilgileri çalışma ve iş kurumu il müdürlüğüne veriyor. Dikkat edin: işveren kendiliğinden göndermiyor, istendiğinde veriyor.

Bakanlığa verilecek altı bilgi

Altı bilgi var. Bir: risk değerlendirmesinin sonuçları. İki: maruz kalınan veya kalınabilecek işler. Üç: maruz kalan çalışan sayısı. Dört: iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve diğer sağlık personelinin adı, soyadı, unvanı ve bu konudaki yeterliliği. Beş: çalışma şekli ve yöntemleri dâhil koruyucu ve önleyici tedbirler. Altı: grup 3 veya grup 4 etkenlerde fiziksel koruma ortadan kalkarsa oluşacak maruziyete karşı acil eylem planı. Acil eylem planı yalnız grup 3 ve 4 için; bunu aklınızda tutun.

İstek üzerine bilgi mi, ön bildirim mi?

Önceki derslerde ön bildirimi görmüştük; sınavda bu ikisi karıştırılıyor. Madde 9 Bakanlık isterse işler. Madde 15 ise grup 2, 3 ve 4 etkenler ilk kez kullanılacaksa, işin başlamasından en az otuz gün önce yapılan ön bildirim. İçerik farkına bakın: çalışan sayısı ve acil eylem planı madde 9'da; işyerinin unvanı, adresi ve biyolojik etken türleri madde 15'te.

Grup 1 istisnası ve çalışanın talebi

Üç ayrıntı daha. Birincisi istisna: maruz kalınan etken grup 1'deyse, Ek-VI'nın birinci paragrafındaki hususlara uyulmak kaydıyla 9, 15 ve 18. maddeler uygulanmaz; yani bu bilgi verme yükümlülüğü de işlemez. İkincisi çalışanın hakkı: çalışanlar veya temsilcileri isterse işveren bu altı bilgiyi onlara da verir. Üçüncüsü: biyolojik etkenlere mesleki maruziyet sonucu oluşan her hastalık veya ölüm vakası Bakanlığa bildirilir. Kaza bildirimini ve faaliyet sona erince verilen kayıtları önceki derslerde görmüştük.

Listedeki dört harf: A, D, T, V

Bazı etkenlerin yanında harf var. A: olası alerjik etkileri olan. D: maruz kalan çalışanların listesinin bilinen son maruziyetten sonra 15 yıldan fazla saklanması gereken. T: toksin üretimi olan. V: etkili aşısı bulunan. Kolay hatırlamak için: A alerji, T toksin, V aşı, D ise uzun süre saklanan liste.

Listede harfler nasıl görünür?

Listeden üç örnek. Hepatit B virüsü grup 3, yanında iki yıldız ve V, D var: aşısı mevcut, listesi uzun saklanıyor. İki yıldız ne demek? Grup 3'te bu işaretli etkenler genel olarak hava yoluyla bulaşmadığından çalışanlar için sınırlı enfeksiyon riski taşır. Clostridium tetani grup 2, yanında T ve V. Aspergillus fumigatus grup 2, yanında A. Bir de “spp.” kısaltması: o cinsin insanda patojen olduğu bilinen diğer türleri demek.

Sınavda sorulabilecek ayrıntılar

• Dayanak: Biyolojik Etkenlere Maruziyet Risklerinin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik (RG 15.06.2013/28678), m.2/2 (grup 1 istisnası), m.9 (Bakanlığın bilgilendirilmesi), m.12/6, m.16/10, Ek-III (Sınıflandırılmış biyolojik etkenler listesi, açıklama 8 ve 10, göstergeler).
• Çalışanın kendi bilgisi (m.12/4): Her çalışan, m.13'teki listede kişisel olarak kendisini ilgilendiren bilgilere ulaşma hakkına sahiptir.
• Aşı: Bağışıklığı olmayan çalışanlara gerektiğinde Sağlık Bakanlığının işyerinin bulunduğu ildeki yetkili birimleriyle işbirliği içinde aşı yapılır (m.16/3); koruyucu aşılama Ek-VII kılavuzuna göre yürütülür (Ek-III, açıklama 10).
• Listede olmamak (Ek-III açıklama 3): Bir etkenin grup 2, 3 veya 4'te sınıflandırılmamış olması ve listede yer almaması, grup 1'de olduğu anlamına gelmez.
• Başka gösterge örnekleri (Ek-III): Hepatit C virüsü 3(**) D; Mycobacterium tuberculosis 3 V; Clostridium botulinum 2 T; Bordetella pertussis 2 V.

Sık sorulan sorular

Biyolojik etken listesinde “V” harfi neyi gösterir?

Etkili aşısı bulunan biyolojik etkeni.

Biyolojik etken listesinde “T” harfi neyi gösterir?

Toksin üretimi olan biyolojik etkeni.

Biyolojik etken listesinde “A” harfi neyi gösterir?

Olası alerjik etkileri olan biyolojik etkeni.

Biyolojik etken listesinde “D” harfi neyi gösterir?

Maruz kalanlar listesi son maruziyetten sonra 15 yıldan fazla saklanmalı.

Bakanlık isterse işveren bilgileri nereye verir?

Çalışma ve iş kurumu il müdürlüğüne.

Acil eylem planı hangi grup etkenler için istenir?

Grup 3 veya grup 4: fiziksel koruma ortadan kalkarsa oluşacak maruziyete karşı.

Etken grup 1'deyse madde 9'daki bilgi verme uygulanır mı?

Hayır; Ek-VI'nın ilk paragrafına uyulursa madde 9, 15 ve 18 uygulanmaz.

“spp.” ifadesi ne anlama gelir?

O cinsin insanda patojen olduğu bilinen diğer türleri.

Kaynaklar

• Biyolojik Etkenler Yön. m.9/1
• Biyolojik Etkenler Yön. Ek-III, Açıklamalar 10
• Resmî Gazete 15.06.2013 sayısı, yönetmelik sayfası