Sözlü İletişim Komutları Nelerdir? Başlat, Dur, Tamam El İşaretleri

Ders notu: Sözlü İletişim Komutları Nelerdir? Başlat, Dur, Tamam El İşaretleri

Sözlü komutlar Ek-8'de, el işaretleri Ek-9'da

Önce adres. Sözlü iletişimin kuralları yönetmeliğin Ek-8'inde, el işaretlerinin kuralları Ek-9'unda. Sınavda “hangi ekte” diye sorulursa sekiz sözlü, dokuz el diye aklınızda tutun. Bugün bu ikisinin içini dolduruyoruz.

Sözlü mesaj: kısa, yalın ve açık

Ek-8'in temel nitelikleri dört cümlede özetleniyor. Bir: sözlü iletişimde belirli bir formda ya da kodlanmış kısa metinler, cümleler, kelimeler kullanılır. İki: mesaj mümkün olduğunca kısa, yalın ve açık olur. Üç: iletişim doğrudan insan sesiyle, uygun bir vasıtayla yayınlanan insan sesiyle ya da yapay insan sesiyle yapılır. Dört, ki sınavda sorulur: iletişimdeki kişiler, mesajı doğru telaffuz edip anlayabilecek seviyede kullanılan dili bilirler. Yani dili bilmeyen birine sözlü komut güvenli bir yöntem sayılmaz.

Ek-8, 2.2: el-kol hareketiyle birlikte ya da yerine

Ek-8'in 2.2 maddesi, sözlü iletişim el-kol hareketlerinin yerine ya da onlarla birlikte kullanıldığında hangi komutların kullanılacağını sayıyor. Başlat: bir işlem veya hareketi başlatmak için. Dur: bir hareketi durdurmak veya sona erdirmek için. Tamam: bir işlemi sona erdirmek için. Kes: acil olarak durdurmak için. Yukarı ve aşağı: yükü kaldırmak ve indirmek için. Çabuk: güvenlik nedeniyle bir hareketi hızlandırmak için. İleri, geri, sağ, sol ise uygun el hareketleriyle eşgüdümlü kullanılır.

Dur, kes, tamam: aynı şey değil

Şimdi en çok karıştırılan üçlü. Dur, kes ve tamam; üçü de bir şeyi bitiriyor gibi duruyor ama anlamları farklı. Dur, bir hareketi durdurmak veya sona erdirmek içindir. Kes, acil olarak durdurmak içindir; aciliyet sadece bu komutta var. Tamam ise bir hareketi değil, bir işlemi sona erdirmek içindir. Sınavda “acil” kelimesini görürseniz cevap kes; “işlemi sona erdirmek” görürseniz cevap tamam.

Ek-9 genel işaretler: başlat, dur, tamam

Gelelim Ek-9'daki kodlanmış işaretlere. İlk grup genel işaretler ve üç tane. Başlat: anlamı hazır ol, başlama komutu; avuç içleri öne bakacak şekilde her iki kol yere paralel. Dur: anlamı kesinti, ara, hareketi durdur; avuç içi öne bakacak şekilde sağ kol yukarı kalkık. Burada dikkat edin, tek kol ve o da sağ kol. Tamam: anlamı işlemin sonu; her iki kol göğüs hizasında, eller kenetli. Kenetli eller, iş bitti demek.

İki kol kullanılıyorsa: simetrik, tek işaret

Ek-9'un birinci bölümü el işaretlerinin özelliklerini sayıyor. El işaretleri kesin, yalın, yapılması ve anlaşılması kolay olur ve benzer işaretlerden belirgin şekilde farklıdır. Aynı anda iki kol birden kullanılıyorsa kollar simetrik hareket ettirilir ve bir harekette sadece bir işaret verilir. Son olarak bir esneklik var: üç koşulu birlikte sağlamak kaydıyla, yani bu şartlara uymak, aynı anlamı vermek ve anlaşılabilir olmak kaydıyla, tablodaki işaretlerden biraz farklı ya da daha detaylı işaretler kullanılabilir.

Sınavda sorulabilecek ayrıntılar

• Ek-8, 1.2: Konuşanın konuşma becerisi ve dinleyenin duyma yeteneği güvenilir bir sözlü iletişime uygun olmalıdır.
• Ek-9, 2.1: İşaretçi, el-kol hareketleriyle işaretleri veren kişidir; operatör, işaretçinin talimatlarıyla hareket eden kişidir. İşaretçi manevra talimatları için el-kol hareketlerini kullanır.
• Ek-9, 2.2–2.4: İşaretçi, kendisi tehlikeye düşmeden bulunduğu yerden bütün manevraları görsel olarak izleyebilmelidir; esas görevi manevraları yönlendirmek ve manevra alanındaki çalışanların güvenliğini sağlamaktır. 2.2'deki şart yerine getirilemiyorsa ek olarak bir veya daha fazla işaretçi konuşlandırılır.
• Ek-9, 2.5: Operatör, aldığı emirleri güvenlik içinde yerine getiremeyecekse manevrayı durdurup yeni talimat ister.
• Ek-9, 2.6: Operatör işaretçiyi kolayca fark edebilmelidir. İşaretçi ceket, baret, kolluk veya kol bandı gibi ayırt edici eşyalardan birini ya da birkaçını giyer veya uygun bir işaret aracı taşır; bu eşyalar parlak renkli, tercihen hepsi aynı renkte ve sadece işaretçilere özel olur.
• Ek-9, 3: Kodlanmış işaretler belirli sektörlerde aynı manevralar için kullanılır; tablo dört gruptur: A. Genel işaretler, B. Dikey hareketler, C. Yatay hareketler, D. Tehlike.
• Ek-8 ile Ek-9 kelime farkı: Ek-8'de “çabuk” komutu var (güvenlik nedeniyle bir hareketi hızlandırmak için). Ek-9'un D. Tehlike grubunda HIZLI (bütün hareketler daha hızlı) ve YAVAŞ (bütün hareketler daha yavaş) işaretleri var. Ek-8 komut listesinde “yavaş” yok (Ek-8, 2.2; Ek-9, 3-D).
• Ek-10 (kaldırma araçları): Kaldırma makinalarında yükler, yetiştirilmiş işaretçilerin el ve kol işaretlerine göre kaldırılır, indirilir, taşınır. Birden çok görevli varsa operatör yalnız birinden işaret alır; işaretçi operatörün kolayca görebileceği yerde durur. Operatör, kim verirse versin her dur işaretini daima yerine getirir.

Sık sorulan sorular

Sözlü iletişim kuralları hangi ektedir?

Sağlık ve Güvenlik İşaretleri Yönetmeliği Ek-8.

El işaretlerinin asgari gerekleri hangi ektedir?

Sağlık ve Güvenlik İşaretleri Yönetmeliği Ek-9.

“Kes” sözlü komutu ne için kullanılır?

Acil olarak durdurmak için (Ek-8, 2.2).

“Tamam” sözlü komutu ne için kullanılır?

Bir işlemi sona erdirmek için (Ek-8, 2.2).

BAŞLAT el işareti nasıl verilir?

Avuç içleri öne bakacak şekilde her iki kol yere paralel (Ek-9, 3-A).

DUR el işareti nasıl verilir?

Avuç içi öne bakacak şekilde sağ kol yukarı kalkık (Ek-9, 3-A).

TAMAM el işareti nasıl verilir?

Her iki kol göğüs hizasında, eller kenetli (Ek-9, 3-A).

İleri, geri, sağ, sol komutları nasıl kullanılır?

Uygun el hareketleriyle eşgüdümlü olacak şekilde (Ek-8, 2.2).

Kaynaklar

• Resmî Gazete yönetmelik sayfası
• mevzuat.gov.tr güncel metni
• RG ek metni, Ek-8 ve Ek-9 başlıkları