Koruyucu Gözlük ve Yüz Siperi Hangi İşlerde Kullanılır? KKD Ek-3

Ders notu: Koruyucu Gözlük ve Yüz Siperi Hangi İşlerde Kullanılır? KKD Ek-3

Gözlük ve yüz siperi işleri Ek-3, 3.1'de

Önceki derslerde gördüğümüz gibi, Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik'te iş listesi Ek-3'te. Ek-3'ün üçüncü başlığının altındaki 3.1 maddesi: koruyucu gözlükler, yüz siperlikleri veya elle tutulan yüz koruyucuları. Altında 3.1.1'den 3.1.14'e kadar on dört bent var. Bir uyarı: yönetmeliğin 8. maddesine göre KKD, Ek-3'teki işlerde ve benzeri işlerde, toplu korunma yöntemleriyle riskler önlenemiyor ya da tam sınırlandırılamıyorsa kullanılır. Yani listede adı geçmeyen benzer bir işte de gözlük gerekebilir.

Yontma, talaş ve parçalama işleri

Birinci grup yontma, talaş ve parçalama işleri; bu gruplama bizim, ezber kolaylığı için. Kalafatlama, yani sızdırmazlık için yapılan işler ve keski ile yontma; taş yontma ve şekillendirme; cıvatalama; talaş çıkaran makinelerde talaş toplama; bir de artıkların parçalanması ve uzaklaştırılması. Toplam beş bent.

Kaynak, sıcak iş ve ışın

İkinci grup kaynak, sıcak iş ve ışın. Listenin ilk bendi kaynak yapma, öğütme ve ayırma işleri. Sonra presle sıcak demir işleme, ergimiş maddelerle veya onların yakınında çalışma, radyant ısı ile çalışma ve lazerle çalışma. Yine beş bent.

Püskürtme, kimyasal ve biyolojik işler

Üçüncü grup püskürtme, kimyasal ve biyolojik işler. Aşındırıcı maddelerin püskürtülerek kullanıldığı işler; asit ve baz çözeltileri, dezenfektan ve aşındırıcı temizlik maddeleriyle yapılan işler; sıvı spreylerle çalışma; ve listenin son bendi, biyolojik ajanlarla çalışılan işler. Dört bent. Beş, beş, dört: toplam on dört.

Aynı iş, Ek-3'te başka KKD listesinde de

Bu işlerin bazıları Ek-3'te başka KKD başlıklarında da geçiyor. Kaynak işleri deri önlük ve eldiven listesinde; asit ve baz çözeltileri koruyucu giysi ve eldiven listesinde; biyolojik ajanlar solunum cihazı ve eldiven listesinde. Presle sıcak demir işleme koruyucu baret listesinde de var. Sınavda 'hangisi her iki listede de geçer' diye sorulabilir.

Kelime benziyor: adıyla hangi listede?

Şimdi tuzak kısmı. Bu tablo, ifadenin Ek-3'te adıyla nerede geçtiğini gösteriyor. 'Sıvı spreylerle çalışma' gözlük listesinde; 'toz oluşumunu önlemenin yetersiz olduğu sprey boyama' ise respiratör, yani solunum cihazı listesinde. 'Aşındırıcı maddelerin püskürtülerek kullanıldığı işler' gözlük listesinde; 'kumlama işleri' ise adıyla yalnız koruyucu giysi bendinde geçiyor. Unutmayın, benzeri işler ilkesi geçerli; ama soru 'hangi başlıkta sayılmıştır' diyorsa ifadenin adıyla geçtiği yere bakın.

Sınavda sorulabilecek ayrıntılar

• Dayanak: Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik (RG 02.07.2013/28695, mevzuatNo 18540), m.8/1 ve Ek-3 madde 3.1 (3.1.1–3.1.14). Güncel metinde değişiklik notu yok; 01.09.2026 itibarıyla yürürlükte.
• m.8/1 tam hâli: KKD, Ek-3'te belirtilen işlerde ve benzeri işlerde, toplu korunma yöntemleri ile risklerin önlenemediği veya tam olarak sınırlandırılamadığı durumlarda kullanılır.
• Başlık farkı: Ek-3'te 3. başlık "YÜZ VE GÖZ KORUYUCULARI", Ek-2'de "GÖZ VE YÜZ KORUYUCULARI" olarak yazılır. Ek-3 alt başlığı 3.1: "Koruyucu gözlükler, yüz siperlikleri veya elle tutulan yüz koruyucuları".
• Bentlerin tam metni: 3.1.1 kaynak yapma, öğütme ve ayırma işleri · 3.1.2 sızdırmazlık sağlamak için yapılan işler (kalafatlama) ve keski ile yontma, biçimlendirme işleri · 3.1.3 taş yontma ve şekillendirme işleri · 3.1.4 cıvatalama işleri · 3.1.5 talaş çıkaran makinelerde yapılan talaş toplama işleri · 3.1.6 presle sıcak demir işleme · 3.1.7 artıkların parçalanması ve uzaklaştırılması işleri · 3.1.8 aşındırıcı maddelerin püskürtülerek kullanıldığı işler · 3.1.9 asit ve baz çözeltileriyle, dezenfektan ve aşındırıcı temizlik maddeleriyle yapılan işler · 3.1.10 sıvı spreylerle çalışma · 3.1.11 ergimiş maddelerle veya onların yakınında çalışma · 3.1.12 radyant ısı ile çalışma · 3.1.13 lazerle çalışma · 3.1.14 biyolojik ajanlarla çalışılan işler.
• Ek-2 bağlantısı (donanım listesi, 3. başlık): 3.1 gözlükler; 3.2 kapalı gözlük (dalgıç tipi gözlük); 3.3 X-ışını, lazer ışını, ultraviyole, kızılötesi, görünür radyasyon gözlükleri; 3.4 yüz siperleri; 3.5 ark kaynağı maskeleri ve baretleri (elle tutulan maskeler, koruyucu baretlere takılabilen maskeler veya baş bantlı maskeler).
• Kaynak işleri Ek-3'te dört yerde: 3.1.1 (gözlük/yüz siperi), 6.2.1 kapalı alanlarda kaynak (ateşe dayanıklı koruyucu giysi), 6.4.1 (deri önlük), 6.6.1 (eldiven).
• Diğer ortak işler: cıvatalama 1.1.6 (baret) + 3.1.4; taş yontma 2.2.6 (delinmez taban gerektirmeyen emniyet ayakkabısı) + 3.1.3; asit-baz 3.1.9 + 6.1.1 (koruyucu giysi) + 6.6.3 (eldiven); biyolojik ajanlar 3.1.14 + 4.1.10 (respiratör/solunum cihazı) + 6.6.5 (eldiven); presle sıcak demir işleme 3.1.6 + 1.1.9 (baret); delinmez taban gerektirmeyen emniyet ayakkabısında benzer ifade 2.2.4: "demir işleme, presle demire şekil verme, sıcak presleme işleri".
• Karıştırılan ifadeler: "sprey boyama" ifadesi Ek-3'te yalnız 4.1.6'da (respiratör/solunum cihazı) geçer; "kumlama işleri" adıyla yalnız 6.1.4 (koruyucu giysi) bendinde geçer; ergimiş maddelerin ayakkabıdan içeri girme riski 2.5.1 (kolayca çıkarılabilen emniyet ayakkabısı); sıcak malzemeler civarında ve ısı etkisinin hissedildiği yerlerde çalışma 6.1.2 (koruyucu giysi); çok sıcak veya soğuk malzemelerle çalışma 2.4.1 (yalıtkan tabanlı ayakkabı). Ek-3 örnek listedir; m.8/1'deki "benzeri işler" ifadesi nedeniyle adıyla geçmeyen işlerde de KKD gerekebilir.

Sık sorulan sorular

Gözlük ve yüz siperi işleri Ek-3'ün hangi maddesinde?

3.1: koruyucu gözlükler, yüz siperlikleri veya elle tutulan yüz koruyucuları.

Ek-3, 3.1'de kaç bent sayılır?

14 bent (3.1.1 – 3.1.14).

Lazerle çalışma Ek-3'te hangi KKD başlığında?

Koruyucu gözlük / yüz siperi (3.1.13).

'Sprey boyama' Ek-3'te adıyla hangi KKD başlığında geçer?

Respiratör/solunum cihazı (4.1.6); gözlükteki ifade 'sıvı spreylerle çalışma' (3.1.10).

Biyolojik ajanlarla çalışma Ek-3'te hangi KKD'lerde geçer?

Gözlük/yüz siperi (3.1.14), solunum cihazı (4.1.10), eldiven (6.6.5).

Presle sıcak demir işleme, gözlük dışında nerede geçer?

Baret (1.1.9); ayakkabıda benzeri: presle demire şekil verme, sıcak presleme (2.2.4).

Kaynaklar

• RG 02.07.2013/28695 yönetmelik sayfası
• mevzuat.gov.tr güncel metninde
• KKD Kullanılması Yön. Ek-3 başlığı