Engel ve Trafik Yolu Nasıl İşaretlenir? Sarı-Siyah Şerit ve Yaklaşık 45°

Ders notu: Engel ve Trafik Yolu Nasıl İşaretlenir? Sarı-Siyah Şerit ve Yaklaşık 45°

Engel ve trafik yolu kuralları Ek-5'te

Önceki derslerde Ek-1'i görmüştük: engele çarpma ya da düşme riski olan yerler işaret levhası ve güvenlik rengiyle, trafik yolları da güvenlik rengiyle kalıcı olarak işaretlenir demişti. Ama rengin nasıl uygulanacağını ayrıntılı vermiyordu. Bu ayrıntı Ek-5'te. Ek-5 iki bölümden oluşuyor: birinci bölüm engeller ve tehlikeli yerler, ikinci bölüm trafik yolları. Sınavda dayanak sorulursa aklınızda Ek-5 olsun.

Şeritle işaretlenen dört yer

Ek-5'in 1.1 maddesi şeritle işaretlenecek yerleri sayıyor. Bir: engellere çarpma tehlikesi olan yerler. İki: düşme tehlikesi olan yerler. Üç: nesnelerin düşme tehlikesi olan yerler. Dört: işletme tesisleri içinde çalışanların çalışırken dolaştıkları bölgeler. Dördüncüye dikkat edin; burada bir tehlike değil, dolaşım bölgesi sayılıyor ve o da aynı şeritlerle işaretleniyor.

Tehlike şeridi: iki renk, yaklaşık 45°, aynı büyüklük

Şimdi şeridin kendisine bakalım. Renkler: birbirini takip eden sarı ve siyah, ya da kırmızı ve beyaz. Açı: yaklaşık 45 derece. Şeritler aynı büyüklükte boyanır; yani biri kalın biri ince olmaz. Bir de işaretin boyutu var: engelin ya da tehlikeli bölgenin büyüklüğüyle orantılı olur. Büyük bir engel, büyük bir işaret demek. Sınavda bu tablodaki açı ve renkler sorulabilir; 'yaklaşık' ve 'aynı büyüklükte' ifadelerine de dikkat edin.

Araç yolu: sarı ya da beyaz sürekli şerit

Gelelim trafik yollarına. Ek-5'in 2.1 maddesine göre çalışma yerinin kullanım biçimi ve ekipmanlar çalışanların korunmasını gerektiriyorsa, araç trafiğine açık yollar işaretlenir. Nasıl? Sarı ya da beyaz renkli sürekli şeritlerle, açıkça seçilebilir şekilde. Sarı mı beyaz mı diye seçerken zemin rengi de dikkate alınır; amaç şeridin zeminden ayırt edilmesi.

Şerit emniyetli mesafeyi gösterir

Bu şeritler rastgele çekilmez. 2.2 maddesine göre iki emniyetli mesafeyi gösterir: araç ile araca yakın bulunabilecek nesneler arasındaki mesafe ve araç ile yayalar arasındaki mesafe. Peki tesisin açık alanındaki yollar? 2.3 maddesi diyor ki sürekli trafiğin olduğu bu yollar, uygun bariyer ve kaldırım yoksa, uygulanabilir olduğu ölçüde aynı şekilde işaretlenir.

Tehlike şeridi mi, trafik şeridi mi?

Bu iki şerit kolayca karıştırılır. Engel ve tehlikeli yerlerde iki renk var: sarı-siyah ya da kırmızı-beyaz; şeritler birbirini takip ediyor ve yaklaşık 45 derece eğik. Trafik yolunda ise tek renk var: sarı ya da beyaz; şerit sürekli ve emniyetli mesafeyi gösteriyor. Şıklarda 'trafik yolu kırmızı-beyaz şeritle' ya da 'tehlikeli yer sarı ya da beyaz sürekli şeritle' görürseniz, renkler yer değiştirmiş demektir.

Sınavda sorulabilecek ayrıntılar

• Dayanak: Sağlık ve Güvenlik İşaretleri Yönetmeliği (RG 11.09.2013/28762, mevzuatNo 18829) Ek-5 "Engeller, tehlikeli yerler ve trafik yollarını belirlemek için kullanılan işaretler ile ilgili asgari gerekler". mevzuat.gov.tr güncel metninde değişiklik notu yok; 01.09.2026 itibarıyla yürürlükte.
• m.5/2: Ek-5'te belirtilen hususlara aykırı olmamak şartıyla kara, demir, deniz, hava ve iç suyolu taşımacılığında kullanılan işaretler, işyerinde benzeri taşımacılık yapılması halinde aynen kullanılır.
• Ek-1, 2.1.3 ve 2.1.4: engellere çarpma veya düşme riski olan yerler işaret levhası ve güvenlik rengi ile; trafik yolları güvenlik rengi ile kalıcı olarak işaretlenir. Ek-1, 3.1: aynı derecede etkiliyse engel veya düşme tehlikesi olan yerlerde işaret levhası veya güvenlik renginden biri kullanılabilir.
• Ek-2, 3.2: uyarı işaretleri listesinde "Engel" ve "Düşme tehlikesi" levhaları da vardır (sarı zemin, üçgen).
• Ek-5, 1.4: yönetmelikte şeritli işaretleme için bir örnek şekil yer alır.
• İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yön. Ek-1: yayaların veya malzeme taşımanın kullandığı yollar açıkça işaretlenir, malzeme taşınan yollarda yayalar için yeterli güvenlik mesafesi bırakılır (37); araç geçiş yolları ile kapılar, yaya yolları, koridorlar ve merdivenler arasında yeterli mesafe bulunur, araç geçiş yolları açıkça işaretlenir (38); düşme riski olan tehlikeli alanlara görevli olmayanların girişi engellenir, bu alanlar açıkça işaretlenir (39); ulaşım yollarındaki saydam veya yarı saydam duvarlar ve camlı bölmeler açık şekilde işaretlenir (29).

Sık sorulan sorular

Engel ve trafik yolu işaretlerinin kuralları hangi ektedir?

Sağlık ve Güvenlik İşaretleri Yönetmeliği Ek-5.

Engel ve tehlikeli yerler hangi renk şeritlerle işaretlenir?

Birbirini takip eden sarı–siyah ya da kırmızı–beyaz şeritlerle (Ek-5, 1.1).

Tehlike şeritleri hangi açıyla boyanır?

Yaklaşık 45 derece açıyla ve aynı büyüklükte (Ek-5, 1.3).

İşaretin boyutu neye göre belirlenir?

Engelin ya da tehlikeli bölgenin büyüklüğüyle orantılı olur (Ek-5, 1.2).

Araç trafiğine açık yollar hangi şeritle belirtilir?

Zemin rengi de dikkate alınarak sarı ya da beyaz sürekli şeritle (Ek-5, 2.1).

Şeritle işaretlenen, tehlike olmayan dördüncü yer hangisidir?

Tesis içinde çalışanların çalışırken dolaştığı bölgeler (Ek-5, 1.1).

Açık alanda sürekli trafik olan yol ne zaman işaretlenir?

Uygun bariyer ve kaldırım yoksa, uygulanabilir olduğu ölçüde (Ek-5, 2.3).

Kaynaklar

• RG yönetmelik sayfası
• mevzuat.gov.tr güncel metni
• Ek-5
• İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yön. Ek-1, 2