Acil Çıkış ve İlk Yardım İşaretleri Nelerdir? Rengi ve Şekli

Ders notu: Acil Çıkış ve İlk Yardım İşaretleri Nelerdir? Rengi ve Şekli

Acil çıkış ve ilkyardım işareti neyi gösterir?

Kısa bir hatırlatmayla başlayalım. Sağlık ve Güvenlik İşaretleri Yönetmeliği'nin 4. maddesi bu işaretleri acil çıkış yolları, ilk yardım veya kurtarma ile ilgili bilgi veren işaretler diye tanımlıyor. Bilgilendirme işareti tanımı bu grubu dışarıda bırakıyor; yani yeşil çıkış levhasının kendi grubu var. Rengi de belli: renk tablosunda yeşil, acil çıkış, ilk yardım ve tehlike yok anlamına geliyor.

Ek-2, 3.4: dikdörtgen ya da kare, yeşil zemin

Asıl kural yönetmeliğin Ek-2'sinde, 3.4 başlığında. Oradaki temel nitelikleri tabloda dört satıra ayırdık: biçim dikdörtgen veya kare; zemin yeşil; piktogram, yani şekil, beyaz; ve yeşil kısımlar işaret alanının en az yüzde ellisini kapsıyor. Daire de değil, üçgen de değil: dikdörtgen ya da kare.

Yedi işaret, üç grupta hatırlayın

Ek-2'nin 3.4 başlığında yedi işaret adı geçiyor. Yönetmelik bunları tek liste halinde veriyor; hatırlamanız kolay olsun diye biz üç gruba ayırdık. Kaç: acil çıkış ve kaçış yolu, bir de yön okları. Yardım al: ilk yardım işareti, sedye ve acil yardım ve ilk yardım telefonu. Yıkan: güvenlik duşu ve göz duşu. Kaç, yardım al, yıkan. Göz duşu ve güvenlik duşunun bu grupta olduğunu özellikle not edin. Bir de tuzak: Acil Yangın Telefonu bu listede yok; o, 3.5 başlığında, yangınla mücadele işaretlerinde.

Kırmızı hilal ve yön okları

İki ayrıntı. Birincisi: Ek-2'nin görselinde ilk yardım piktogramı kırmızı bir hilal ve bu görsel yeşil zeminli çizilmemiş. Kafanız karışmasın; işaret yine acil çıkış ve ilkyardım grubunda ve sınavda temel nitelik sorulursa cevap yine yeşil zemin, beyaz piktogram. İkincisi: okların her biri ayrı ad almıyor; hepsi birlikte 'Yönler, yardımcı bilgi işareti' adıyla geçiyor. Aynı ad yangınla mücadele işaretleri başlığında da var; yani yön okları iki grupta da bulunuyor.

İşyeri Bina Yön. Ek-1: ne işaretlenir?

Peki bu işaretler işyerinde nerede zorunlu? Cevap İşyeri Bina ve Eklentileri Yönetmeliği'nin Ek-1'inde. 10-e bendi: acil çıkış yolları ve kapıları işaretlenir, işaretler uygun yerlere konur ve kalıcı olur. 10-f bendi: aydınlatılması gereken acil çıkış yolları ve kapılarında, elektrik kesilirse yeterli aydınlatmayı sağlayacak, ayrı bir enerji kaynağına bağlı acil aydınlatma bulunur. 59. madde: ilkyardım odalarında sedyeler kullanıma hazır tutulur ve bu yerler işaretlenir. 60. madde: ilkyardım ekipmanları kolay erişilir yerde bulunur ve işaretlenir; acil servis adresleri ve telefonları da görünür yerde olur.

Sınavda sorulabilecek ayrıntılar

• Dayanak: Sağlık ve Güvenlik İşaretleri Yönetmeliği (RG 11.09.2013/28762, mevzuatNo 18829) m.4/1-a (tanım) ve Ek-2 bölüm 3.4 (temel nitelikler ve işaret listesi). Yönetmelik 6331 sayılı Kanun m.30'a dayanır (m.3); mevzuat.gov.tr güncel metninde değişiklik notu yok, 01.09.2026 itibarıyla yürürlükte.
• Bilgilendirme işareti (m.4/1-b): yasak işareti, uyarı işareti, emredici işaret, acil çıkış ve ilkyardım işaretleri dışında bilgi veren diğer işaretler.
• Telefon tuzağı: Ek-2 3.4'te "Acil yardım ve ilk yardım telefonu", 3.5'te (yangınla mücadele) "Acil Yangın Telefonu" vardır.
• Sabit ve kalıcı levha: acil kaçış yollarının ve ilk yardım bölümlerinin yerlerinin belirtilmesi ve tanınması için sabit ve kalıcı işaret levhaları kullanılır (Ek-1, 2.1.1).
• Tahliye sinyali: sesli sinyallerde tahliye işaretleri sürekli olur (Ek-7, 2).
• Yedek enerji: herhangi bir enerji ile çalışan işaretler, enerji kesildiğinde ve tehlike başka şekilde önlenemiyorsa yedek enerji kaynağıyla derhal çalışır (Ek-1, 8).
• Yerleştirme: doğal ışığın zayıf olduğu yerlerde floresan renkler, reflektör malzeme veya yapay aydınlatma kullanılır (Ek-2, 2.1); levhanın gösterdiği durum ortadan kalkınca levha da kaldırılır (Ek-2, 2.2).
• Piktogram farkı: aynı anlamı veriyor ve anlamı belirsizleştirmiyorsa piktogramlar Ek-2 bölüm 3'tekilerden biraz farklı ya da daha ayrıntılı olabilir (Ek-2, 1.3).

Sık sorulan sorular

Acil çıkış ve ilkyardım işaretleri hangi biçimdedir?

Dikdörtgen veya kare (Ek-2, 3.4).

Zemin ve piktogram hangi renktir?

Yeşil zemin üzerine beyaz piktogram.

Yeşil kısımlar işaret alanının en az ne kadarını kapsar?

En az %50.

Ek-2 3.4'teki okların yönetmelikteki adı nedir?

Yönler (Yardımcı bilgi işareti).

İlk Yardım işaretinin görselinde hangi sembol var?

Kırmızı hilal; Ek-2'deki bu görsel yeşil zeminli değil.

Göz duşu ve güvenlik duşu hangi işaret grubundadır?

Acil çıkış ve ilkyardım işaretleri.

İşyeri Bina Yön.'e göre ilkyardım odasında ne hazır tutulur?

Sedyeler kullanıma hazır tutulur ve oda işaretlenir (Ek-1, 59).

Kaynaklar

• RG 11.09.2013/28762 yönetmelik sayfası
• mevzuat.gov.tr güncel metninde
• Ek-1, bölüm 4 renk tablosu, Yeşil satırı
• İşyeri Bina ve Eklentileri Yön. Ek-1 m.10-e