Koruyucu Giysi, Önlük ve Eldiven Hangi İşlerde Kullanılır? KKD Ek-3

Ders notu: Koruyucu Giysi, Önlük ve Eldiven Hangi İşlerde Kullanılır? KKD Ek-3

El, kol ve vücut: Ek-3'ün 6. başlığı

Önceki derslerde gördüğümüz gibi, Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik'te iş listesi Ek-3'te. Bugünkü konu Ek-3'ün altıncı başlığı: el, kol ve vücut korunması. Altında 6.1'den 6.7'ye kadar yedi alt başlık ve toplam yirmi bent var. Ben bunları üç grupta topluyorum: giysiler, önlükler ve el-kol koruyucuları.

Koruyucu giysi (6.1): 5 iş

İlk alt başlık koruyucu giysi; beş bendi var. Bir: asit ve baz çözeltileri, dezenfektan ve aşındırıcı temizlik ürünleriyle yapılan işler. İki: sıcak malzemelerle ya da onların civarında, ısı etkisinin hissedildiği yerlerdeki çalışmalar. Üç: düz cam ürünleriyle çalışma. Dört: kumlama işleri. Beş: derin dondurucu odalarda çalışma. Dikkat edin, hem sıcak hem soğuk ortam bu listede.

Ateşe dayanıklı giysi ve iki tür önlük

Ateşe dayanıklı koruyucu giysi için Ek-3'te tek bent var: kapalı alanlarda kaynak işleri. Önlükler ikiye ayrılıyor. Delinmeye dayanıklı önlük; kesme ve kemiklerinden ayırma işleri ile el bıçağıyla yapılan ve bıçağın vücuda doğru çekilmesini gerektiren işler için. Deri önlük ise kaynak, demir dövme ve döküm işleri için. Kısaca: bıçak işleri delinmeye dayanıklı önlük; kaynak, dövme, döküm deri önlük.

Eldivenler (6.6): 5 iş

Eldivenlerin de beş bendi var: kaynak işleri; keskin kenarlı cisimlerin elle tutulması; asit ve baz çözeltileriyle çalışmalar; aşırı sıcak ve soğuk temas gerektiren işler; biyolojik ajanların olduğu işler. İkinci bentteki istisnaya dikkat: eldivenin makineye yakalanma tehlikesi varsa o makineler bu bendin dışında tutulmuş.

Kesme ve kemiklerinden ayırma üç listede

Kesme ve kemiklerinden ayırma işleri Ek-3'te üç ayrı listede geçiyor: delinmeye dayanıklı önlük, ön kolun korunması ve metal örgülü eldiven. Ön kol, yönetmeliğin tarifiyle kolun bilekle dirsek arasında kalan bölümü. Metal örgülü eldivenin iki işi daha var: el bıçağıyla yapılan sürekli kesim ve kesim makinelerinin bıçaklarının değiştirilmesi.

Aynı iş, farklı KKD

Sınavda ayrıntı belirleyici. Önce kısa bir hatırlatma: kaynak işleri deri önlük ve eldiven listesinde, asit-baz çözeltileri de koruyucu giysi ve eldiven listesinde. Ama kapalı alanda kaynak denirse cevap ateşe dayanıklı koruyucu giysi. El bıçağında da ayrıntıya bakın: bıçağın vücuda doğru çekilmesini gerektiren işlerde delinmeye dayanıklı önlük, el bıçağıyla yapılan sürekli kesimde metal örgülü eldiven. Sıcak ve soğukta yönetmeliğin kendi ifadelerine bakın: eldiven için 'aşırı sıcak ve soğuk temas gerektiren işler'; koruyucu giysi için 'sıcak malzemeler ile veya onların civarında yapılan ve ısı etkisinin hissedildiği yerlerdeki çalışmalar' ve 'derin dondurucu odalarda çalışma'. Bunlar 6. başlıktaki eşleşmeler. Önceki derslerde gördüğümüz gibi kaynak ile asit-baz çözeltileri gözlük ve yüz siperi listesinde de, çok sıcak veya soğuk malzemelerle yapılan çalışmalar yalıtkan tabanlı ayakkabı listesinde de geçiyor.

Sınavda sorulabilecek ayrıntılar

• Dayanak: Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik (RG 02.07.2013/28695, mevzuatNo 18540), m.8/1 ve Ek-3 madde 6 (6.1–6.7). Ek-3'ün başlığı: "Kişisel koruyucu donanım kullanılmasının gerekli olabileceği işler ve sektörler". 01.09.2026 itibarıyla yürürlükte.
• m.8/1: KKD, Ek-3'te belirtilen işlerde ve benzeri işlerde, toplu korunma yöntemleri ile risklerin önlenemediği veya tam olarak sınırlandırılamadığı durumlarda kullanılır; liste sınırlayıcı değildir.
• Bentlerin tam metni: 6.1.2 "Sıcak malzemeler ile veya onların civarında yapılan ve ısı etkisinin hissedildiği yerlerdeki çalışmalar" · 6.3.2 "El bıçaklarıyla yapılan ve bıçağın vücuda doğru çekilmesini gerektiren işler" · 6.6.2 "Eldivenlerin yakalanma tehlikesinin bulunduğu makineler dışında, keskin kenarlı cisimlerin elle tutulması" · 6.7.2 "Kesim ve kullanım amaçlarına göre parçalama için el bıçağı kullanılarak yapılan sürekli kesim işleri".
• İfade farkı: 6.1.1 (koruyucu giysi) asit-baz çözeltilerine ek olarak dezenfektan ve aşındırıcı temizlik ürünlerini de sayar; 6.6.3 (eldiven) yalnız "asit ve baz çözeltileriyle yapılan çalışmalar" der.
• Kaynak işleri Ek-3'te dört yerde: 3.1.1 (gözlük/yüz siperi), 6.2.1 kapalı alanlarda (ateşe dayanıklı koruyucu giysi), 6.4.1 (deri önlük), 6.6.1 (eldiven).
• Diğer başlıklarla bağlantı: asit ve baz çözeltileri (dezenfektan, aşındırıcı temizlik maddeleri dahil) gözlük/yüz siperi listesinde de (3.1.9); döküm işleri baret listesinde de (1.1.9); mezbahalarda yapılan işler baret listesinde (1.1.13); biyolojik ajanlar gözlük (3.1.14) ve solunum cihazı (4.1.10) listelerinde de; düz cam ve cam eşya üretimi delinmez taban gerektirmeyen emniyet ayakkabısı listesinde (2.2.7); çok sıcak veya soğuk malzemeler yalıtkan tabanlı ayakkabı listesinde (2.4.1).
• Ek-2 (donanım listesi) karşılıkları: 5. El ve kol koruyucuları (özel koruyucu eldivenler: makinelerden, kimyasallardan, elektrikten, sıcak ve soğuktan; kolluklar 5.4; bileklik 5.5); 8.1 makinelerden korunmak için yelek, ceket ve önlükler (delinme, kesilme, ergimiş metal sıçramalarına karşı); 9.2 koruyucu giysiler (9.2.4 kızılötesi radyasyon ve ergimiş metal sıçramalarına karşı, 9.2.5 ısıya dayanıklı, 9.2.6 termal giysi).
• İşveren yükümlülükleri: toplu korunmaya öncelik (m.5/1); KKD ücretsiz verilir (m.6/1-e); KKD risk değerlendirmesi sonucuna göre belirlenir (m.7/1); her kullanımdan önce kontrol edilir (m.8/3).

Sık sorulan sorular

Ek-3'te el, kol ve vücut korunması kaçıncı başlık?

6. başlık: 7 alt başlık (6.1–6.7), toplam 20 bent.

Ateşe dayanıklı koruyucu giysi hangi iş için sayılmış?

Tek bent: kapalı alanlarda kaynak işleri (6.2.1).

Deri önlük gerektirebilecek üç iş hangileri?

Kaynak, demir dövme ve döküm işleri (6.4.1–6.4.3).

Bıçak vücuda doğru çekiliyorsa hangi KKD sayılmış?

Delinmeye dayanıklı önlük (6.3.2).

Metal örgülü eldivenin üç işi hangileri?

Kesme ve kemiklerinden ayırma, el bıçağıyla sürekli kesim, kesim makinesi bıçağı değişimi.

Ek-3'te ön kol hangi bölümdür, ne zaman korunur?

Bilekle dirsek arası; kesme ve kemiklerinden ayırma işlerinde (6.5.1).

Düz cam ürünleriyle çalışma 6. başlıkta hangi KKD'de geçer?

Koruyucu giysi (6.1.3). Düz cam üretimi emniyet ayakkabısı listesinde de var (2.2.7).

Keskin kenarlı cisim tutmada eldivenin istisnası nedir?

Eldivenin yakalanma tehlikesi bulunan makineler (6.6.2).

Kaynaklar

• KKD Kullanılması Yön. Ek-3, 6
• KKD Kullanılması Yön. m.8/1
• Resmî Gazete 02.07.2013/28695