Yapı İşi Bildirimi Ne Zaman Zorunlu? 30 İşgünü, 20 Çalışan, 500 Yevmiye

Ders notu: Yapı İşi Bildirimi Ne Zaman Zorunlu? 30 İşgünü, 20 Çalışan, 500 Yevmiye

Bildirimi kim, ne zaman, nereye verir?

Dayanağımız Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği, madde 8. Bildirimi kim verir? İşveren veya proje sorumlusu. Proje sorumlusu, işverenin görevlendirdiği ve işveren adına projenin hazırlanmasından, uygulanmasından ve kontrolünden sorumlu olan kişidir. Ne zaman? Yapı işine başlamadan önce; başladıktan sonra değil. Nereye? Bakanlığın ilgili çalışma ve iş kurumu il müdürlüğüne. Belediye ya da SGK değil, buna dikkat edin.

Bildirim için iki durumdan biri yeter

Her inşaat için bildirim gerekmez. Yönetmelik iki durum sayıyor ve birinin gerçekleşmesi yeterli. Birinci durum: iş 30 işgününden fazla sürecek ve devamlı olarak 20'den fazla çalışan istihdam edilecek. Burada iki şart birlikte aranıyor. İkinci durum: işin büyüklüğü 500 yevmiyeden fazla çalışma gerektirecek. Yevmiye burada kişi-gün demek; yönetmeliğin paralel olduğu 92/57/EEC Direktifi aynı eşiği 500 man-days diye yazar. Bu ikinci durum tek başına yetiyor.

Fazla demek: eşiğin kendisi yetmez

Buradaki kilit kelime: “fazla”. Yani tam 30 işgünü, tam 20 çalışan ya da tam 500 yevmiye eşiği aşmış sayılmaz. Bir de süre “gün” değil “işgünü” olarak yazılmış; şıklarda bu ikisini karıştırmayın.

Bildirimde yer alan 12 bilgi

Bildirimin içeriği yönetmeliğin Ek-3'ünde, tam 12 bilgi. Ezberlemek için dört grupta toplayalım. Kimler: işveren, görevlendirildiyse proje sorumlusu, hazırlık safhasındaki ve uygulama safhasındaki sağlık ve güvenlik koordinatörleri; bu son ikisi ayrı ayrı sayılıyor. Sağlık ve güvenlik koordinatörü, projenin hazırlık ve uygulama aşamalarında işveren veya proje sorumlusunun sorumluluk verdiği, yönetmeliğin 10 ve 11. maddelerindeki sağlık ve güvenlik görevlerini yapan gerçek veya tüzel kişidir. Ne ve nerede: bildirim tarihi, inşaatın açık adresi ve proje tipi. Ne zaman: işin planlanan başlama tarihi ve planlanan çalışma süresi, yani muhtemel bitiş tarihi. Çalışan ve yükleniciler: yapı alanında çalışacağı tahmin edilen azami çalışan sayısı, muhtemel yüklenici sayısı ve belirlenmiş olan yükleniciler hakkında bilgi. Dikkat: sonuncusu bir sayı değil, bilgi.

Proje tipi ve yüklenici neyi kapsar?

Ek-3'te iki yıldızlı açıklama var. Tek yıldız proje tipi: yapının çeşidi yazılır; köprü, bina, yol gibi. Çift yıldız yüklenici: alt işverenler, kendi nam ve hesabına çalışanlar ve mal veya hizmet tedarik edenler. Ve bir tuzak: listede iş güvenliği uzmanının ya da işyeri hekiminin adı yok. İstenen, sağlık ve güvenlik koordinatörlerinin adı ve adresi.

Bildirim bilgileri şantiyede de görünür

Bildirim sadece kâğıtta kalmıyor. Bu bilgilerin yer aldığı levha, yapı alanının uygun bir yerine açıkça görünecek şekilde konuluyor ve gerektiğinde bilgiler güncelleniyor. Madde 8, beşinci fıkra.

Sınavda sorulabilecek ayrıntılar

• Dayanak: Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği (RG 05.10.2013/28786; değişiklik RG 31.12.2018/30642 4. Mük.), m.8/4 (bildirim şartları, yükümlü, süre, merci), m.8/5 (levha), Ek-3 (bildirim içeriği).
• m.8/1: Aynı yapı alanında birden fazla işveren veya alt işveren varsa işveren veya proje sorumlusu bir veya daha fazla sağlık ve güvenlik koordinatörü görevlendirir.
• m.8/2: Sağlık ve güvenlik planı, yapı işine başlamadan önce projenin hazırlık aşamasında işveren veya proje sorumlusunca hazırlanır veya hazırlattırılır.
• m.8/3: Bildirim gerektiren işler dışında ve Ek-2'deki riskleri içeren çalışma yoksa koordinatör görevlendirilmeyebilir.
• Ek-3 adres ayrıntısı: İnşaatın ve işverenin adresi mahalle, cadde, sokak, numara, ada, parsel, semt, ilçe ve il adlarıyla yazılır (Ek-3 b.2–3).
• Tanımlar (m.4/1): proje = yapı işlerinin tasarımından tamamlanmasına kadar yürütülen bütün işler (e); kendi nam ve hesabına çalışan = çalışan istihdam etmeksizin kendi nam ve hesabına mal ve hizmet üretimi yapan, projenin tamamlanmasında profesyonel katkı sağlayan kişi (d); sağlık ve güvenlik koordinatörü = hazırlık ve uygulama aşamalarında işveren veya proje sorumlusunca sorumluluk verilen, m.10 ve m.11'deki görevleri yapan gerçek veya tüzel kişi (g).
• Yasal dayanak: 6331 sayılı Kanun m.30; AB 92/57/EEC Direktifine paralel hazırlanmıştır (m.3).

Sık sorulan sorular

Yapı işi bildirimini kim verir?

İşveren veya proje sorumlusu.

Bildirim ne zaman verilir?

Yapı işine başlamadan önce.

Bildirim nereye verilir?

Bakanlığın ilgili çalışma ve iş kurumu il müdürlüğüne.

Süre ve çalışan şartı nedir?

30 işgününden fazla sürecek VE devamlı 20'den fazla çalışan istihdam edilecek.

Büyüklük şartı nedir?

İşin 500 yevmiyeden (kişi-gün) fazla çalışma gerektirmesi.

Bildirimin içeriği hangi ekte, kaç bilgi?

Ek-3'te; 12 bilgi.

Ek-3'teki 'proje tipi' neyi ifade eder?

Yapı çeşidini: köprü, bina, yol gibi.

Bildirim bilgileri şantiyede nerede durur?

Yapı alanında açıkça görünen bir levhada; gerektiğinde güncellenir.

Kaynaklar

• Yapı İşlerinde İSG Yön. m.8/4
• Yapı İşlerinde İSG Yön. m.8/4