Güvenlik Ağı Yakalama Genişliği Kaç Metre? Sistem T ve 20° Üstü Eğim

Ders notu: Güvenlik Ağı Yakalama Genişliği Kaç Metre? Sistem T ve 20° Üstü Eğim

Yakalama genişliği neyi ölçer?

Dayanağımız Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği, Ek-5'in D bölümü: Güvenlik Ağları için Asgari Şartlar. Bu derste yeni bir ölçü var: b, yani yakalama genişliği. Çalışılan zeminin kenarından ağın dış kenarına kadar olan yatay mesafe; ağın kendi eni değil, buna dikkat. Sistem T de konsola bağlı güvenlik ağı. Mantık şu: kenardan düşen kişi dimdik aşağı inmez, biraz ileri doğru da savrulur. Yakalama genişliği bu ileri hareketi de kapsamalı.

Sistem T: düşme arttıkça yakalama genişliği artar

Sistem T ağlarda yakalama genişliği, düşme yüksekliğine bağlı. Düşme yüksekliği 1 metreye kadarsa yakalama genişliği en az 2 metre. 3 metreye kadarsa en az 2 buçuk metre. 6 metreye kadarsa en az 3 metre. Dikkat edin, sol sütunda “en çok”, sağ sütunda “en az” var. Kolay ezber: 1'e 2, 3'e 2 buçuk, 6'ya 3.

He = 2,5 m ise yakalama genişliği en az kaç metre?

Düşme yüksekliği 2 buçuk metre. Tabloda yukarıdan aşağı inin: 2 buçuk, 1 metreden küçük mü? Hayır. 3 metreden küçük mü? Evet. O hâlde ikinci satır: yakalama genişliği en az 2 buçuk metre. Ara değerlerde, değerinizin aşmadığı ilk eşiğin satırını alıyorsunuz.

Zemin 20°'den fazla eğimliyse

Şimdi zemin dikleşiyor. Çalışılan zemin ile yatay düzlem arasındaki açı 20 dereceden fazlaysa iki kural var. Birincisi: yakalama genişliği en az 3 metre; burada tablo yerine doğrudan “en az 3 metre” kuralı var. İkincisi: çalışanın düşerken zeminden ayrıldığı en dıştaki nokta A, ağ kenarının en alt noktası B. Bu ikisi arasındaki dik mesafe, yani t, 3 metreyi geçemez. Yani iki tane 3 var: b en az 3, t en çok 3.

Tam 20° hangi tarafta?

Dikkat edilecek nokta tam 20 derece. Yönetmelik ayrımı şöyle yapıyor: 20 derece ve daha az bir grup, 20 dereceden fazla diğer grup. Yani tam 20 derece, birinci gruba girer: Hi ve He düşme yükseklikleri en çok 6 metre, Sistem T'de yakalama genişliği tablodan. 3 metre sabit kuralı ancak 20'yi aştığında devreye girer.

Sınavda sorulabilecek ayrıntılar

• Dayanak: Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği (RG 05.10.2013/28786), Ek-5 (D) Güvenlik Ağları için Asgari Şartlar. Ek-5, RG 31.12.2018/30642 (4. Mük.) ile eklendi (değişiklik yön. m.4); (D) bölümü yayımı tarihinde yürürlüğe girdi (m.5/b). İşverenin Ek-5'e uyma yükümlülüğü: ana yönetmelik m.14/3. Ek metni ve şekiller: RG eki 20181231M4-4-1.pdf (s. 22-18 – 22-21).
• Ek-5/D m.1: Yapı işlerinde TS EN 1263-1'e uygunluk belgeli güvenlik ağı kullanılır; ağ TS EN 1263-2'ye uygun kurulur.
• Ek-5/D m.3: Güvenlik ağı, diğer tedbirlere ek olarak veya düşmenin başka tedbirle önlenemediği yerlerde düşmeyi durdurucu toplu koruma tedbiri olarak kullanılır.
• Ek-5/D m.13: Konsola bağlı Sistem T ağlarında (Sistem S ve konsol tipi desteğe asılı Sistem V'de de) ağ çevresindeki her bir ağ gözünden geçen kenar (sınır) halatı zorunludur; halatın uçları birbirinden ayrılmayacak şekilde birleştirilir.
• Ek-5/D m.16: Ağ, m.19 ve m.20'deki sınırlar aşılmadan çalışma alanına mümkün olan en yakın düşey mesafede kurulur.
• Ek-5/D m.19-a: Zemin açısı 20° ve daha az ise azami düşme yüksekliği (Hi ve He) hiçbir durumda 6 metreyi geçemez.
• Ek-5/D m.20 ve Şekil 10: Açı 20°'den fazlaysa b asgari 3 m; A ile B arasındaki dik mesafe t en çok 3 m.
• Ek-5/D m.22-a: Üst üste bindirmede bindirme uzunluğu Sistem T'de asgari 0,75 m, Sistem S'de asgari 2 m.

Sık sorulan sorular

Sistem T'de He ≤ 1,0 m ise yakalama genişliği en az?

2,0 metre.

Sistem T'de He ≤ 3,0 m ise yakalama genişliği en az?

2,5 metre.

Sistem T'de He ≤ 6,0 m ise yakalama genişliği en az?

3,0 metre.

Yakalama genişliği neyi kapsamalı?

Kenardan düşen kişinin ileri doğru hareketini de.

Zemin açısı 20°'den fazlaysa yakalama genişliği en az?

3 metre (Ek-5/D m.20-a).

20°'den fazla eğimde t mesafesi en çok kaç metre?

3 metre (A noktası ile ağ kenarının en alt noktası B arası dik mesafe).

A noktası nedir?

Çalışanın düşme sonucu zeminden ayrıldığı en dıştaki nokta.

Zemin açısı tam 20° ise hangi kurallar geçerli?

“20° ve daha az” kuralları: Hi ve He en çok 6 m, Sistem T'de b tablodan.

Kaynaklar

• Değişiklik Yönetmeliği
• RG 31.12.2018/30642
• mevzuat.gov.tr konsolide metin