Kazı ve İskele Kontrolleri Ne Zaman Yapılır? Cephe İskelesi Ölçüleri

Ders notu: Kazı ve İskele Kontrolleri Ne Zaman Yapılır? Cephe İskelesi Ölçüleri

Kazı yan yüzeyi: 5 durumda genel kontrol

Önce kazı. Kazının yan yüzeylerinde beş durumda genel kontrol yapılır: her vardiyadan önce, patlatma yapılıyorsa her patlatmadan sonra, beklenmedik parça düşmelerinden sonra, desteklerde önemli bir zarar olduğunda ve şiddetli yağış, don ya da kardan sonra. Ve kural net: kontrol sonucunda ortam güvenli denmeden çalışmaya başlanmaz. Kazıda anahtar kelimeniz: vardiya.

Cephe iskelesi: ehil kişi kontrolü

Şimdi cephe iskelesi. İşverenin görevlendirdiği ehil bir kişi iskeleyi kontrol eder: kullanılmaya başlanmadan önce, haftada en az bir kez, üzerinde değişiklik yapıldığında, bir süre kullanılmadığında ve sismik sarsıntı, kuvvetli rüzgâr gibi dengesini bozabilecek koşullardan sonra. Kontrol raporunda güvenli bulunmayan iskelede çalışılmaz. Kazıda vardiya, cephe iskelesinde hafta; bunu böyle eşleyin.

Haftalık kontrol ≠ periyodik kontrol

Burada çok karıştırılan bir ayrım var. Haftalık kontrol, cephe iskelesinde ehil kişinin yaptığı kontrol. Bir de İş Ekipmanları Yönetmeliğine göre periyodik kontrol var: yapı iskelelerinde standartta süre yoksa altı ayda bir, yetkili kişi yapar. Seyyar iskele dediğimiz mobil erişim ve çalışma kulelerinde ise bu süre bir yıl. Bir de unutmayın: iskele, taşıyabileceği azami yük görünecek şekilde işaretlenir.

İskelenin ayağı: 150 cm² ve 20 cm

Cephe iskelesinin ayağına inelim. Taban plakasının alanı en az 150 santimetrekare. Düşeyliği ayarlanabilir taban plakası ise en az 20 santimetre ayar kapasitesine sahip olmalı. Yumuşak zeminde plakanın altına yükü dağıtan altlık konur; sağlam olmayan, uygunsuz malzeme destek olarak kullanılamaz.

Platform kenarı: 1 m, 15 cm, 47 cm

Ve platform kenarı. Yan koruma üç parçadan oluşur: üst yüzeyi platformdan en az bir metre yukarıda ana korkuluk, en altta platforma bitişik ve en az 15 santimetre yüksekliğe ulaşan topuk levhası, ikisinin arasında ara korkuluk, çerçeve ya da ızgara. Bileşenler arasındaki açıklıktan 47 santimetre çapında bir küre geçmemeli. Bir metre, on beş, kırk yedi.

Sınavda sorulabilecek ayrıntılar

• Dayanak: Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği (RG 05.10.2013/28786) Ek-4 (B) m.64 (kazı yan yüzeyi kontrolü); Ek-5 (A) Ön Yapımlı Bileşenlerden Oluşan Cephe İskeleleri (RG 31.12.2018/30642 4. Mük. ile eklendi) m.10 (kontrol), m.11 (azami ağırlık levhası), m.16 (taban plakası), m.18–19 (yan koruma); İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yön. Ek-III (Değişik: RG 23.12.2025/33116) tablo: yapı iskeleleri 6 ay, mobil erişim ve çalışma kuleleri 1 yıl, dipnot (3) azami yük işaretlemesi.
• Ek-4 (B) m.69: Kazı işlerinde yağış sırasında çalışma yapılmaz.
• Ek-4 (B) m.37: Asılı erişim donanımlarında (asma iskeleler) halatlar, mekanik tesisat ve motor tertibatı, fren sistemleri, çalışma platformu ve diğer güvenlik teçhizatı her gün işe başlamadan önce kontrol edilir.
• Ek-5 (A) m.1–2: TS EN 12810-1 uygunluk belgeli ön yapımlı cephe iskeleleri kullanılır; ahşap cephe iskeleleri TS 13662'ye uygun olur ve iskele yüksekliği 13,5 m'yi aşıyorsa ahşap iskele kullanılmaz.
• Ek-5 (A) m.12: İskele file, branda vb. örtüyle kaplanırsa yapı ile iskele arasındaki ankraj sayısı rüzgâr yükü dikkate alınarak üretici talimatlarına göre artırılır.
• Ek-5 (A) m.14: Çelik ve alüminyum alaşımlı cephe iskeleleri topraklanır; birbirinden bağımsız iskele sistemleri ayrı ayrı topraklanır.
• Ek-5 (A) m.17: Çalışma platformuna güvenli erişim için merdiven sistemleri kullanılır.
• Ek-5 (A) m.26: En alt seviyedeki ankrajlar taban plakasından her durumda en fazla 4 m yükseklikte olur.

Sık sorulan sorular

Kazı yan yüzeyi hangi durumlarda kontrol edilir?

Her vardiya öncesi; patlatma, parça düşmesi, destek zararı, şiddetli yağış/don/kar sonrası

Cephe iskelesini ehil kişi en az ne sıklıkla kontrol eder?

Haftada en az bir kez; ilk kullanım öncesi, değişiklik, kullanılmama, sarsıntı/rüzgârda

Kazıda kontrolden sonra çalışmaya ne zaman başlanır?

Kontrolde çalışma ortamının güvenli olduğu belirtildikten sonra

Cephe iskelesinin hangisinde çalışma yapılır?

Yalnız ehil kişinin kontrol raporunda güvenli bulunan iskelede

Yapı iskelesinin periyodik kontrol süresi?

Standartta süre belirtilmemişse 6 ayda bir; yetkili kişi yapar

Taban plakası için iki sayı?

Alan en az 150 cm²; ayarlanabilir plakada en az 20 cm ayar kapasitesi

Ana korkuluk ve topuk levhası en az ne kadar yüksekte?

Ana korkuluk 1 m, topuk levhası 15 cm (üst yüzeyleri platformdan)

Yan koruma açıklıkları için ölçü?

47 cm çapında bir küre geçmemeli

Kaynaklar

• Yapı İşlerinde İSG Yön. Ek-4
• Yapı İşlerinde İSG Yön. Ek-5
• İş Ekipmanları Yön. Ek-III tablo
• RG 23.12.2025/33116 İş Ekipmanları Yön. Değişiklik m.7–8
• RG 31.12.2018/30642 4. Mük. Değişiklik Yön. m.5; mevzuat.gov.tr güncel metni