Geçici Kenar Koruma Sınıf A, B, C Açıklıkları: 47, 25, 10 cm
Korkuluğun sınıfı değişince izin verilen boşluk da değişir. Üç sayı, sonunda 4 soruluk test.
Geçici Kenar Koruma Sınıf A, B, C Açıklıkları: 47, 25, 10 cm
Korkuluğun sınıfı değişince izin verilen boşluk da değişir. Üç sayı, sonunda 4 soruluk test.
Bir kenar korumanın üç parçası
| Bileşen | Kural (Ek-5 B) |
|---|---|
| Ana korkuluk | Üst noktası yüzeye dik en az 1 metre |
| Ara korkuluk / ara koruma | Arada kalır; ara koruma tel örgü, ağ vb. olabilir |
| Topuk levhası | En az 15 cm, platforma bitişik |
Sınıf A: korkuluklar arası 47, düşey elemanlar arası 25
- Ana korkuluk, ara korkuluk ve topuk levhası arasındaki açıklıklar 47 cm'den fazla olamaz.
- Ara korkuluk yerine düşey elemanlar kullanılırsa aralarındaki açıklık 25 cm'den fazla olamaz.
B'de 25, C'de 10
| Sınıf | Yatay veya düşey açıklıklardan en az biri |
|---|---|
| Sınıf B | 25 cm'den fazla olamaz |
| Sınıf C | 10 cm'den fazla olamaz |
Sistemler arası boşluk: en fazla 12 cm
- Kural: sistemler arasında ve sistem ile yapı elemanı arasında açıklık bulunmaz.
- Mümkün değilse topuk levhası kesintisiz olmalı; boşluk en fazla 12 cm.
Dört sayıyı yerine oturtun
| Sayı | Neyin sınırı? |
|---|---|
| 47 cm | Sınıf A: korkuluklar ve topuk levhası arası |
| 25 cm | Sınıf A düşey elemanlar arası; Sınıf B açıklık |
| 10 cm | Sınıf C açıklık |
| 12 cm | İki sistem / sistem ile yapı elemanı arası |
Hafıza kartları
Bu konunun tüm soruları uygulamada
Ders notu: Geçici Kenar Koruma Sınıf A, B, C Açıklıkları: 47, 25, 10 cm
Bir kenar korumanın üç parçası
Önce parçaları tanıyalım. Yapı İşlerinde İSG Yönetmeliği'nin Ek-5 B bölümüne göre geçici kenar koruma sistemi üç parçadan oluşur: ana korkuluk, ara korkuluk ya da ara koruma, bir de topuk levhası. Ara koruma dediğimiz şey tel örgü bariyer, ağ gibi bileşenler. Ana korkuluğun üst noktası çalışma yüzeyinden dik olarak en az bir metre, topuk levhası en az on beş santimetre ve platforma bitişik. Bu iki ölçü her sınıfta aynı. Bu derste odaklanacağımız açıklık sınırları ise sınıfa göre değişiyor.
Sınıf A: korkuluklar arası 47, düşey elemanlar arası 25
Sınıf A ile başlayalım. Ana korkuluk, ara korkuluk ve topuk levhası arasındaki açıklıklar kırk yedi santimetreyi geçemez. Ama ara korkuluk yerine dikey elemanlar kullanılmışsa, o elemanların arası yirmi beş santimetreyi geçemez. Kısacası yatay çubuklar arası kırk yedi, dik çubuklar arası yirmi beş.
B'de 25, C'de 10
Sınıf B'de yönetmelik şunu diyor: yatay veya düşey açıklıklardan en az biri yirmi beş santimetreden fazla olamaz. Sınıf C'de aynı cümle, sayı on santimetre. Gördüğünüz gibi harf ilerledikçe boşluk daralıyor: kırk yedi, yirmi beş, on.
Sistemler arası boşluk: en fazla 12 cm
Bir de sık karıştırılan bir ayrıntı var: iki kenar koruma sistemi yan yana geldiğinde ya da sistem bir kolona, duvara dayandığında aradaki boşluk. Kural şu: açıklık bırakılmaz. Bu mümkün değilse, topuk levhası kesintisiz olmak şartıyla iki sistem arasındaki boşluk en fazla on iki santimetre olabilir. Şarta dikkat: topuk levhası kesintisiz olacak. Ve bu on iki, A, B, C sınıflarının ölçüsü değil; iki sistemin arasındaki boşluğun üst sınırı.
Dört sayıyı yerine oturtun
Bu dört sayı şıklarda birbirinin yerine konabilir. O yüzden her birini yerine oturtun: kırk yedi Sınıf A'nın korkulukları ve topuk levhası arası; yirmi beş hem Sınıf A'da dikey elemanlar arası hem Sınıf B; on Sınıf C; on iki ise iki sistemin arasındaki boşluk.
Sınavda sorulabilecek ayrıntılar
- Dayanak: Yapı İşlerinde İSG Yönetmeliği (RG 05.10.2013/28786) m.14/3 ve Ek-5 (B) Geçici Kenar Koruma Sistemleri (Korkuluk Sistemleri) için Asgari Şartlar; Ek-5, RG 31.12.2018/30642 (4. Mükerrer) değişikliğiyle eklendi.
- Belge (Ek-5 B/1–3): TS EN 13374 standardına uygunluk belgesi olan sistem kullanılır; belgenin kullanılacak sınıf ve tipi kapsayıp kapsamadığı kontrol edilir; belgenin üretici onaylı sureti ve kullanım/bakım el kitabı yapı alanında bulundurulur.
- Nerede kullanılır (Ek-5 B/4): kat döşeme kenarları; asansör, merdiven, baca, şaft, aydınlatma boşlukları; pencere ve benzeri boşluklar; kat merdiveni kenarları; çatı kenarları ve kırılgan yüzeylerin çevresi; kalıp çalışma alanının çevresi; seviye farkı olan diğer alanlar.
- İlave tedbir (Ek-5 B/6): sistemin yakınında merdiven, iskele veya yükseltilmiş platform üzerinde çalışılıyorsa düşmeye karşı ilave tedbir alınır.
- Kontrol (Ek-5 B/7): kurulumdan sonra, haftada en az bir kez, üzerinde değişiklik yapıldığında, sismik sarsıntı/kuvvetli rüzgâr gibi koşullara maruz kaldığında.
- Sınıf ve tip (Ek-5 B/10): TS EN 13374'teki üç sınıf ve dokuz tipten en uygunu seçilir.
- Konumlandırma (Ek-5 B/15): Sınıf A ve B, çalışma yüzeyine dik doğrultudan 15°'den fazla sapmayacak şekilde konumlandırılır.
- Ara koruma ağı (Ek-5 B/23): ara koruma olarak kullanılan güvenlik ağları TS EN 1263-1'e uygun olur.
Sık sorulan sorular
Sınıf A: korkuluklar ve topuk levhası arası açıklık en fazla?
47 cm
Sınıf A'da ara korkuluk yerine düşey eleman varsa aralık en fazla?
25 cm
Sınıf B'de yatay veya düşey açıklıklardan en az biri en fazla?
25 cm
Sınıf C'de yatay veya düşey açıklıklardan en az biri en fazla?
10 cm
İki sistem arasında boşluk kaçınılmazsa sınır ve şart nedir?
En fazla 12 cm; topuk levhası kesintisiz olmalı
Ana korkuluğun üst noktası yüzeyden en az ne kadar yüksekte?
1 metre (çalışma yüzeyine dik mesafe)
Topuk levhası en az kaç cm olur, nereye konur?
15 cm; platforma bitişik yerleştirilir
Ara koruma hangi bileşenlerden oluşabilir?
Tel örgü bariyer, ağ veya benzeri bileşenler
Kaynaklar
📄 Bu dersin notu, Yapı İşleri ve Yüksekte Çalışma ders notları (PDF) içinde. Diğer modüller ve ders videoları için: İSG ders notları 2026.
Bu modüldeki diğer dersler
- 16.01 Yapı İşi Bildirimi Ne Zaman Zorunlu? 30 İşgünü, 20 Çalışan, 500 Yevmiye 5 dk
- 16.02 Yapı İşleri Listesi Nedir? Ek-1'deki 15 Başlık ve İnşa'nın 18 Alt Bendi 5 dk
- 16.03 Kazı ve İskele Geçidi Kaç cm Olmalı? Toplu Koruma Tedbirleri 5 dk
- 16.04 Kazı ve İskele Kontrolleri Ne Zaman Yapılır? Cephe İskelesi Ölçüleri 5 dk
- 16.05 İskele Kurma ve Sökme Planını Kim Yapar? Gözetim ve Eğitim Şartları 5 dk
- 16.06 Sütunlu Çalışma Platformu Şartları: 0,5 m/s Fren, 2,5 m İkaz, 110 cm Korkuluk 5 dk
- 16.07 İşyerinde Dinlenme Yeri Zorunlu mu? Yemek, Açık Alan ve Barınma Kuralları 5 dk
- 16.08 Yüksekte Çalışmada Önlem Hiyerarşisi: Pasif ve Aktif Koruma Nedir? 5 dk
- 16.10 Kenar Koruma Sınıfı Nasıl Seçilir? Açı ve Düşme Yüksekliği 5 dk
- 16.11 Yatay ve Dikey Yaşam Hattı Nedir? 15° Kuralı ve Rijit Hatta 8 mm Halat 5 dk
- 16.12 Güvenlik Ağı Düşme Yüksekliği Kaç Metre? 20° Zemin, 6 m, Sistem S Kenarında 3 m 5 dk
- 16.13 Güvenlik Ağı Yakalama Genişliği Kaç Metre? Sistem T ve 20° Üstü Eğim 5 dk