Ulusal İSG Konseyi Nedir? Üyeler, Toplantı ve Karar Nisabı

Ders notu: Ulusal İSG Konseyi Nedir? Üyeler, Toplantı ve Karar Nisabı

Konseyin kuralları 2026'da yenilendi

Yeni yönetmelik 21 Ocak 2026 tarihli, 33144 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı ve yayımı tarihinde yürürlüğe girdi. 2013 tarihli eski Konsey Yönetmeliği yürürlükten kaldırıldı. Neden önemli? Eski kaynakla çalışıyorsanız farklı rakamlar görürsünüz: 2013 yönetmeliğinin ilk metninde Konsey yılda iki defa, Haziran ve Aralık'ta toplanıyordu, davet de bir ay önce gidiyordu. Konseyin amacını ise aklınızda tek kelimeyle tutun: tavsiye. Konsey, ülke genelinde politika ve stratejilerin belirlenmesi için tavsiyelerde bulunmak üzere kurulmuştur; bu cümle 6331'in 21. maddesinde de aynen geçer.

Konsey masasında kimler oturur?

Başkan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı ya da onun görevlendireceği bakan yardımcısıdır. Üyeler üç grupta sayılır: on bakanlığın ilgili bakan yardımcıları ve Strateji ve Bütçe Başkanlığının başkan yardımcısı; Bakanlıktan İSG Genel Müdürü, Çalışma Genel Müdürü, Rehberlik ve Teftiş Başkanı ile SGK Başkanı; son olarak işçi, işveren ve kamu görevlileri sendikalarından ulusal düzeyde temsil gücü olan, en fazla üyeye sahip üç konfederasyon ile TOBB, TESK ve TZOB başkanları. Bu başkanlar katılamazsa hiyerarşik olarak bir alt kademedeki yönetici katılır.

Görev listesinin başında: Politika Belgesi

Görev listesinin başında Ulusal İSG Politika Belgesi hazırlamak var. Ardından politika ve stratejilerin belirlenmesi, uygulanması ve izlenmesini sağlamak; mevzuatın gözden geçirilmesi, İSG kültürü ve Ar-Ge projeleri için öneride bulunmak; kurumlar arası koordinasyona katkı sağlamak. Fiillere dikkat: hazırlamak, sağlamak, önermek, katkı sağlamak. 2013 yönetmeliğinde Konsey, Politika Belgesi için öneri geliştirirdi; yeni metinde görev belgeyi hazırlamak.

Ne sıklıkla, kimin çağrısıyla toplanır?

Konsey yılda en az bir defa olağan toplanır, tarihi Başkan belirler. Başkanın ya da üyelerin üçte birinin teklifiyle olağanüstü de toplanabilir. Olağan toplantının davet yazısı en az on beş gün önce, gündemle birlikte gider; bu süre yönetmelikte olağan toplantı için yazılmıştır. Toplanabilmek için üyelerin salt çoğunluğu gerekir; buna toplantı nisabı ya da toplantı yeter sayısı denir. Salt çoğunluk ne demek? Türk Dil Kurumu sözlüğü bunu yarıdan bir fazla üye sayısıyla sağlanan çoğunluk diye tanımlar.

Karar nasıl alınır? Çekimser oy yok

Karar için ölçü değişiyor: toplantıya katılanların salt çoğunluğu. Oylar eşitse Başkanın oyu yönünde karar çıkar. Çekimser oy kullanılamaz; üye olmayan davetlilerin de oy hakkı yoktur. Kararlar tutanağa geçer, katılan üyeler imzalar, karşı oy veren gerekçesini yazar. Karıştırılmaya en açık nokta: toplantı nisabı üyelerin, karar nisabı katılanların salt çoğunluğu.

Sekretarya, alt kurul ve iki grup

Sekretaryayı Bakanlığın İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü yürütür. Başkan gerektiğinde bir alt kurul ile iki tür grup kurar. Alt kurulun üyeleri Konsey üyeleri arasından belirlenir. Danışma grubu başta öğretim üyeleri olmak üzere alanında uzman kişilerden; çalışma grubu ise kamu kurumları, üniversite, sivil toplum, meslek kuruluşları ve özel sektör temsilcilerinden oluşur. Bu kurum ve kuruluşların temsilcileri Konsey toplantılarına da davet edilebilir; alt kurul ve gruplarda yer alabilir.

Sınavda sorulabilecek ayrıntılar

• Ad ve yayım: Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Konseyi Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik, RG 21.01.2026/33144; yayımı tarihinde yürürlükte (m.15); 05.02.2013/28550 RG'deki Ulusal İSG Konseyi Yönetmeliği mülga (m.14). Yürütme: ÇSG Bakanı (m.16); tereddütleri gidermeye Bakan yetkili (m.13).
• Dayanak: 6331 m.21 ve 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında CBK m.508 (m.3). Konseyin tanımı 6331 m.3/1-j'de; kuruluş amacı 6331 m.21/1 ile Yön. m.5/1'de aynı ifadeyle.
• 6331 m.21/2-7: mevzuat.gov.tr metninde (Mülga: KHK-703/210) görünür; ancak Anayasa Mahkemesinin 7/12/2023 tarihli, E.2021/125, K.2023/213 sayılı kararıyla (RG 5/6/2024-32567) bu fıkraların yürürlükten kaldırılması ertelemesiz iptal edildi. Kanunun ilk metninde Konsey yılda iki defa olağan toplanıyordu (m.21/6); 2026 yönetmeliği yılda en az bir defa diyor (m.10/1).
• 6331 Ek m.1 (7551 s.K. ile yeniden düzenlendi): mevzuatta Konseye yapılmış atıflar, Cumhurbaşkanınca belirlenen kurul veya merciye yapılmış sayılır.
• 2013 yönetmeliğinin ilk metni: Konsey Müsteşarın başkanlığında toplanıyordu; Türk Tabipleri Birliği ile Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği de üyeydi (m.5/1). Toplantı yetersayısı temsilcilerin salt çoğunluğuydu (m.9/7). Politika Belgesi için görev öneri geliştirmekti (m.6/1-b); 2026'da görev belgeyi hazırlamak (m.7/1-a).
• Tanımlar (m.4/1): alt kurul = gerekli hâllerde Konsey üyelerinden teşkil edilen kurul; çalışma grubu = teknik değerlendirme yapan grup; danışma grubu = bilimsel araştırma, inceleme, değerlendirme, görüş ve rapor için teşkil edilen grup.
• Özel politika grupları (m.5/4): genç, yaşlı, engelli, gebe veya emziren çalışanlar ile kadın çalışanların ihtiyaçları gözetilir; üyelerin iş birliği içinde çalışması esastır (m.5/5).
• Bakanlık listesi (m.6/1-a): Aile ve Sosyal Hizmetler; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği; Enerji ve Tabii Kaynaklar; Kültür ve Turizm; Millî Eğitim; Sağlık; Sanayi ve Teknoloji; Tarım ve Orman; Ticaret; Ulaştırma ve Altyapı. Konfederasyon/TOBB/TESK/TZOB başkanı katılamazsa hiyerarşik olarak bir alt kademedeki yönetici (m.6/1-c). Üniversite, STK, meslek birlikleri, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve özel sektör toplantıya davet edilebilir; alt kurul, danışma ve çalışma gruplarında yer alabilir (m.6/2); toplantıya katılacak bu temsilcileri Başkan onaylar (m.8/1-e).

Sık sorulan sorular

Ulusal İSG Konseyine kim başkanlık eder?

ÇSG Bakanı veya görevlendireceği bakan yardımcısı

Konsey ne sıklıkla olağan toplanır?

Yılda en az bir defa; tarihi Başkan belirler (2013'te yılda iki defaydı)

Olağanüstü toplantı kimin teklifiyle yapılır?

Başkanın veya üyelerin üçte birinin teklifiyle

Olağan toplantı daveti ne zaman gönderilir?

Toplantıdan en az 15 gün önce, gündemle birlikte (2013'te 1 ay önce)

Toplantı nisabı (toplantı yeter sayısı) nedir?

Üyelerin salt çoğunluğu

Karar nisabı nedir? Oylar eşitse ne olur?

Katılanların salt çoğunluğu; eşitlikte Başkanın oyu yönünde karar

Çekimser oy kullanılabilir mi?

Hayır. Üye olmayan temsilcilerin de oy hakkı yoktur.

Konseyin sekretaryasını kim yürütür?

ÇSGB İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü

Kaynaklar

• Resmî Gazete 21.01.2026/33144
• 6331 m.3/1-j
• AYM E.2021/125, K.2023/213
• 6331 ilk metin, RG 30.06.2012/28339, m.21/2 ve m.21/6
• 2013 Konsey Yön. m.9/1
• TDK Güncel Türkçe Sözlük, 'salt çoğunluk' maddesi