İçeriğe atla
İSG Akademi Logo İSG Akademi

Yükseltgen Madde ve Organik Peroksit Nedir? ADR Sınıf 4.2, 4.3, 5.1, 5.2

Hava, su, yanıcı madde ve ısı: dört sınıfı ne tetikler? Sonunda 4 soru sizi bekliyor.

DERS 09.38İSG Akademi
DERS 09.38 · YAKLAŞIK 5 DAKİKA

Yükseltgen Madde ve Organik Peroksit Nedir? ADR Sınıf 4.2, 4.3, 5.1, 5.2

–O–O–A–G

Hava, su, yanıcı madde ve ısı: dört sınıfı ne tetikler? Sonunda 4 soru sizi bekliyor.

HARİTA

Dört sınıf, dört farklı tetikleyici

SınıfTehlike neyle başlar?
4.2 Kendiliğinden yananHava ile temas
4.3 Suyla gaz çıkaranSu ile temas
5.1 YükseltgenYanıcı maddeyle temas (oksijen verir)
5.2 Organik peroksitIsı, katışkı, sürtünme, darbe
SINIF 4.2

Havayla temas yeter: piroforik ve kendiliğinden ısınan

  • Piroforik: küçük miktarda bile havayla temasta 5 dakika içinde tutuşur.
  • Kendiliğinden ısınan: yalnız büyük miktarda (kg), saatler veya günler sonra tutuşur.
  • Örnek (piroforik): beyaz veya sarı fosfor
  • Etiket: üst yarı beyaz, alt yarı kırmızı
⚠️ Ambalaj zarar görür ya da madde dökülürse aniden yanma riski vardır.
SINIF 4.3

Suyla buluşunca alevlenebilir gaz çıkar

Su ile tepkimeye girer; havayla patlayıcı karışım oluşturabilen alevlenebilir gaz açığa çıkarır.

  • Sodyum, potasyum, kalsiyum
  • Kalsiyum karbür (karpit), sodyum hidrür
  • Çinko tozu
🧠 Etiket mavi zeminlidir: mavi = su. Dökülen madde kuru tutulur.
SINIF 5.1

Kendisi yanmasa da oksijen vererek yakar

  • Hidrojen peroksit (sulu), sodyum peroksit
  • Kalsiyum hipoklorit
  • Amonyum nitrat, potasyum nitrat
  • Perklorik asit (%50'den fazla, %72'den az)
  • Krom trioksit (susuz)
⚠️ Etiket: sarı zemin, daire üzerinde alev. Talaş gibi yanıcılarla karıştırmayın.
SINIF 5.2

Organik peroksit: –O–O– bağlı organik madde

Hidrojen peroksitteki bir ya da iki hidrojenin yerini organik grup almıştır.

  • Bozunmayı başlatan: ısı; asit, ağır metal bileşiği, amin teması; sürtünme, darbe
  • Tehlikeye göre 7 tip: A'dan G'ye
  • Örnek: dibenzoil peroksit, metil etil keton peroksit
🧠 Etiket: üst yarı kırmızı, alt yarı sarı.
SINAV TUZAĞI

Kaynaklarda yanlış geçenler: doğru sınıf hangisi?

MaddeDoğrusu
Kalsiyum hipoklorit5.1 yükseltgen (4.2 değil)
Hidrojen peroksit, sodyum peroksit5.1; organik değil, 5.2 değil
Kalsiyum karbonatYükseltgen değil; ADR listesinde yok
Kromik asit çözeltisiSınıf 8; 5.1 olan susuz krom trioksit
KENDİNİ DENE

Hafıza Kartları

Karta dokunun veya Enter'a basın: cevap arkada.
SONUÇ
0 / 4

Bu konunun tüm soruları uygulamada

Binlerce soruYanlış takibiKonu bazlı istatistikİnternetsiz çalışma
İSG Akademi'yi Ücretsiz İndir
📄 İSG Hap Bilgiler 2026 PDF Tüm dersler →
1 / 1
İpucu: ← → ok tuşlarıyla ilerleyin · F tuşu ile tam ekran
Kimyasal Etmenler dersleri

Bu modüldeki diğer dersler