Organik–Anorganik Farkı: Karboksihemoglobin ve Methemoglobin Nedir?
CO₂ neden anorganik? CO ile CO₂ kanda neye dönüşür? Sonunda 4 soruyla kendinizi test edin.
DERS 09.22İSG Akademi
DERS 09.22 · YAKLAŞIK 5 DAKİKA
Organik–Anorganik Farkı: Karboksihemoglobin ve Methemoglobin Nedir?
C–HCOCO₂
CO₂ neden anorganik? CO ile CO₂ kanda neye dönüşür? Sonunda 4 soruyla kendinizi test edin.
Organik bileşik: C–H veya C–C bağı taşır
Genel kabul: C–H veya C–C bağı içeren bileşik organiktir.
| Bileşik | Formül | Nerede? |
|---|---|---|
| Metan | CH₄ | Doğal gazın ana bileşeni |
| Etil alkol | C₂H₆O | Alkollü içecek, dezenfektan |
| Glukoz | C₆H₁₂O₆ | Canlıların temel enerji kaynağı |
| Asetik asit | CH₃COOH | Sirkedeki asit |
Petrol ürünü ve plastik de organiktir
- Benzen (C₆H₆): petrolün doğal bileşeni; sanayide temel hammadde.
- Polietilen (C₂H₄)ₙ: plastik torba ve ambalajın plastiği.
🧠 Kısa yol: ölçüt formül değil bağdır (C–H veya C–C). CO, CO₂, karbonatlar ve siyanürler (HCN dahil) karbon, hatta hidrojen içerse de genellikle anorganik sayılır.
Anorganik bileşik: genellikle C–H bağı yoktur
Mineraller, NaCl gibi tuzlar, metal oksitleri ve H₂SO₄ gibi mineral asitler bu gruptadır.
| Bileşik | Formül | Nerede? |
|---|---|---|
| Su | H₂O | Her yerde |
| Sodyum klorür | NaCl | Sofra tuzu |
| Demir(III) oksit | Fe₂O₃ | Pasın ana bileşeni |
| Amonyak | NH₃ | Gübre, temizlik ürünleri |
Karbon var ama anorganik
- CO ve CO₂ karbon içerir, yine de anorganik sayılır.
- Karbonatlar ve siyanürler de bu istisnadadır.
- Anorganik, “canlı üretmez / canlıda bulunmaz” demek değildir: vücudumuz CO₂ üretir, su da içerir.
⚠️ “Karbon içeren her şey organiktir” şıkkı yanlıştır.
Hemoglobin neyle karşılaşınca ne oluşur?
| Etkileyen madde | Oluşan |
|---|---|
| Oksijen (O₂) | Oksihemoglobin |
| Karbon monoksit (CO) | Karboksihemoglobin (COHb) |
| Karbon dioksit (CO₂) | Karbaminohemoglobin |
| Azot oksitler (özellikle NO) | Methemoglobin (demir Fe³⁺'e yükseltgenir) |
Karboksi mi, karbamino mu? Met mi, sülf mü?
- Karboksi adı yanıltır: CO₂ değil, CO ile oluşur.
- Methemoglobin: demir ferröz Fe²⁺'dan ferrik Fe³⁺'e geçer; oksijen taşıyamaz.
- Sülfhemoglobin: H₂S gibi kükürtlü maddeler hemoglobine bağlanır; normal hemoglobine geri dönmez.
Hafıza kartları
Karta dokunun veya Enter'a basın: cevap arkada.
0 / 4
Bu konunun tüm soruları uygulamada
Binlerce soruYanlış takibiKonu bazlı istatistikİnternetsiz çalışma
İSG Akademi'yi Ücretsiz İndir
1 / 1
İpucu: ← → ok tuşlarıyla ilerleyin · F tuşu ile tam ekran
Sonraki ders: Benzen Nedir? Özellikleri, Kullanım Alanları ve Sağlığa Etkileri →
Kimyasal Etmenler dersleri
Bu modüldeki diğer dersler
- 09.01 Kimyasal Madde Nedir? Kimyasal Risk Değerlendirmesinde Nelere Bakılır? 5 dk
- 09.02 Kanserojen ve Mutajen Madde Nedir? Solunum Bölgesi Kaç cm? 5 dk
- 09.03 Benzen, Vinil Klorür ve Sert Ağaç Tozu Sınır Değerleri Nedir? 5 dk
- 09.04 Kurşun Sınır Değeri Kaç? Yasak Kimyasallar ve Deriden Geçen Maddeler 5 dk
- 09.05 Yasak Kimyasallarla Çalışma İzni Nasıl Alınır? Vücuda Giriş Yolları 5 dk
- 09.06 Yasaklı 4 Kimyasal ve %0,1 Limit Değeri: Ağırlıkça Oran Ne Demek? 5 dk
- 09.07 Mesleki Maruziyet Sınır Değerleri: Toluen, Amonyak, Cıva Kaç mg/m³? 5 dk
- 09.08 Tavan Değer (CEILING) Nedir? Hangi Kimyasalların Tavan Değeri Var? 5 dk
- 09.09 Sinerjik, Additif, Potansiyalizasyon ve Antagonizma Nedir? 5 dk
- 09.10 LD50 ve LC50 Nedir? Farkları ve Propan Gazının Özellikleri 5 dk
- 09.11 H ve P İfadeleri Nedir? H200-H400 ve P100-P500 Serileri Nasıl Okunur? 5 dk
- 09.12 GHS Nedir? Kimyasal Etiketi Nasıl Okunur? Tehlike mi, Dikkat mi? 5 dk