Hangi Kanserojen Madde Hangi Kansere Yol Açar? Mesane, Akciğer, Lösemi
Mesane, akciğer, kan, karaciğer, deri: madde–organ eşleşmeleri ve kanıt düzeyi tuzağı.
DERS 09.18İSG Akademi
DERS 09.18 · YAKLAŞIK 5 DAKİKA
Hangi Kanserojen Madde Hangi Kansere Yol Açar? Mesane, Akciğer, Lösemi
IARC
Mesane, akciğer, kan, karaciğer, deri: madde–organ eşleşmeleri ve kanıt düzeyi tuzağı.
Eşleşmelerin kaynağı: DSÖ'nün kanser ajansı IARC
Kanserojen veya Mutajen Maddeler Yön. m.18: sınıflandırmada Dünya Sağlık Örgütü listeleri de dikkate alınabilir.
- IARC (Uluslararası Kanser Araştırma Ajansı): DSÖ'nün uzman kanser ajansı
- Yeterli kanıt: insanda neden-sonuç ilişkisi kanıtlanmış
- Sınırlı kanıt: ilişki inandırıcı ama kesinleşmemiş
Üç aromatik amin, tek adres: mesane
| Madde | Yeterli kanıt olan organ |
|---|---|
| 4-Aminobifenil | Mesane |
| Benzidin | Mesane |
| 2-Naftilamin (β-naftilamin) | Mesane |
🧠 Soruda ya da şıklarda bu üçlüden birini görürseniz aklınıza önce mesane gelsin.
Arsenik, krom, nikel, kadmiyum: ortak hedef akciğer
| Madde | Yeterli kanıt olan organ |
|---|---|
| Arsenik ve inorganik bileşikleri | Akciğer, deri, mesane |
| Krom (VI) bileşikleri | Akciğer |
| Nikel bileşikleri | Akciğer, burun boşluğu ve sinüsler |
| Kadmiyum ve bileşikleri | Akciğer |
Benzen kanı, vinil klorür karaciğeri hedefler
- Benzen → akut miyeloid lösemi (AML)
- Vinil klorür → karaciğer; özellikle nadir görülen anjiyosarkom
🧠 Burada soru sınır değer değil: hedef organ ve kanser türü.
Deride UV ve katran damıtımı, pek çok organda X-gama
| Etken | Yeterli kanıt olan organ |
|---|---|
| Güneş ışınımı (UV) | Deri: melanom ve diğer deri kanserleri |
| Kömür katranı damıtımı | Deri |
| Kömür katranı zifti | Akciğer |
| X ve gama ışınları (iyonlaştırıcı) | Lösemi, akciğer, kemik, deri ve daha fazlası |
Yeterli kanıt mı, sınırlı kanıt mı?
| Madde | Yeterli kanıt | Sınırlı kanıt |
|---|---|---|
| Kadmiyum | Akciğer | Prostat, böbrek |
| Benzen | AML | Akciğer |
| Krom (VI) | Akciğer | Burun boşluğu, sinüs |
⚠️ Kadmiyum–prostat ilişkisi var ama yalnız sınırlı kanıtla.
Hafıza kartları
Karta dokunun veya Enter'a basın: cevap arkada.
0 / 4
Bu konunun tüm soruları uygulamada
Binlerce soruYanlış takibiKonu bazlı istatistikİnternetsiz çalışma
İSG Akademi'yi Ücretsiz İndir
1 / 1
İpucu: ← → ok tuşlarıyla ilerleyin · F tuşu ile tam ekran
Sonraki ders: IARC Grup 1 Kanserojenler Nelerdir? İşyerinde Karşılaşılan Örnekler →
Kimyasal Etmenler dersleri
Bu modüldeki diğer dersler
- 09.01 Kimyasal Madde Nedir? Kimyasal Risk Değerlendirmesinde Nelere Bakılır? 5 dk
- 09.02 Kanserojen ve Mutajen Madde Nedir? Solunum Bölgesi Kaç cm? 5 dk
- 09.03 Benzen, Vinil Klorür ve Sert Ağaç Tozu Sınır Değerleri Nedir? 5 dk
- 09.04 Kurşun Sınır Değeri Kaç? Yasak Kimyasallar ve Deriden Geçen Maddeler 5 dk
- 09.05 Yasak Kimyasallarla Çalışma İzni Nasıl Alınır? Vücuda Giriş Yolları 5 dk
- 09.06 Yasaklı 4 Kimyasal ve %0,1 Limit Değeri: Ağırlıkça Oran Ne Demek? 5 dk
- 09.07 Mesleki Maruziyet Sınır Değerleri: Toluen, Amonyak, Cıva Kaç mg/m³? 5 dk
- 09.08 Tavan Değer (CEILING) Nedir? Hangi Kimyasalların Tavan Değeri Var? 5 dk
- 09.09 Sinerjik, Additif, Potansiyalizasyon ve Antagonizma Nedir? 5 dk
- 09.10 LD50 ve LC50 Nedir? Farkları ve Propan Gazının Özellikleri 5 dk
- 09.11 H ve P İfadeleri Nedir? H200-H400 ve P100-P500 Serileri Nasıl Okunur? 5 dk
- 09.12 GHS Nedir? Kimyasal Etiketi Nasıl Okunur? Tehlike mi, Dikkat mi? 5 dk
