İçeriğe atla
İSG Akademi Logo İSG Akademi

Siyanür Nedir? Hidrojen Siyanür Özellikleri ve Sınır Değeri

HCN, NaCN ve KCN: formlar, acı badem kokusu, kullanım, Ek-1 sınır değeri, koruma ve depolama.

DERS 09.27İSG Akademi
DERS 09.27 · YAKLAŞIK 5 DAKİKA

Siyanür Nedir? Hidrojen Siyanür Özellikleri ve Sınır Değeri

HCNDeri

HCN, NaCN ve KCN: formlar, acı badem kokusu, kullanım, Ek-1 sınır değeri, koruma ve depolama.

FORMLAR

Siyanür tek madde değil, CN⁻ taşıyan bir aile

FormGörünüm
Hidrojen siyanür (HCN)Renksiz ya da soluk mavi sıvı veya renksiz gaz
Sodyum siyanür (NaCN)Beyaz ya da renksiz katı
Potasyum siyanür (KCN)Beyaz ya da renksiz katı
🧠 Hidrosiyanik asit ve prussik asit, HCN'nin diğer adlarıdır.
KOKU

Acı badem kokusu güvenilir bir uyarı değil

  • HCN'nin kendine özgü acı badem kokusu vardır.
  • Ancak birçok kişi bu kokuyu alamaz.
  • Koku, tehlikeli derişimi yeterince haber vermez.
  • Kuru sodyum siyanür kokusuzdur.
⚠️ “Koku almıyorum, demek ki ortam güvenli” düşüncesi sınavda da sahada da yanlıştır.
KULLANIM

Siyanür nerede kullanılır?

  • Cevherden altın ve gümüş çıkarma
  • Metal kaplama (elektrolitik kaplama)
  • Metal temizleme ve ısıl işlem
  • Boya, tarım kimyasalı ve ilaç üretimi
🧠 Madencilik + kaplama: siyanürün iki klasik sahası.
SINIR DEĞER

Ek-1'de HCN: 1 mg/m³ ve Deri işareti

Ek-1 satırıDeğer
HCN, TWA (8 saat)1 mg/m³ – 0,9 ppm
HCN, STEL (15 dk)5 mg/m³ – 4,5 ppm
HCN, özel işaretDeri: deri yoluyla önemli geçiş
NaCN ve KCNTWA 1, STEL 5 mg/m³; ppm yok
TEHLİKE

Asitle temas: katı siyanürden HCN gazı çıkar

  • Sodyum siyanür, zayıf asitlerle bile temasta zehirli ve yanıcı HCN gazı oluşturur.
  • HCN, vücudun oksijeni kullanmasını engeller; hızla öldürücü olabilir.
  • Sucul yaşam için çok toksiktir, etkisi uzun sürelidir (H400, H410).
ÖNLEM SIRASI

Siyanürde koruma sırası ve ayrı depolama

  1. İkame: tehlikesiz ya da daha az tehlikeli madde
  2. Uygun proses ve mühendislik kontrolü
  3. Toplu koruma: iş organizasyonu, yeterli havalandırma
  4. Yetmezse bunlarla birlikte kişisel korunma
⚠️ Siyanür tuzları asitlerden ve su içeren ürünlerden ayrı, kuru ve iyi havalandırılan yerde depolanır.
KENDİNİ DENE

Hafıza kartları

Karta dokunun veya Enter'a basın: cevap arkada.
SONUÇ
0 / 4

Bu konunun tüm soruları uygulamada

Binlerce soruYanlış takibiKonu bazlı istatistikİnternetsiz çalışma
İSG Akademi'yi Ücretsiz İndir
📄 İSG Hap Bilgiler 2026 PDF Sonraki: 09.28 Toluen Nedir? Özellikleri, Parlama Noktası ve Sağlık Etkileri →
1 / 1
İpucu: ← → ok tuşlarıyla ilerleyin · F tuşu ile tam ekran
Sonraki ders: Toluen Nedir? Özellikleri, Parlama Noktası ve Sağlık Etkileri → Kimyasal Etmenler dersleri

Bu modüldeki diğer dersler