Sinerjik, Additif, Potansiyalizasyon ve Antagonizma Nedir?
İki kimyasal birlikte: toplanır mı, katlanır mı, azalır mı? Sonunda 4 soruyla kendinizi test edin.
DERS 09.09İSG Akademi
DERS 09.09 · YAKLAŞIK 5 DAKİKA
Sinerjik, Additif, Potansiyalizasyon ve Antagonizma Nedir?
2+20+2
İki kimyasal birlikte: toplanır mı, katlanır mı, azalır mı? Sonunda 4 soruyla kendinizi test edin.
Etkileşimleri sayılarla hatırlayın
| Etkileşim | Sayılarla |
|---|---|
| Additif (toplanan) | 2 + 2 = 4 |
| Sinerjik | 2 + 2 → 4'ten çok fazla |
| Potansiyalizasyon | 0 + 2 → 2'den fazla |
| Antagonizma | 4 + 6 → 10'dan az |
Sinerji: birlikte etki toplamın çok üstünde
2 + 2 → 4'ten çok fazlaİki madde de zararlı; birlikte hasar katlanır
- Karbon tetraklorür + etanol: ikisi de karaciğere zararlı; birlikte hasar çok daha büyük
- Asbest + sigara: asbeste maruz sigara içenlerde akciğer kanseri çok daha sık
Tek başına etkisiz olan, diğerini güçlendirir
0 + 2 → 2'den fazla
Normalde toksik etkisi olmayan bir madde, başka bir kimyasala eklenince onu çok daha toksik yapar.
🧠 Denklemde 0 görüyorsanız potansiyalizasyon: güçlendiren maddenin kendi toksik etkisi yok.
Antagonizma: biri diğerinin etkisini azaltır
4 + 6 → 10'dan azSinerjinin tersi
Birlikte etki, ayrı etkilerin toplamından azdır. Birçok panzehirin temeli budur.
Etanol, metanolü parçalayan enzimden onu uzaklaştırarak metanolün toksik etkisine karşı koyar.
Sinerji mi, potansiyalizasyon mu?
| Soru ne diyor? | Cevap |
|---|---|
| İkisi de zararlı, birlikte etki toplamın çok üstünde | Sinerjik |
| Biri tek başına etkisiz, diğerini güçlendiriyor | Potansiyalizasyon |
| Birlikte etki toplamına eşit | Additif |
LD50 ve LC50: küçük değer, güçlü zehir
| Sınıf (Hodge-Sterner) | Ağızdan LD50 | Solunum LC50 |
|---|---|---|
| Aşırı toksik | ≤ 1 mg/kg | ≤ 10 ppm |
| Pratikte toksik değil | 5.000–15.000 mg/kg | 10.000–100.000 ppm |
⚠️ İkisi de deney hayvanlarının %50'sini öldüren miktardır. Değer ne kadar küçükse madde o kadar zehirlidir.
Hafıza kartları
Karta dokunun veya Enter'a basın: cevap arkada.
0 / 4
Bu konunun tüm soruları uygulamada
Binlerce soruYanlış takibiKonu bazlı istatistikİnternetsiz çalışma
İSG Akademi'yi Ücretsiz İndir
1 / 1
İpucu: ← → ok tuşlarıyla ilerleyin · F tuşu ile tam ekran
Sonraki ders: LD50 ve LC50 Nedir? Farkları ve Propan Gazının Özellikleri →
Kimyasal Etmenler dersleri
Bu modüldeki diğer dersler
- 09.01 Kimyasal Madde Nedir? Kimyasal Risk Değerlendirmesinde Nelere Bakılır? 5 dk
- 09.02 Kanserojen ve Mutajen Madde Nedir? Solunum Bölgesi Kaç cm? 5 dk
- 09.03 Benzen, Vinil Klorür ve Sert Ağaç Tozu Sınır Değerleri Nedir? 5 dk
- 09.04 Kurşun Sınır Değeri Kaç? Yasak Kimyasallar ve Deriden Geçen Maddeler 5 dk
- 09.05 Yasak Kimyasallarla Çalışma İzni Nasıl Alınır? Vücuda Giriş Yolları 5 dk
- 09.06 Yasaklı 4 Kimyasal ve %0,1 Limit Değeri: Ağırlıkça Oran Ne Demek? 5 dk
- 09.07 Mesleki Maruziyet Sınır Değerleri: Toluen, Amonyak, Cıva Kaç mg/m³? 5 dk
- 09.08 Tavan Değer (CEILING) Nedir? Hangi Kimyasalların Tavan Değeri Var? 5 dk
- 09.10 LD50 ve LC50 Nedir? Farkları ve Propan Gazının Özellikleri 5 dk
- 09.11 H ve P İfadeleri Nedir? H200-H400 ve P100-P500 Serileri Nasıl Okunur? 5 dk
- 09.12 GHS Nedir? Kimyasal Etiketi Nasıl Okunur? Tehlike mi, Dikkat mi? 5 dk
- 09.13 CLP/GHS Tehlike Piktogramları Nelerdir? 9 İşaret ve Anlamları 5 dk