İSG Tarihi: İlk Meslek Hastalığını ve İlk Meslek Kanserini Kim Buldu?

Antik çağ: kurşunu ve zehirleri ilk yazanlar

• Hipokrat (MÖ ~460–370): Epidemics IV.25'te madenden gelen solgun bir işçi notu — kayda geçen ilk meslek hastalığı gözlemi.
• Nicander (MÖ 2. yüzyıl): Alexipharmaca'da kurşun koliği ve kansızlık; ilk ayrıntılı tarif.
• Dioscorides (MS 1. yüzyıl): De Materia Medica'da ilaç ve zehirler bitkisel, hayvansal, mineral kökene göre.

Roma: en eski yazılı korunma önlemi

Yaşlı Plinius (MS 1. yüzyıl), Naturalis Historia 33.40'ta zincifre (doğal cıva sülfür) işleyen atölye işçilerinin, tozu solumamak için yüzlerine hayvan mesanesinden gevşek bir örtü bağladığını yazar.

Örtü gevşektir: hem tozu tutar hem işçinin görmesine izin verir. Bilinen en eski yazılı korunma önlemi kayıtlarından biridir.

1556: Agricola ve De Re Metallica

Georgius Agricola (1494–1555) mineralojinin babası sayılır. Ölümünden bir yıl sonra, 1556'da basılan 12 kitaplık De Re Metallica'da şunlar anlatılır:

• toz akciğere işler, aşındırıcıysa “akciğeri kemirir”;
• korunma: deri çizme, uzun eldiven, yüze bağlanan gevşek örtü;
• ocakların havalandırılması (rüzgâr yelkeni, fan).

1775: Percivall Pott ve ilk meslek kanseri

Percivall Pott (1714–1788), 1775 tarihli Chirurgical Observations'ta baca temizleyicisi çocuklarda görülen kanseri tanımladı; nedenini is ve kurum olarak gösterdi. Bu, tarihte tanınan ilk meslek kanseridir.

Çalışması, 1788 Baca Temizleyicileri Yasası'na zemin hazırlayan etkenlerden biri sayılır.

Pott'un bulduğu kanser testis kanseri değildir

Kurum, torbanın (skrotumun) deri kıvrımlarında birikir ve derinin yassı hücreli kanserine yol açar. Testis dokusunun kanseri değildir.

Hafıza kartları: isim → katkı