Tehlikeli Hareket ve Tehlikeli Durum Nedir? Heinrich'in %88-%10-%2 Oranı
Üç oran, hareket–durum ayrımı ve iki yanlış inanış. Sonunda 4 soruyla kendinizi test edeceksiniz.
DERS 06.04İSG Akademi
DERS 06.04 · YAKLAŞIK 5 DAKİKA
Tehlikeli Hareket ve Tehlikeli Durum Nedir? Heinrich'in %88-%10-%2 Oranı
%88%10%2
Üç oran, hareket–durum ayrımı ve iki yanlış inanış. Sonunda 4 soruyla kendinizi test edeceksiniz.
Heinrich (1931): kazaların üç doğrudan nedeni
| Pay | Doğrudan neden |
|---|---|
| %88 | Tehlikeli hareket: kişinin güvensiz davranışı |
| %10 | Tehlikeli durum: güvensiz mekanik veya fiziksel koşul |
| %2 | Tümüyle önlenemeyen kazalar |
🧠 88 + 10 + 2 = 100. Heinrich'e göre kazaların %98'i önlenebilir.
Hareket kişiden, durum ortamdan gelir
| Tehlikeli hareket (%88) | Tehlikeli durum (%10) |
|---|---|
| Asılı yükün altında durmak | Korumasız dişli |
| Makineyi uyarmadan çalıştırmak | Korkuluk olmaması |
| Güvensiz hızda çalışmak | Yetersiz aydınlatma |
| İş başında şakalaşmak | Kusurlu ekipman: çatlak, kaygan |
Aynı konu, iki farklı sınıf
| Konu | Hareket | Durum |
|---|---|---|
| Makine koruyucusu | Çalışan söktü | Hiç yok ya da yetersiz |
| KKD / koruyucu giysi | Sağlanan KKD takılmadı | Hiç yok ya da uygunsuz |
🧠 Kişinin yaptığı ya da yapmadığı bir davranış mı? Hareket. Ortamda var olan bir hâl mi? Durum.
Teknik tedbir alındıysa kaza ihtimali sıfır mı?
Hayır. Üç dayanak:
- Heinrich'in kendi tablosunda bile %2 önlenemeyen pay var.
- 6331 m.5/1-b: “Kaçınılması mümkün olmayan riskleri analiz etmek.”
- Risk Değ. Yön. m.10/1-b: Risk tamamen bertaraf edilemiyorsa kabul edilebilir seviyeye indirilir.
%88, “kusur hep çalışanda” demek değildir
| Çalışan (6331 m.19/2) | İşveren (6331 m.4/1) |
|---|---|
| Güvenlik donanımını keyfi olarak çıkarmaz | Eğitim ve bilgi verme dâhil her tedbiri alır |
| Kendisine sağlanan KKD'yi doğru kullanır | Tedbirlere uyulmasını izler, denetler |
⚠️ Çalışanın İSG yükümlülükleri, işverenin sorumluluklarını etkilemez (m.4/3).
Oranlar bugün neden tartışmalı?
- Veri: 75.000 vaka; 12.000'i sigorta dosyası, 63.000'i işyeri kaydı.
- Yöntem: Her kazanın ana nedeni ya harekete ya duruma yazıldı; ikisi birlikte yazılmadı.
- Eleştiri: Manuele (2011), bu veri toplama ve analiz yönteminin savunulamayacağını yazar.
🧠 Eleştiri, Heinrich'in yazdığı oranı değiştirmez: 88 – 10 – 2.
Hafıza kartları
Karta dokunun veya Enter'a basın: cevap arkada.
0 / 4
Bu konunun tüm soruları uygulamada
Binlerce soruYanlış takibiKonu bazlı istatistikİnternetsiz çalışma
İSG Akademi'yi Ücretsiz İndir
1 / 1
İpucu: ← → ok tuşlarıyla ilerleyin · F tuşu ile tam ekran
Sonraki ders: İş Kazası Sıklık Hızı ve Ağırlık Hızı Nasıl Hesaplanır? →
İş Kazası ve Meslek Hastalığı dersleri
