Kaza Sebep Teorileri Nelerdir? Domino, 4M ve Ücretin Bankadan Ödenmesi
Altı teori, dört M ve tek bir eşik: 3 işçi. Sonunda 4 soruyla kendinizi test edeceksiniz.
DERS 06.03İSG Akademi
DERS 06.03 · YAKLAŞIK 5 DAKİKA
Kaza Sebep Teorileri Nelerdir? Domino, 4M ve Ücretin Bankadan Ödenmesi
64M3
Altı teori, dört M ve tek bir eşik: 3 işçi. Sonunda 4 soruyla kendinizi test edeceksiniz.
Kazayı açıklayan altı yaygın teori
- Domino: beş taşlı kaza zinciri
- İnsan faktörü: insan hatasından kaynaklanan olaylar zinciri
- Kaza/olay: insan faktörüne ergonomik tuzak, hata yapma kararı, sistem hatası eklenir
- Epidemiyoloji: hastalık modelleri kazaya uyarlanır
- Sistem: insan, makine ve çevre tek sistem
- Kombinasyon: tek teori yetmez, modeller birleşir
Heinrich, 1931: beş taş, biri çekilirse zincir durur
- Kalıtım ve sosyal çevre
- Kişisel kusur
- Tehlikeli hareket ve tehlikeli durum
- Kaza
- Yaralanma
🧠 Heinrich'e göre çekilecek anahtar taş 3. taş; o çekilirse kaza ve yaralanma gelmez.
Kazaların dört temel nedeni: 4M
| M | Neyi kapsar? |
|---|---|
| Man · insan | Çalışanın kendisi, amiri, iş arkadaşları |
| Machine · makine | Alet, makine, ekipman gibi donanım |
| Media · ortam | Aydınlatma, gürültü, sıcaklık; talimat gibi bilgi ortamı |
| Management · yönetim | Kural, yönetim yapısı, çalıştırma koşulları |
“Media” medya değil, ortam demek
Aydınlatma yetersiz, ortam çok gürültülü. Bu neden 4M'de hangi başlığa girer?
Cevap: Media (ortam). Basın-yayın değil; ortam koşulları ve bilgi ortamı.
⚠️ Sistem teorisi üç bileşen sayar: insan, makine, çevre. 4M'de ise yönetim ayrı bir başlıktır.
Ücret ne zaman bankadan ödenmek zorunda?
Türkiye genelinde en az 3 işçiİş Kanunu'na tabi işçilere ödemeler bankadan yapılır
- Kapsam: o ay yapılan her türlü ödeme (ücret, prim, ikramiye)
- Yatan tutar: kanuni kesintiler düşülmüş net tutar
Eşik iki kez indi: 10 → 5 → 3
| Yürürlük | Türkiye geneli eşik |
|---|---|
| 01.01.2009 | En az 10 işçi |
| 01.06.2016 | En az 5 işçi |
| 01.07.2025 · güncel | En az 3 işçi |
🧠 Şıklarda 5 ya da 10 görürseniz: bunlar eski eşikler.
Hafıza kartları
Karta dokunun veya Enter'a basın: cevap arkada.
0 / 4
Bu konunun tüm soruları uygulamada
Binlerce soruYanlış takibiKonu bazlı istatistikİnternetsiz çalışma
İSG Akademi'yi Ücretsiz İndir
1 / 1
İpucu: ← → ok tuşlarıyla ilerleyin · F tuşu ile tam ekran
Sonraki ders: Tehlikeli Hareket ve Tehlikeli Durum Nedir? Heinrich'in %88-%10-%2 Oranı →
İş Kazası ve Meslek Hastalığı dersleri
