İyonlaştırıcı ve İyonlaştırıcı Olmayan Radyasyon Nedir? Radyoaktif Bozunma
Dalga mı parçacık mı, elektron koparıyor mu? Radyasyonu iki soruyla sınıflandırın; sonda 4 soru var.
DERS 08.14İSG Akademi
DERS 08.14 · YAKLAŞIK 5 DAKİKA
İyonlaştırıcı ve İyonlaştırıcı Olmayan Radyasyon Nedir? Radyoaktif Bozunma
αβγ
Dalga mı parçacık mı, elektron koparıyor mu? Radyasyonu iki soruyla sınıflandırın; sonda 4 soru var.
Radyasyon iki yolla yayılır: dalga ya da parçacık
| Yayılma biçimi | Enerjiyi ne taşır? |
|---|---|
| Elektromanyetik dalga | Foton: kütlesi olmayan enerji paketçiği |
| Parçacık | Alfa, beta, nötron gibi parçacıklar |
🧠 Radyasyon, ortamda taşınan enerjidir. Soru hep aynı: bu enerjiyi kim taşıyor?
İyonlaştırıcı radyasyon atomdan elektron koparır
Atoma enerji aktarılır → elektron kopar = iyonlaşmaBunu yapabilen radyasyona iyonlaştırıcı radyasyon denir
Taşınan enerji elektron koparmaya yetmiyorsa radyasyon iyonlaştırıcı değildir (noniyonize).
İki soru, tek tablo: nasıl yayılıyor, iyonlaştırıyor mu?
| İyonlaştırıcı | İyonlaştırıcı olmayan | |
|---|---|---|
| Parçacık | alfa, beta, nötron | — |
| Dalga | gama, X-ışını | UV, görünür ışık, kızılötesi, mikrodalga, radyo dalgası |
Ultraviyole iyonlaştırıcı değildir: listeye ekleyin
İyonlaştırıcı olmayan radyasyon: ultraviyole radyasyon, ışık, kızılötesi radyasyon ve radyo frekans radyasyonu gibi biyolojik dokuda iyonlaşma oluşturmayan radyasyon.
ÇSGB İSGGM, Elektromanyetik Alan Üreten Kaynaklar ile Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Rehberi (2020), Kısaltmalar
ÇSGB İSGGM, Elektromanyetik Alan Üreten Kaynaklar ile Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Rehberi (2020), Kısaltmalar
🧠 Sınavda UV'yi iyonlaştırıcı olmayan tarafta sayın.
Radyoaktif bozunma: çekirdek fazla enerjisini atar
| Yayılan | Nedir? |
|---|---|
| Alfa | 2 proton + 2 nötron; çekirdekte ikisi de 2 azalır |
| Beta | Elektron (nadiren artı yüklü pozitron) |
| Gama | Enerji düşer; proton ve nötron sayısı değişmez |
| Nötron | Yükü olmayan parçacık |
Gama ve X-ışını aynı türde; çıktığı yer farklı
| Gama | X-ışını | |
|---|---|---|
| Türü | Foton (dalga) | Foton (dalga) |
| Çıktığı yer | Çekirdek | Çekirdek dışı (ör. elektron katmanları) |
⚠️ İkisi de iyonlaştırıcıdır; temel fark çıktıkları yerdir.
Hafıza kartları
Karta dokunun veya Enter'a basın: cevap arkada.
0 / 4
Bu konunun tüm soruları uygulamada
Binlerce soruYanlış takibiKonu bazlı istatistikİnternetsiz çalışma
İSG Akademi'yi Ücretsiz İndir
1 / 1
İpucu: ← → ok tuşlarıyla ilerleyin · F tuşu ile tam ekran
Sonraki ders: IARC Grup 1, 2A, 2B, 3 Nedir? Elektromanyetik Spektrum Sıralaması →
Fiziksel Etmenler ve İş Hijyeni dersleri
Bu modüldeki diğer dersler
- 08.01 Fiziksel Risk Etmenleri: Hangi Cihazla, Hangi Birimle Ölçülür? 5 dk
- 08.02 Fiziksel Büyüklüklerin Birimleri: Lüks, Lümen, Desibel, Gray, Sievert 5 dk
- 08.03 Anemometre, Odyometre, Higrometre Ne Ölçer? İSG Ölçüm Aletleri 5 dk
- 08.04 Lüksmetre, Eksplozimetre ve Konimetre Neyi Ölçer? İSG Ölçüm Cihazları 5 dk
- 08.05 İş Hijyeni Nedir? Ölçümler Hangi Durumlarda Tekrarlanır? 5 dk
- 08.06 İş Hijyeni Laboratuvarı Kaç Metrekare Olmalı? TWA ve STEL Nedir? 5 dk
- 08.07 Gürültü Maruziyet Eylem ve Sınır Değerleri Nedir? 80, 85, 87 dB(A) 5 dk
- 08.08 85 dB(A) Aşılırsa İşveren Ne Yapar? Gürültü Azaltma ve Kulak Koruyucu 5 dk
- 08.09 Ses Gücü, Ses Basıncı ve Ses Yoğunluğu Arasındaki Fark Nedir? 5 dk
- 08.10 Gürültü Kontrolü: Kaynakta, Ortamda ve Alıcıda Hangi Önlemler Alınır? 5 dk
- 08.11 Titreşim Eylem ve Sınır Değerleri: 2,5–5 ve 0,5–1,15 m/s² 5 dk
- 08.12 İşyerinde Aydınlatma Kaç Lüks Olmalı? Termal Konforun 6 Faktörü 5 dk
