Çevre Yönetimi Hizmetleri Yönetmeliği Değişti: Aylık Süre, Asgari Fiyat ve Ceza Puanları (6 Ekim 2026)

Çevre Yönetimi Hizmetleri Hakkında Yönetmelik değişti. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının 6 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımladığı değişiklik, çevre yönetimi hizmetini dört noktada sıkılaştırıyor. İşletmeler artık her ay en az bir veya iki iş günü hizmet almak zorunda. Hizmetin asgari fiyatı yükseldi. Çevre görevlisi ve danışmanlık firmalarına yeni bildirim süreleri geldi. Ceza puanları çoğu kalemde en az iki katına çıktı. Bu yazı çevre görevlileri, çevre danışmanlık firmaları, hizmet alan işletmeler ve aynı tesiste çevre işlerini de üstlenen İSG profesyonelleri için hazırlandı. Değişikliği madde madde, 2022 metniyle karşılaştırarak anlatıyoruz.

Yönetmelik kimleri kapsıyor?

Çevre Yönetimi Hizmetleri Hakkında Yönetmelik ilk kez 1 Kasım 2022 tarihli ve 32000 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. Dayanağı 2872 sayılı Çevre Kanununun ek 2 nci maddesidir. Yönetmelik üç hizmet verici tanımlar: işletmede çalışan yeterlik belgeli personel (uygulamada “çevre görevlisi”), işletmenin bünyesinde kurulan çevre yönetim birimi (ÇYB) ve dışarıdan hizmet veren çevre danışmanlık firması. Bu yapı, İSG’deki işyeri içi İSG birimi ile OSGB ayrımına çok benzer.

Hizmet alma zorunluluğu, işletmenin Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliğindeki yerine bağlıdır. EK-1 listesinde çevresel etkisi yüksek tesisler, EK-2 listesinde ise daha düşük etkili tesisler yer alır. Değişiklik, amaç ve kapsam maddelerine hizmet alan işletmelerin yükümlülüklerini ve idari yaptırımları da ekledi (m.1, m.2). Yani yönetmelik artık yalnız hizmet vereni değil, hizmet alanı da doğrudan bağlıyor.

Ne değişti? Madde madde tablo

Aşağıdaki tablo değişikliği yönetmeliğin 2022 metniyle karşılaştırır. Yönetmelik 2022’den bu yana değiştirilmemişti; bu, ilk kapsamlı değişikliği.

Ayda en az bir veya iki iş günü hizmet

Değişikliğin işletmeleri en çok etkileyecek maddesi bu. 5 inci maddeye eklenen sekizinci fıkraya göre EK-1 listesindeki işletmeler ayda en az iki iş günü, EK-2 listesindeki işletmeler ile listede olmadığı hâlde hizmet alan işletmeler ayda en az bir iş günü çevre yönetimi hizmeti almak zorundadır. Önceki metinde hizmet alma zorunluluğu vardı, ama asgari gün sayısı yönetmelikte yazılı değildi.

Bakanlık bu süreyi değiştirebilir. Dokuzuncu fıkraya göre işletmenin kirleticilik riski ve kapasitesi dikkate alınarak, teknik birim yetkililerinden kurulacak bir komisyon aylık süreyi değiştirebilir. Usul ve esaslar Bakanlığın internet sayfasında yayımlanacak. Süresi değiştirilen işletmede asgari fiyat da hizmet alınan süreye göre hesaplanır (m.17/8).

Asgari fiyat yükseldi

Çevre danışmanlık firmaları Bakanlığın asgari fiyat tarifesinin altında sözleşme yapamaz. Aylık asgari fiyat, sözleşmenin imzalandığı tarihteki KDV hariç aylık net asgari ücrete oranlanır. Değişiklikle oranlar yükseldi:

• EK-1 listesindeki işletmeler: net asgari ücretin 1/2’si yerine 3/4’ü.
• EK-2 listesindeki işletmeler: 1/3’ü yerine 1/2’si.
• Listede olmayan işletmeler: 1/3’ünden az olamazdı, artık 1/2’sinden az olamaz.

Bu tutara, işletmenin belgesinde yer alan her çevre izni veya lisans konusu için Bakanlıkça belirlenen birim fiyatın yüzde beşi ayrı ayrı eklenir. Yeni metin, bu eklemenin geçici faaliyet belgesi, çevre izni veya çevre izin ve lisans belgesinde yer alan konulara uygulandığını açıkça yazıyor. Fiyat her ay için ayrı belirlenir.

İşletmenin de yeni bir yükümlülüğü var. Firmayla asgari fiyat tarifesi üzerinden sözleşme yapmalı ve ödemeyi süresinde gerçekleştirmelidir (m.7/5-g). Firma da işletmenin yaptığı ödemeyi gösteren belgeyi o ayın veya sonraki ayın aylık faaliyet raporuna eklemek zorundadır. Önceki metinde yalnız faturanın numarası ve tarihi rapora yazılıyordu.

Uygunsuzluk ve aykırılık: yeni bildirim süreleri

Değişiklik iki yeni kavram tanımlıyor ve bunları farklı sürelere bağlıyor (m.4/1-t, u):

• Aykırılık: Çevresel etki değerlendirmesinin (ÇED) yapılmaması, ÇED kararında değişiklik gerektiren durumların bildirilmemesi, geçici faaliyet belgesi veya çevre izni/lisansı olmadan faaliyet gösterilmesi, izin ve lisans süreçlerinin başlatılmaması gibi ağır durumlar.
• Uygunsuzluk: Bu aykırılıklar dışında kalan, çevre mevzuatındaki diğer yükümlülüklerin yerine getirilmemesi.

Uygunsuzlukta çevre görevlisi tespiti aylık faaliyet raporuna yazar ve giderilmesi için öneride bulunur. İşletme 90 gün içinde gidermezse, görevli bu sürenin bitiminden itibaren en geç 10 gün içinde yetkili makama bildirir (m.7/1-g). Önceki metin bildirimi “süresi içinde giderilmemesi hâlinde” diyerek bırakıyor, bildirim için bir süre koymuyordu.

Aykırılıkta süre daha kısa. Görevli aykırılığı rapora yazar. İşletme tespitten itibaren 30 gün içinde aykırılığı gidermek için resmî başvuru sürecini başlatmazsa yetkili makama bildirilir (m.7/1-n). Danışmanlık firması da aynı yükümlülüğü taşır ve buna 2872 sayılı Kanunun ek 2 nci maddesindeki bildirim yükümlülüğü eklenir (m.7/3-r). İşletme tarafında yükümlülük de genişledi: işletme yalnız uygunsuzluğu değil, uygunsuzluğu/aykırılığı gidermekle yükümlü (m.7/5-c).

Bir de yeni bir teknik görev var. Çevre görevlisi, işletme prosesinin gerektirdiği parametrelere uygun emisyon ölçüm ve analiz başvurusunu süresi içinde Bakanlığın Merkezi Laboratuvar Belirleme Sistemi (MELBES) üzerinden yapar (m.7/1-o).

Danışmanlık firmalarına yeni şartlar

Çevre danışmanlık firması yeterlik belgesinin şartları genişledi (m.6/3). Firmada yine en az beş tam süreli personel bulunacak ve bunların 4/5’i çevre mühendisi olacak. Koordinatör yedi yıl, diğerleri beş ve üç yıl deneyim şartını korur. Yenilikler şunlar:

• Büro tescil belgesi: TMMOB Çevre Mühendisleri Odasından alınmış geçerli büro tescil belgesi gerekir. Belge başvuru evrakına da eklendi (m.8). Mevcut firmalar bu şartı 1 Ocak 2027‘den itibaren sağlamak zorundadır.
• Ortaklık yapısı: Ortaklık payının yüzde ellisinden fazlası yeterlik belgeli kişilere ait olmalı ve bunlardan en az biri yönetici/yetkili seçilmeli. Ortaklık yapısı değişirse, Ticaret Sicili Gazetesindeki ilandan itibaren en geç 30 gün içinde şartın sağlandığı sistemden bildirilir.
• Mevcut firmalara geçiş kolaylığı: Bu şart, mevcut firmaların vize, adres veya unvan değişikliği başvurularında aranmaz. Ancak bundan sonra satış yoluyla ortaklık yapısı değişirse şart sağlanmalıdır (geçici m.1).
• Ortağın vefatı: Hisse kanuni varislere geçer, varisler sermaye ortağı kalabilir. Ama oran şartı bozulmuşsa teknik konularda yönetici veya yetkili olamazlar. Yeterlik belgeli biriyle sözleşme yapılıp Bakanlığa sunulursa firma faaliyete devam eder.
• Personel izni: Hastalık veya doğum izninde yeterlik şartlarının aranmama süresi “en fazla 120 gün” yerine artık ilgili mevzuatta belirtilen yasal sürelerdir.
• Kamu görevinden çıkarılma şartı: Önceki metin “kamu görevinden çıkarılmamış olma” diyordu. Yeni metin bunu devletin güvenliğine, anayasal düzene, milli savunmaya karşı suçlar, devlet sırları ve casusluk ile terör suçları nedeniyle çıkarılmamış olmakla sınırlıyor.

“Yetkilendirilmiş kişi” tanımı da değişti. Önceki metinde bu kişi “çevre mühendisi dışındaki” yeterlik belgeli kişiydi. Yeni tanımda üniversitelerin mühendislik veya fen fakültelerinin yönetmelikte belirlenen bölümlerinden mezun olma şartı açıkça yer alıyor.

Ceza puanları: eski ve yeni tablo

Yönetmeliğin üç eki (Ek-1 personel, Ek-2 çevre yönetim birimi, Ek-3 danışmanlık firması değerlendirme formu) tamamen yenilendi. Formlardaki sütun başlığı “Uygunsuzluklar” yerine artık “Uygunsuzluklar/Aykırılıklar”. Bazı kalemlerde puan altı katına çıktı. Aşağıda personelin Ek-1 formunu eski hâliyle karşılaştırıyoruz.

Formdaki iki kalem kaldırıldı: aylık ziyaret ön değerlendirmesinin sisteme kaydedilmemesi (5 puan) ve koordinatörün izin/lisans başvurularını onaylamaması (5 puan). Personelin cezasından firmaya yansıyan pay da arttı. Personelin aldığı puanların yüzde yirmisi yerine yüzde kırkı bağlı olduğu firma veya ÇYB’ye de yazılır.

Firma formunda (Ek-3) da benzer artışlar var. Asgari fiyat tarifesine uymayan sözleşme 30 yerine 50 puan. Personelin işten ayrılmasının 30 gün içinde sisteme işlenmemesi 10 yerine 40 puan. Firmaya iki yeni kalem eklendi: geçerli büro tescil belgesinin bulunmaması (30 puan) ve personelin yeterlik belgesinin yanlış bilgi veya belge nedeniyle iptal edilmesi (50 puan).

Belge iptali kuralı da değişti (m.12/5). Önceden belge, son dört yılda ikinci kez 100 ceza puanına ulaşılınca iptal ediliyordu. Artık ölçü son dört yılda toplam 200 ceza puanı. Yanlış veya yanıltıcı bilgi ya da belge düzenleme yine iki yıllık iptal sebebi. Bu sebeple belgesi iptal edilen personel bir firmada veya ÇYB’de görev alırsa, o firmaya ya da ÇYB’ye de ceza puanı uygulanır. “Çevre yatırımı eksikliğini raporda belirtmeme” ise iptal sebepleri arasından çıkarıldı.

İdari para cezası hükmü

Yönetmeliğe “İdari yaptırım” başlıklı ek 1 inci madde eklendi. Cezaların tutarı yönetmelikte değil, 2872 sayılı Çevre Kanununun 20 nci maddesinde ve her yıl güncellenen tutarlarında yer alır:

• Çevre yönetimi hizmeti almayan işletmeye: Kanunun 20 nci maddesinin birinci fıkrasının (m) bendi.
• Aykırılıkları rapora yazmayan veya 30 gün içinde başvuru başlatmayan işletmeyi bildirmeyen danışmanlık firmasına: aynı (m) bendi.
• Çevre yönetimi hizmetine ilişkin bilgi, belge ve raporları denetimde sunmayan işletmeye: aynı fıkranın (g) bendi.
• Yükümlülüğünü yerine getirmeyen personel, ÇYB ve firmaya ayrıca ceza puanı uygulanır.

Uyum takvimi

İSG profesyonelleri için ne anlama geliyor?

Çevre yönetimi hizmeti İSG hizmetinden ayrı bir alandır; farklı bir bakanlığa, farklı belgeye ve farklı mevzuata bağlıdır. Ama sahada iki alan sık sık aynı kişide birleşir. Birçok çevre mühendisi aynı zamanda iş güvenliği uzmanıdır. Küçük ve orta ölçekli tesislerde çevre ve İSG işleri çoğu zaman aynı ekibe verilir.

Bu değişiklik, çevre tarafını İSG’deki sisteme yaklaştırıyor. Aylık asgari hizmet süresi, sistem üzerinden takip, denetimde puanlama ve belge askıya alma/iptal düzeni, İSG Hizmetleri Yönetmeliğindeki çalışma süreleri ve OSGB ihtar puanı mantığına benziyor. Her iki görevi yürütenler için pratik öneriler:

• Aylık ziyaret takviminizi en az bir/iki iş günü kuralına göre yeniden planlayın; ziyaretin yapılmaması artık 20 puan.
• Tespit ettiğiniz her konuyu “uygunsuzluk” mu “aykırılık” mı diye ayırın. Aykırılıkta 30 gün, uygunsuzlukta 90 günün bitiminden itibaren 10 gün sayın.
• Emisyon ölçüm başvurularını MELBES üzerinden süresinde yapın; ölçümün eksik veya geç yapılması 30 puan.
• Çalışan eğitimlerinin katılım tutanaklarını eksiksiz tutun; eğitim verilmemesi 40 puan.

13 Aralık 2026 İSG sınavında bu değişiklik sorulur mu?

Beklenmez. Çevre yönetimi hizmetleri İSG sınavının doğrudan konusu değildir. Ayrıca Bakanlığın 9 Nisan 2026 duyurusuna göre 13 Aralık sınavında 1 Eylül 2026’dan sonraki mevzuat değişiklikleri kapsam dışıdır; bu değişiklik 6 Ekim’de yürürlüğe girdi. Sınavda sık sorulan konu ise İSG hizmetlerinin aylık süreleri ve OSGB’lerin yükümlülükleridir.

Kendinizi test edin

Sık sorulan sorular

Çevre Yönetimi Hizmetleri Yönetmeliği değişikliği ne zaman yürürlüğe girdi?

6 Ekim 2026 tarihli ve 33392 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandığı gün yürürlüğe girdi. Büro tescil belgesi ve eski sözleşmelerin yenilenmesi için 1 Ocak 2027’ye kadar süre tanındı.

Mevcut çevre danışmanlık sözleşmemi yenilemem gerekiyor mu?

Sözleşmedeki ücret yeni asgari fiyatın altındaysa, en geç 1 Ocak 2027’ye kadar yeni tarifeye göre yenilenmelidir. Ücret asgari fiyata eşit veya üstündeyse yenilemeye gerek yoktur (geçici m.2/3).

Uygunsuzluk ile aykırılık arasındaki fark nedir?

Aykırılık; ÇED süreçlerinin yapılmaması veya bildirilmemesi, izin ya da lisans olmadan faaliyet gösterilmesi gibi ağır durumlardır ve 30 günlük resmî başvuru süresine bağlıdır. Uygunsuzluk bunların dışında kalan çevre mevzuatı eksiklikleridir; 90 gün içinde giderilmezse 10 gün içinde bildirilir.

Çevre yönetimi hizmeti almayan işletmeye ne olur?

Yönetmeliğe eklenen ek 1 inci maddeye göre 2872 sayılı Çevre Kanununun 20 nci maddesinin birinci fıkrasının (m) bendi uyarınca idari para cezası verilir. Denetimde bilgi, belge ve rapor sunmayan işletmeye ise aynı fıkranın (g) bendi uygulanır.

Yeterlik belgesi kaç ceza puanında iptal edilir?

Son dört yıl içinde toplam 200 ceza puanına ulaşılırsa yeterlik belgesi iki yıl süreyle iptal edilir. Yanlış veya yanıltıcı bilgi ya da belge düzenlendiğinin tespiti de iki yıllık iptal sebebidir.

Sonuç: Çevre Yönetimi Hizmetleri Yönetmeliği değişikliği

6 Ekim 2026 değişikliği çevre yönetimi hizmetini ölçülebilir hâle getiriyor. Aylık hizmet süresi artık yönetmelikte yazılı. Asgari fiyat yükseldi ve ödeme belgeyle kanıtlanacak. Uygunsuzluk ve aykırılık için net bildirim süreleri var, ceza puanları ise çoğu kalemde en az iki katına çıktı. Çevre görevlileri ve danışmanlık firmaları için ilk iş, ziyaret takvimini ve sözleşmeleri 1 Ocak 2027’den önce yeni kurallara göre gözden geçirmek. Çevre ve İSG işlerini birlikte yürütenler için ise mesaj tanıdık: düzenli ziyaret, kayıt ve süresinde bildirim, her iki mevzuatın da temel kuralı.

Konuyu derslerle pekiştirin

• İSG hizmetleri nasıl yürütülür: İSG Hizmetlerinin Yürütülmesi dersi
• OSGB’lerde puanlama mantığı: İSGB ve OSGB İhtar Puanları dersi
• Aylık çalışma süreleri: İGU, Hekim ve DSP Çalışma Süreleri dersi
• Ölçümlerin tekrarlanması: İş Hijyeni Ölçüm Tekrar Koşulları dersi
• İSG’de idari para cezaları: 6331 İdari Para Cezaları dersi
• Karışık soru çözün: İSG soru çöz

Dayanak: Çevre Yönetimi Hizmetleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (RG 6/10/2026, 33392) ve ekleri (Ek-1, Ek-2, Ek-3); karşılaştırma için yönetmeliğin 2022 metni (RG 1/11/2022, 32000) ve mevzuat.gov.tr’deki işlenmiş metin; 2872 sayılı Çevre Kanunu ek m.2 ve m.20.