İSG Genel Tekrar Denemeleri

Destek elemanı: AT 50 · T 40 · ÇT 30 çalışana kadar 1

Tehlikeli sınıfta söndürme, kurtarma ve koruma ekiplerinin her biri için her 40 çalışana kadar en az 1 destek elemanı gerekir (m.11/3): 130/40 = 3,25, yukarı yuvarlanır; her ekipte 4, üç ekipte 12. Aşağı yuvarlayıp 9 bulmak ya da ilk yardım ekibini de katıp 16 bulmak tuzaktır.

Önce toplu korunma, sonra kişisel korunma

Kanun, toplu korunma tedbirlerine kişisel korunma tedbirlerine göre öncelik verilmesini ister (m.5/1-g); E şıkkı ilkeyi ters çevirmiştir. Diğer dört ifade m.5'te aynen sayılır.

D sınıfı = metal yangını → kuru metal tozlu söndürücü

Lityum, sodyum, potasyum, alüminyum ve magnezyum gibi hafif ve aktif metallerin yangını D sınıfıdır (m.4) ve D sınıfı için öncelikle kuru metal tozlu cihaz bulundurulur (m.99/1-ç). Çok maksatlı kuru kimyevi toz yönetmelikte A sınıfı için öncelikli sayılır; metal yangınının öncelikli cihazı değildir. Sınıfı doğru bilip cihazı karıştırmak tuzaktır.

Belirli süreli işte: daimi çalışan ve 3 yıl şartı aranmaz

Belirli süreli veya geçici işlerde tam süreli daimi çalışan olma (a) ve 3 yıllık deneyim (b) şartları uygulanmaz (m.6/2). Öğrenim şartı ise işin süresiyle kalkmaz; yalnız yeterli eğitim düzeyinde aday yoksa aranmaz.

Kaldır → değiştir → kaynağında mücadele et

m.10/1-b sırası: önce tehlikenin ortadan kaldırılması, sonra daha az tehlikeli olanla değiştirme, en son riskle kaynağında mücadele. 'Kaynak' kelimesi başlangıç gibi göründüğü için I'i başa koyan şıklar tuzaktır.

Danışma: bilimsel görüş · Çalışma: teknik değerlendirme · Alt kurul: Konsey üyeleri

m.4/1-e bu tanımı danışma grubuna verir; üyeleri başta öğretim üyeleri olmak üzere alanında uzman kişilerdir (m.12/3). Teknik değerlendirme yapan grup çalışma grubu, Konsey üyelerinden kurulan yapı ise alt kuruldur.

Hafta tatili: çocuk/genç 40 saat · yetişkin 24 saat

Çocuk ve genç işçilerin hafta tatili izni kesintisiz 40 saatten az olamaz ve hafta tatili ücreti iş karşılığı olmaksızın ödenir (m.8). Yetişkin işçinin 24 saatlik hafta tatili ile 48 saat çeldiricidir.

İSGB 8-8-12 · OSGB 10-10-15 + bekleme 12

OSGB'de ilkyardım ve acil müdahale odası en az 15 m²dir (m.12/3). 12 m² iki yerde geçer: İSGB'nin ilkyardım ve acil müdahale odası (m.10/2-b) ile OSGB'nin bekleme yeri.

İşveren 3 iş günü · sağlık hizmeti sunucusu en geç 10 gün

İşverenin iki bildirimi de üç iş günüdür (m.14/2). Sağlık hizmeti sunucularının iş kazasını, yetkilendirilmiş sağlık hizmeti sunucularının meslek hastalığını bildirme süresi ise en geç on gündür (m.14/4); III'teki 15 gün yanlıştır.

Sekreter İGU; tam zamanlı İGU zorunlu değilse İK/idari işler

Kurul sekreteri kural olarak iş güvenliği uzmanıdır; ancak uzmanın tam zamanlı çalışma zorunluluğu olmayan işyerlerinde sekretaryayı insan kaynakları, personel, sosyal işler veya idari ve mali işler görevlisi yürütür (m.6/2). Çok tehlikelide tam gün uzman zorunluluğu 250 çalışandan başlar (İGU Yönetmeliği m.12/4); 200 çalışanda bu zorunluluk yoktur.

İSG fırsatı = performansı iyileştirebilecek durum veya durumlar dizisi

Standartta İSG fırsatı, İSG performansının iyileştirilmesini sağlayabilecek durum veya durumlar dizisidir. B İSG riskinin, C tehlikenin, D olayın, E uygunsuzluğun tanımıdır; şıklar standardın diğer tanımlarıyla kurulmuştur.

Haber: en yakın amir · görevli sorumlu · çalışan temsilcisi

m.6/1-b'ye göre çalışan hemen en yakın amirine, acil durumla ilgili görevlendirilen sorumluya veya çalışan temsilcisine haber verir. İş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi bu üç kişi arasında sayılmaz.

Fungisit mantar · Herbisit yabancı ot · Rodentisit kemirgen

Fungisitler mantarlara karşı kullanılır; yabancı otlara karşı kullanılan grup herbisitlerdir. Diğer eşleştirmeler doğrudur.

Temel eğitim tekrarı: her sınıfta asgari 8 ders saati

Temel eğitimlerin tekrarı az tehlikeli, tehlikeli ve çok tehlikeli tüm işyerlerinde asgari 8 ders saatidir (m.14/2); bunun içinde dördüncü konu başlığına tehlikelide en az 3 ders saati ayrılır. 12 ders saati tehlikelideki ilk temel eğitimin süresidir (m.13/1) ve tuzaktır.

SGK: Başkan · Strateji ve Bütçe: başkan yardımcısı · İçişleri yok

m.6/1'de on bakanlığın ilgili bakan yardımcısı sayılır; İçişleri Bakanlığı bunlar arasında değildir. Strateji ve Bütçe Başkanlığından ilgili başkan yardımcısı, SGK'dan ise başkanın kendisi üyedir.

Yolda geçen süre çalışma süresinden sayılmaz

Birden fazla işyeriyle kısmi süreli sözleşmede işyerleri arasında yolda geçen süreler haftalık kanuni çalışma süresinden sayılmaz (m.12/5). Diğer ifadeler m.7/4, m.12/1-b, m.12/5 ve m.12/6'da yer alır.

RD ekibi: işveren, İGU, İH, temsilci, destek elemanı, bilgili çalışan

m.6/1'e göre ekip; işveren veya vekili, İSG hizmetini yürüten iş güvenliği uzmanları ile işyeri hekimleri, çalışan temsilcileri, destek elemanları ve birimleri temsil eden bilgi sahibi çalışanlardan oluşur. Diğer sağlık personeli adıyla sayılmaz; işveren gerekirse dışarıdan destek alabilir (m.6/2).

Kasap ve küçükbaş yardımcılığı Ek-2'de: çocuğa kapalı

Kasaplarda yardımcı işler Ek-2'dedir, yani yalnız genç işçiye açıktır. Çocuk işçi yalnız Ek-1'deki işlerde çalışabilir (m.5); 'yardımcı' kelimesi tek başına çocuk listesi anlamına gelmez.

DSP: çok tehlikeli + 10 ve üzeri çalışan · tam süreli hekim varsa gerekmez

DSP zorunluluğu için çok tehlikeli sınıf ile 10 veya daha fazla çalışan birlikte aranır (m.6/1-a); tam süreli işyeri hekimi görevlendirilen işyerinde DSP zorunlu değildir (m.6/3). Bu nedenle zorunluluk yalnız C'de vardır.

İtiraz 6 iş günü · mahkeme 6 iş günü · itiraz uygulamayı durdurmaz

m.25/4'e göre itiraz, işin durdurulması kararının uygulanmasını etkilemez; iş durdurulmuş olarak kalır. Altı iş günlük itiraz süresi, mahkemenin altı iş günü içinde karar vermesi ve yedi günlük inceleme süresi metinde aynen yer alır (m.25/4-6).

B sınıfı: kuru kimyevi toz · karbondioksit · köpük

Benzin ve makine yağları B sınıfı (yanıcı sıvı) yangındır (m.4); B sınıfı için öncelikle kuru kimyevi tozlu, karbondioksitli veya köpüklü cihaz bulundurulur (m.99/1-b). Kuru metal tozu D sınıfına (metal yangını) özgüdür.

Aday en fazla zorunlu temsilci × 3 · 1001-2000 çalışana 5

1001–2000 çalışanlı işyerinde zorunlu temsilci sayısı 5'tir (6331 m.20/1-d); aday sayısı zorunlu temsilci sayısının üç katından fazla olamaz (Tebliğ m.5/5): 5 × 3 = 15. 12, 501–1000 aralığının (4 temsilci) hesabıdır.

FMEA: RÖS = olasılık × şiddet × saptanabilirlik (1-1000)

FMEA'da RÖS = olasılık × şiddet × saptanabilirlik; 4 × 7 × 5 = 140. Değerler 1–10 arasında puanlandığı için RÖS 1–1000 arasında çıkar. Yalnız olasılık × şiddet (28) L tipi matris mantığıdır, tuzaktır.

A kimyasal · B cilt · C solunum · D bulaşıcı · E fizik

Gürültü fiziksel bir etkendir; gürültüye bağlı işitme kaybı E grubu (fizik etkenlerle olan meslek hastalıkları) içindedir. Titreşim, radyasyon ve basınç kaynaklı hastalıklar da bu gruptadır.

Belirle → tedbir → görevlendir → müdahale/tahliye → doküman → tatbikat → yenile

m.7 sırası: acil durumların belirlenmesi → önleyici ve sınırlandırıcı tedbirler → görevlendirilecek kişilerin belirlenmesi → müdahale ve tahliye yöntemlerinin oluşturulması → dokümantasyon → tatbikat → yenileme. Yönetmelikte müdahale-tahliye maddesi ekip maddesinden önce gelse de sıralama sorusunda m.7 esastır.

Toplam 50'den fazla + 6 aydan uzun → ortak kurul, koordinasyon asıl işverende

Altı aydan fazla süren asıl-alt işveren ilişkisinde, kurul oluşturması gerekmeyen iki işverenin toplam çalışan sayısı elliden fazlaysa (28+26=54), koordinasyonu asıl işverence yapılmak kaydıyla birlikte bir kurul oluşturulur (m.22/2-ç). Ölçüt bir yıl değil, altı aydan fazla süredir.

50'den az + az tehlikeli: aile hekimi de olur · itiraz hakem hastane

Kanuna göre raporlar işyeri hekiminden alınır; 50'den az çalışanı bulunan ve az tehlikeli işyerleri için ÇASMER'lerden, aile hekimlerinden veya diğer kamu sağlık hizmeti sunucularından da alınabilir (m.15/3). İtirazlar hakem hastanelere yapılır ve sağlık gözetiminin maliyeti çalışana yansıtılamaz (m.15/4).

Ek-1'de EKG, negatoskop, oksijen tüpü var · spirometre yok

Ek-1 listesinde steteskop, tansiyon aleti, otoskop, oftalmoskop, manometreli taşınabilir oksijen tüpü, EKG cihazı ve negatoskop gibi malzemeler sayılır; spirometre listede yoktur. EKG, negatoskop ve oksijen tüpü 'ileri cihaz' sanılıp yanlış işaretlenir.

Ek-1 çocuk · Ek-2 genç · Ek-3 16 yaşını dolduran genç

Kâğıt ve odun hamuru üretimi Ek-3'tedir; Ek-3'teki işlerde yalnız 16 yaşını doldurmuş, 18 yaşını bitirmemiş genç işçiler çalışabilir (m.5). Çocuk işçi yalnız Ek-1, 15 yaşındaki genç işçi ise Ek-1 ve Ek-2 işlerinde çalışır.

Yenileme: taşınma, teknoloji, yöntem, kaza, sınır değer, ölçüm, dış tehlike

m.12/2'de sayılan yedi durum arasında sınır değer mevzuatının değişmesi (d) ve ölçüm ile sağlık gözetimi sonuçları (e) vardır. Yeni çalışan alınması veya kişilerin (uzman dahil) değişmesi yenileme sebebi değildir.

Temel eğitim sınavı: 60 puan · 2 ek hak · sonra eğitim yeniden

Yeni yönetmelikte en az 60 puan alan başarılı sayılır; ilk sınavda başarısız olan en fazla iki defa daha sınava girebilir, bunlarda da başarısız olan temel eğitime yeniden katılır (m.16/3). Sınavlar uzaktan, yüz yüze veya birlikte yapılabilir ve eğitim öncesi seviye tespiti yapılır (m.16/1-2).

Konsey: yılda en az 1 olağan · olağanüstü 1/3 · davet 15 gün

Olağanüstü toplantı Başkanın veya üyelerin üçte birinin teklifiyle yapılır (m.10/1); çekimser oy kullanılamaz ve eşitlikte Başkanın oyu yönünde karar alınır (m.11/1). Davet yazısı ise en az on beş gün önce gönderilir (m.10/4); II'deki yedi gün yanlıştır.

10'dan az çalışan: 3 ekip için 1 destek elemanı yeter

10'dan az çalışanı olan işyerlerinde söndürme, kurtarma ve koruma ekiplerinin tamamı için uygun donanımlı ve özel eğitimli en az bir destek elemanı yeterlidir; bu kişi ulusal ve yerel kurumlarla irtibatı da sağlar (m.11/4). Bu kuralda tehlike sınıfı fark etmez; ilk yardım ise İlkyardım Yönetmeliğine göre ayrıca belirlenir.

Birincil: aşı/önleme · İkincil: erken tanı · Üçüncül: rehabilitasyon

Birincil korunma hastalık oluşmadan önce alınan önlemlerdir (aşılama, maruziyetin önlenmesi); ikincil korunma erken tanı ve tedavidir (periyodik muayene, tarama); üçüncül korunma ise rehabilitasyon ve sakatlığın sınırlanmasıdır. Aşılama birincil korunmadır.

Genel Müdürlükte: DSP 5 · İH 8 · İGU (A) 10 yıl

Genel Müdürlük ve bağlı birimlerinde İSG alanında en az sekiz yıl fiilen çalışmış hekimlere istekleri hâlinde belge verilir (m.8/1-c). Aynı yolda diğer sağlık personeli için süre 5 yıl (m.15/1-c), A sınıfı iş güvenliği uzmanlığı için 10 yıldır (İGU Yön. m.8/1-a).

Heinrich: soy · kusur · tehlikeli hareket/durum · kaza · yaralanma

Heinrich'in zinciri: soy ve sosyal çevre → kişisel kusur → tehlikeli hareket/tehlikeli durum → kaza → yaralanma. Yönetim (denetim) eksikliği, Bird ve Loftus'un güncellediği zincirin ilk taşıdır; Heinrich'in zincirinde yoktur.

OSGB: İH + İGU + DSP tam süreli zorunlu

OSGB için tam süreli en az bir işyeri hekimi, bir iş güvenliği uzmanı ve bir diğer sağlık personeli istihdamı zorunludur (m.12/1); bu kişiler başka bir OSGB'de veya işyerinde görev alamaz (m.12/2). İSGB'de ise DSP görevlendirmek işverenin takdirindedir (m.10/1).

Önlenemez tehlike: başvurmadan terk et · haklar saklı

Tehlike önlenemez nitelikteyse çalışan, başvuru usulüne uymak zorunda olmaksızın işyerini veya tehlikeli bölgeyi terk ederek güvenli yere gider ve bu nedenle hakları kısıtlanamaz (m.13/3). İş durdurulmuşsa bu madde uygulanmaz (m.13/5).

Söndürücü: düşük 500 m² · orta ve yüksek 250 m² başına 1

Düşük tehlike sınıfında her 500 m², orta ve yüksek tehlike sınıfında her 250 m² yapı inşaat alanı için 1 adet cihaz gerekir (m.99/2): 1.250 / 250 = 5. Yüksek tehlike için ayrı, daha sık bir oran yoktur; 10 diyen şık bu yanılgıya dayanır.

Eşitlik: temsilciyi işveren belirler · baş temsilcide kura

Temsilci seçiminde oylar eşitse temsilci; adayların öğrenim durumu, işyerindeki deneyim süresi ve benzeri kriterler esas alınarak işverence belirlenir (m.8/2). Oy eşitliğinde kura, baş temsilci seçiminde uygulanır (m.8/7).

Kaldır → ikame → mühendislik → idari → KKD

Yerel egzoz havalandırması, tehlikeyi kaynağında yakalayan toplu bir teknik önlemdir ve mühendislik kontrolüdür. A ortadan kaldırma, B ikame, C idari kontrol, E kişisel koruyucu donanım örneğidir.

Yıllık izin en az 20 gün · isteğiyle en fazla ikiye bölünür

Yıllık ücretli izin 20 günden az olamaz ve kesintisiz kullandırılması esastır; ancak yararına olduğu durumlarda çocuk ve genç işçinin isteği üzerine en fazla ikiye bölünebilir (m.10). Okula devam edenlere izin, okulların tatil olduğu dönemde verilir.

Kurul eğitiminde iş hijyeni var, ergonomi yok

m.7/1'deki dokuz konu: kurulun görev ve yetkileri, ulusal mevzuat ve standartlar, sık rastlanan iş kazaları ve tehlikeli vakaların nedenleri, iş hijyeninin temel ilkeleri, iletişim teknikleri, acil durum önlemleri, meslek hastalıkları, işyerlerine ait özel riskler ve risk değerlendirmesi. Ergonomi listede yoktur; 'iş hijyeni' yerine 'ergonomi' yazılması klasik tuzaktır.

İlkyardımcı: AT 20 · T 15 · ÇT 10 çalışana 1

İlk yardım ekibi 30-40-50 destek elemanı tablosuna girmez; Acil Durumlar Yönetmeliği m.11/5 İlkyardım Yönetmeliğini esas alır. Tehlikeli işyerinde her 15 çalışana kadar 1 ilkyardımcı gerekir (m.19/1-b): 50/15 = 3,33, yukarı yuvarlanır → 4. Çok tehlikelide oran her 10 çalışana kadar 1 olurdu.

Kamu görevlendirmesi: saat başı 200 gösterge · ayda en fazla 80 saat

Görev yapılan her saat için (200) gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpımı tutarında ilave ödeme, hizmet alan kurum tarafından yapılır; bu ödemeden damga vergisi dışında kesinti yapılmaz (m.8/7). 80 ise ödemede dikkate alınan aylık saat sınırıdır ve tuzaktır.

Onaylı defter: asıl işverende · yazılan tebliğ sayılır · sorumlu işveren

Deftere yazılan tespit ve öneriler işverene tebliğ edilmiş sayılır (m.7/4). Defteri Çalışma ve İş Kurumu il müdürlüğü veya noter onaylar; uzman, hekim ve işveren birlikte veya ayrı ayrı imzalar; asıl suret işverende kalır ve defterden işveren sorumludur (m.7/3-5).

L matris: olasılık × şiddet (1-25) · yöntemi işyeri seçer

5×5 L tipi matriste olasılık ve şiddet 1–5 arasında puanlanır; risk ikisinin çarpımıdır (1–25). Fark edilebilirlik FMEA'nın, frekans Fine-Kinney'in çarpanıdır. Yönetmelik belirli bir yöntemi zorunlu tutmaz; işyerine uygun bir veya birkaç yöntem seçilir (RD Yön. m.9/2).

Bildirmeme askısı: İGU/İH 3→6 ay · OSGB 6 ay→1 yıl

Bildirim yapmayan işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının belgesi 3 ay, tekrarında 6 ay; OSGB'nin yetki belgesi 6 ay, tekrarında 1 yıl askıya alınır (m.8/2). 6 ay hem İGU/İH'nin tekrar süresi hem OSGB'nin ilk süresi olduğu için en güçlü çeldiricidir.

Tatbikat yılda bir · ortak alanda plan ortak · yenileme 2-4-6

Tatbikat maden dışı işyerlerinde en geç yılda bir yapılır (m.13/2) ve ortak alanda plan ortaklaşa hazırlanır (m.17/1). Plan yenileme süresi çok tehlikeli, tehlikeli ve az tehlikelide sırasıyla en geç 2, 4 ve 6 yıldır (m.14/2); tehlikelide 4 yıl olduğundan III yanlıştır.