Olasılık, Şiddet, Frekans skorları nasıl verilir?

Fine-Kinney tablosunda Olasılık 0,1 (pratik olarak imkansız) ile 10 (beklenen) arasında; Şiddet 1 (hafif — ilk yardım) ile 100 (ölüm veya çoklu ölüm / felaket) arasında; Frekans 0,5 (yılda bir) ile 10 (sürekli) arasında değerlerle skorlanır. Skorlar tablonun rehberliğinde ekiple konsensüsle belirlenir.

RÖS 200'ün üstü olduğunda ne yapılır?

RÖS 200-400 aralığı YÜKSEK RİSK olarak sınıflandırılır ve derhal önlem alınması gerekir; işe devam etmeden önce iyileştirme yapılmalıdır. RÖS 400'ün üstü ÇOK YÜKSEK RİSK'tir ve işin durdurulması, ivedi eylem planı devreye alınması gerekir. Bu skorlar 6331 sayılı Kanun'un 25. maddesindeki 'yakın ve ciddi tehlike' değerlendirmesiyle örtüşür.

İnşaatta en yüksek RÖS'lü risk hangisi?

İnşaatta genellikle en yüksek RÖS değerini 'yüksekten düşme' alır. Ölümcül şiddet (100), yüksek olasılık (6-10) ve sürekli frekans (10) çarpımıyla RÖS 6000'e kadar çıkabilir. Bu nedenle yüksekten düşme, öncelikli kontrol edilmesi gereken tehlikedir.

İnşaat Risk Analizi Örneği 2026 — Fine-Kinney Metodu Uygulama

Q: Fine-Kinney metodu nedir?

Fine-Kinney metodu, iş güvenliği risk değerlendirmesinde yaygın kullanılan yarı-kantitatif bir yöntemdir. Risk skoru (RÖS) = Olasılık × Şiddet × Frekans formülü ile hesaplanır. William T. Fine tarafından geliştirilmiş, Kinney tarafından revize edilmiştir. Sonuç sayısal olarak Kabul edilir ( 400) risk seviyelerine karşılık gelir.

Q: İnşaatta risk analizi kim yapar?

İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği'ne göre risk analizi, işveren ile birlikte A sınıfı iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve çalışan temsilcisinden oluşan ekip tarafından yapılır. İnşaat çok tehlikeli sınıfta olduğundan risk değerlendirmesi en az 2 yılda bir güncellenir, kazadan veya değişiklikten sonra derhal revize edilir.

Q: Önlem hiyerarşisi nedir?

Uluslararası kabul gören önlem hiyerarşisi (Hierarchy of Controls) beş basamaktan oluşur: 1) Eliminasyon (tehlikeyi tamamen ortadan kaldır), 2) İkame (daha az tehlikeli ile değiştir), 3) Mühendislik önlemler (izolasyon, otomasyon), 4) Yönetsel önlemler (prosedür, eğitim), 5) KKD. Öncelik en üstten en alta doğrudur; KKD son çaredir.

İnşaatta 10 tipik risk × Fine-Kinney (Olasılık × Şiddet × Frekans) matris örneği. İnteraktif RÖS hesaplayıcı, risk seviyesi + önlem hiyerarşisi ile denetime hazır risk değerlendirmesi.

TL;DR — Fine-Kinney Kısaca

Formül: RÖS = Olasılık × Şiddet × Frekans.

Skala: Olasılık 0,1-10 · Şiddet 1-100 · Frekans 0,5-10.

Seviyeler: <20 Kabul edilir · 20-70 Küçük · 70-200 Önemli · 200-400 Yüksek · >400 Çok Yüksek.

Önlem hiyerarşisi: Eliminasyon → İkame → Mühendislik → Yönetsel → KKD.

📐 Fine-Kinney Metodu

William T. Fine tarafından 1971'de geliştirilen, Kinney tarafından revize edilen Fine-Kinney metodu, yarı-kantitatif risk değerlendirmesinde en yaygın kullanılan yöntemlerden biridir. Formül:

RÖS = Olasılık × Şiddet × Frekans

Olasılık Skalası

Skor	Tanım
0,1	Pratik olarak imkansız
0,2	Çok düşük ihtimal
0,5	Zayıf ihtimal
1	Küçük ama olabilir
3	Nadir ama mümkün
6	Kuvvetle muhtemel
10	Beklenen — kaçınılmaz

Şiddet Skalası

Skor	Tanım
1	Hafif — ilk yardım
3	Küçük — 3 gün altı
7	Ciddi — kalıcı hasar / uzuv kaybı
15	Çok ciddi — 1 ölüm
40	Felaket — çoklu ölüm
100	Facia — kitlesel ölüm / işletme yıkımı

Frekans Skalası

Skor	Tanım
0,5	Yılda bir
1	Ayda bir
2	Haftada bir
3	Günde bir
6	Saatte bir
10	Sürekli maruziyet

RÖS Seviyeleri

RÖS	Seviye	Eylem
<20	Kabul edilir	Ek önlem şart değil
20-70	Küçük	Önlem planlanmalı
70-200	Önemli	Yıl içinde önlem
200-400	Yüksek	Derhal önlem
>400	Çok Yüksek	Faaliyeti durdur

📊 İnşaat İçin 10 Risk × Fine-Kinney Matrisi

Aşağıdaki matris, tipik bir inşaat şantiyesi için ORTALAMA değerlerdir. Her şantiyenin gerçek risk profili farklıdır ve saha koşullarına göre revize edilmelidir.

Risk	O	Ş	F	RÖS	Seviye
Yüksekten düşme (kemer yok)	6	100	6	3600	Çok Yüksek
İskele çökmesi	3	40	3	360	Yüksek
Elektrik çarpması	3	15	6	270	Yüksek
Düşen cisim çarpması	6	15	6	540	Çok Yüksek
Araç / ekipman sıkışma	3	15	3	135	Önemli
Silika / beton tozu maruziyeti	6	7	10	420	Çok Yüksek
Gürültü (85 dB+)	6	3	10	180	Önemli
Kimyasal (kalıp ayırıcı, beton)	3	3	6	54	Küçük
Ergonomi (elle taşıma)	6	3	10	180	Önemli
Yangın (yakıt, kaynak)	3	15	3	135	Önemli

Not: Yüksekten düşmenin RÖS 3600 seviyesi, önlem olarak korkuluk + güvenlik ağı devreye girince ~200'e (Şiddet 100 sabit, Olasılık 0,5, Frekans 4) düşer. Kolektif korunma etkisini gösterir.

🧮 İnteraktif — Fine-Kinney RÖS Hesaplayıcı

Kendi riskiniz için Olasılık, Şiddet ve Frekans skorlarını seçin — RÖS ve risk seviyesi hesaplansın.

Olasılık (O) Şiddet (Ş) Frekans (F)

🪜 Önlem Hiyerarşisi (Hierarchy of Controls)

ISO 45001 ve OSHA'nın kabul ettiği önlem hiyerarşisi 5 basamaktır:

Eliminasyon: Tehlikeyi kaynağında ortadan kaldır (yüksekte iş yerine yerde prefabrikasyon).
İkame: Daha az tehlikeli ile değiştir (solvent boya yerine su bazlı).
Mühendislik önlemler: İzolasyon, otomasyon, korkuluk, havalandırma.
Yönetsel önlemler: Prosedür, eğitim, iş rotasyonu, izin sistemi.
KKD: En son çare. Diğer önlemler yetmediğinde.

Uyarı: Doğrudan KKD ile risk yönetimi yaklaşımı hem etik hem hukuki açıdan kabul edilmez. Risk analizinde önce kolektif ve kaynağa yönelik önlem, sonra KKD gelir.

📥 Excel Şablon

Fine-Kinney matrisini kendi şantiyenize uyarlamak için hazır Excel şablon: İSG Akademi Uygulama İçerik Sayfası üzerinden şablonu indirin. Şablon 50+ tipik inşaat riski, otomatik RÖS hesaplama ve seviye renklendirme içerir.

🚀 Risk Skor Hesaplayıcı — Uygulamada

İSG Akademi uygulamasında sektöre özel risk skor hesaplayıcı, Fine-Kinney ve 5×5 matris karşılaştırması, otomatik önlem önerisi.

App Store'dan İndir Google Play'den İndir

❓ Sıkça Sorulan Sorular

Fine-Kinney metodu nedir?

Yarı-kantitatif risk değerlendirmesi. RÖS = Olasılık × Şiddet × Frekans. William T. Fine tarafından geliştirilmiş, Kinney tarafından revize edilmiştir.

Skorlar nasıl verilir?

Olasılık 0,1-10; Şiddet 1-100; Frekans 0,5-10 aralığında tablodaki tanımlara göre ekiple konsensüsle belirlenir.

İnşaatta risk analizi kim yapar?

İşveren + A sınıfı İSG uzmanı + işyeri hekimi + çalışan temsilcisi ekibi. Çok tehlikeli sınıf için en az 2 yılda bir güncelleme.

Önlem hiyerarşisi nedir?

Eliminasyon → İkame → Mühendislik → Yönetsel → KKD. KKD son çaredir.

RÖS 200 üstü ne yapılır?

200-400 YÜKSEK: derhal önlem, iyileştirme öncesi işe devam etmeme. 400 üstü ÇOK YÜKSEK: faaliyeti durdur (6331 m.25).

İnşaatta en yüksek RÖS'lü risk?

Yüksekten düşme. Şiddet 100 × Olasılık 6 × Frekans 6 = 3600 gibi çok yüksek skorlara ulaşabilir.

5×5 matris ile Fine-Kinney farkı?

5×5 matris sadece Olasılık × Şiddet ile 1-25 aralığında skor üretir, hızlıdır. Fine-Kinney'e Frekans boyutu eklendiği için maruziyet süresini de içerir, inşaat gibi değişken saha koşullarına daha uygundur.

🔗 İlgili Sayfalar

Son güncelleme: 4 Temmuz 2026 · Kaynaklar: William T. Fine (1971) "Mathematical Evaluations for Controlling Hazards", Kinney & Wiruth revizyonu, İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği, ISO 45001. Skalalar farklı kaynaklarda küçük farklarla yayımlanabilir; işletme prosedürüne uygun sürüm araştırılmalıdır.

Kaynaklar

İçerik editöryal kontrolden geçirilmiştir. Gördüğünüz bir hatayı iletişim sayfasından bildirebilirsiniz.