İnşaat Sektörü İSG Rehberi 2026 — Yasal Zorunluluklar, Kazalar, KKD, Risk, Denetim
Türkiye'de ölümlü iş kazalarında birinci sektör olan inşaat için tek sayfa rehber: Yapı İşleri Yönetmeliği, koordinatör yükümlülükleri, yüksekten düşme önleme, Fine-Kinney risk analizi ve iş müfettişi denetim listesi.
TL;DR — İnşaat İSG Kısaca
Tehlike sınıfı: NACE 41 (Bina), 42 (Bina dışı), 43 (Özel inşaat) — çoğunluğu ÇOK TEHLİKELİ. A sınıfı İSG uzmanı zorunlu.
Ana mevzuat: 6331 sayılı Kanun + Yapı İşlerinde İSG Yönetmeliği (RG: 05.10.2013 / 28786).
En sık kaza: Yüksekten düşme (ölümlü kazaların büyük çoğunluğu). Düşen cisim, elektrik, göçük, sıkışma takip eder.
Zorunluluk: Sağlık-Güvenlik Koordinatörü (30 gün+ / 500 yevmiye+), Sağlık ve Güvenlik Planı (SGP), kaza bildirim formu.
🏗️ Sektör Genel Bakış — Türkiye'de İnşaat İSG
İnşaat sektörü, Türkiye'de hem ekonomik hacmi hem de istihdam yoğunluğuyla lokomotif sektörlerden biri. Ancak İSG performansı açısından ölümlü ve yaralanmalı iş kazalarında yıllardır zirveyi paylaşmaktadır. SGK aylık istatistiklerine göre inşaat, ölümlü iş kazalarında en yüksek payı alan sektörlerin başında gelir (yaklaşık — resmi kaynak: SGK aylık iş kazası istatistikleri, araştırılmalı).
Sektörün risk profilini belirleyen ana faktörler:
- Yükseklik faktörü: Çalışmaların önemli kısmı 1,5 m üzerinde yürütülür.
- Çoklu yüklenici yapısı: Aynı şantiyede farklı alt yükleniciler eşzamanlı çalışır.
- Hava koşulları: Açık alanda çalışma, sıcak-soğuk-yağış maruziyeti.
- Değişken iş akışı: Şantiye kurgusu her gün değişir; sabit iş yeri tipik risk analizinden farklıdır.
- Kısa süreli istihdam: Gündelik / yevmiyeli çalışan sirkülasyonu yüksektir.
📋 Tehlike Sınıfı ve NACE Kodu
| NACE Kodu | Faaliyet | Tehlike Sınıfı |
|---|---|---|
| 41 | Bina inşaatı (konut / konut dışı) | Çok Tehlikeli |
| 42 | Bina dışı yapılar (yol, köprü, tünel, altyapı) | Çok Tehlikeli |
| 43 | Özel inşaat faaliyetleri (yıkım, tesisat, sıva, boya, çatı) | Çok Tehlikeli |
🧭 Konu Filtre Seçici — Ne Arıyorsun?
Aşağıdan sana en uygun konuyu seç, ilgili alt sayfaya yönlendirilirsin.
📚 Alt Sayfalar — İnşaat İSG Cluster
Yasal Zorunluluklar
Yapı İşleri İSG Yönetmeliği (05.10.2013 / 28786), koordinatör atama, SGP, cezalar.
Detaya Git →Sık Kazalar & İstatistik
Yüksekten düşme #1. SGK verileri, kök neden analizi, önleme stratejileri.
Detaya Git →KKD Rehberi
Baret, ayakkabı, kemer, gözlük standartları. İş türüne göre KKD seçici.
Detaya Git →Risk Analizi Örneği
Fine-Kinney metodu ile inşaat risk analizi + interaktif RÖS hesaplayıcı.
Detaya Git →Denetim Kontrol Listesi
40+ maddeli iş müfettişi denetim listesi + öz-değerlendirme aracı.
Detaya Git →Genel İSG Mevzuat
6331 sayılı Kanun ve tüm İSG yönetmelikleri ana hub sayfası.
Mevzuata Git →👷 Zorunlu Koordinatörler ve Görevlendirmeler
Yapı İşlerinde İSG Yönetmeliği, klasik "iş güvenliği uzmanı" görevlendirmesinin ötesinde iki özel koordinatör tanımlar:
| Koordinatör | Aşama | Ne Zaman | Ana Görev |
|---|---|---|---|
| Hazırlık Koordinatörü | Proje / tasarım | Yapım başlamadan önce | SGP hazırlanması, koordinasyon dosyası |
| Uygulama Koordinatörü | Yapım | İnşaat süresince | Şantiyede İSG uygulaması, alt yüklenici koordinasyonu |
| A Sınıfı İSG Uzmanı | İşletme | Çalışan sayısına göre | 6331 kapsamı görevleri |
| İşyeri Hekimi | İşletme | Çalışan sayısına göre | Sağlık gözetimi, periyodik muayeneler |
⚠️ Tipik Risk Profili — İnşaatta Neden Ölünür?
SGK yıllık istatistiklerinin özet trendine göre inşaatta ölümlü kaza dağılımı (yaklaşık — resmi güncel veri araştırılmalıdır):
| Kaza Türü | Ölümdeki Yaklaşık Pay | Ana Neden |
|---|---|---|
| Yüksekten düşme | ~%35-45 | Kemer/ankraj eksik, iskele defolu |
| Düşen cisim çarpması | ~%10-15 | Baret takılmaması, güvenlik ağı yok |
| Elektrik çarpması | ~%8-12 | Topraklama yok, kaçak akım rölesi arızalı |
| Göçük / çökme | ~%5-10 | Kalıp / iskele hesabı hatalı |
| Araç / ekipman sıkışma | ~%5-10 | Manevra sahası dar, gözcü yok |
Detaylı analiz ve önleme stratejileri için: İnşaatta Sık Kazalar sayfasına git.
🚀 İSG Sınavına Hazırlan — İnşaat Sektörü Soruları
İSG Akademi uygulamasında A sınıfı sınavına özel inşaat sektörü sorular, Yapı İşleri Yönetmeliği testleri, koordinatör görevleri konu testleri.
App Store'dan İndir Google Play'den İndir❓ Sıkça Sorulan Sorular
İnşaat sektörü hangi tehlike sınıfında?
NACE 41, 42 ve 43 kodları büyük çoğunlukla ÇOK TEHLİKELİ sınıfta yer alır. Bu nedenle A sınıfı iş güvenliği uzmanı görevlendirilmesi zorunludur.
İnşaatta ölümlü iş kazası en yaygın hangi nedenle olur?
YÜKSEKTEN DÜŞME. SGK verilerine göre inşaatta ölümlü kazaların büyük çoğunluğu düşme kaynaklıdır. Ardından düşen cisim, göçük, elektrik ve sıkışma gelir.
Yapı İşleri İSG Yönetmeliği ne zaman yayımlandı?
05.10.2013 tarih ve 28786 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır. 6331 sayılı Kanun'a dayanır.
İnşaatta koordinatör ne zaman zorunlu?
Birden fazla yüklenici + 30 gün üzeri iş + 20'den fazla eşzamanlı çalışan ya da 500 yevmiye üzeri iş halinde SAĞLIK-GÜVENLİK KOORDİNATÖRÜ zorunludur. Hazırlık ve uygulama için ayrı ayrı.
Hangi sınıf İSG uzmanı görev yapar?
Çok tehlikeli sınıf olduğundan A SINIFI zorunludur. Geçiş dönemi hükümleri için güncel yönetmelik araştırılmalıdır.
Kayıt dışı istihdam sorunu nasıl İSG'yi etkiler?
Kayıt dışı çalışan resmi risk analizine dahil edilmez, sağlık gözetimi ve eğitim yapılmaz. Kaza sonrası SGK bildirimi ve tazminat süreçleri işverene ağır külfet getirir. Bu nedenle inşaatta kayıtlı istihdam hem yasal hem İSG açısından kritiktir.
Şantiyede kaç kişi olursa İSG uzmanı zorunlu?
6331 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikte çalışan sayısı × tehlike sınıfı formülüne göre saatlik görevlendirme belirlenir. Detay için İSG uzmanı çalışma süreleri sayfasını inceleyin.
🔗 İlgili Sayfalar
- 🏭 Sektörel İSG Hub (Ana)
- ⚖️ İSG Mevzuat Ana Sayfa
- 🦺 KKD Yönetmeliği 2026
- 👮 İSG Denetim & İş Müfettişi
- 💰 6331 Madde 26 Cezaları
- 🎯 Risk Skor Hesaplayıcı
Son güncelleme: 4 Temmuz 2026 · Kaynaklar: 6331 sayılı İSG Kanunu, Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği (RG: 05.10.2013 / 28786), İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği, SGK aylık iş kazası istatistikleri. Sayısal veriler için güncel resmi kaynaklar araştırılmalıdır.
Kaynaklar
- 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu (RG: 30.06.2012 / 28339)
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı — mevzuat ve duyurular
- Resmî Gazete
İçerik editöryal kontrolden geçirilmiştir. Gördüğünüz bir hatayı iletişim sayfasından bildirebilirsiniz.
