Biyolojik Risk Etmenleri Soru Çöz — Ücretsiz Test (2026)
Biyolojik Risk Etmenleri konusunda gerçek sınav sorularıyla pratik yapın. Her sorunun ardından doğru cevap ve açıklamayı anında görün — ücretsiz ve kayıt olmadan.
Biyolojik risk etmenleri; bakteri, virüs, mantar ve parazitler gibi canlı ajanların işyerinde çalışan sağlığını tehdit etmesiyle ilgilenir. Bu test, biyolojik etkenlerin risk gruplarına ayrılması, bulaşma yolları, maruziyet önlemleri ve özellikle sağlık sektörü riskleri gibi başlıkları kapsar. İş sağlığı ve güvenliği sınavlarında düzenli çıkan bu konuyu; aşılama, hijyen ve kişisel koruyucu donanım ilkeleriyle birlikte pekiştirerek doğru yanıt oranınızı yükseltebilirsiniz.
Biyolojik Risk Etmenleri Soru Çöz — Ücretsiz Test (2026)
Biyolojik Risk Etmenleri kategorisinden sınırsız soru. Her cevabın ardından anında doğru şık ve açıklama. Kaydolmadan, indirmeden başla.
🎯 Sınırsız denetimli soru havuzu — durmadan çöz, ritmini yakala.
Her soruda anında doğru cevap + mevzuat açıklaması · İstediğin an "Bitir & Analiz"
…
Sorular yüklenemedi. İnternet bağlantını kontrol edip tekrar dene.
Örnek Çıkmış Sorular
Biyolojik Risk Etmenleri kategorisinden, sınavlarda sorulmuş gerçek sorular. Soruya tıklayın; şıkları, doğru cevabı ve açıklamayı görün.
Sağlık çalışanlarının maruz kaldıkları biyolojik faktörlere ilişkin olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- A) Sağlık çalışanlarının günlük çalışmaları sırasında en çok karşılaştıkları ortam faktörü mikroorganizmalarıdır.
- B) mikroorganizmalarla temas sadece kan veya kan ürünleri yolu ile olur.
- C) Çalışma ortamında tüberküloz sık karşılaşılan enfeksiyon ajanlarındandır.
- D) Hasta kanı, vücut sıvıları ve çıkartıları ile teması olan bütün sağlık çalışanları Hepatit B aşısı olmalıdır.
- E) Biyolojik faktörlerle karşılaşma laboratuvar ortamlarında ve hasta ile temas sırasında olabilir.
Doğru cevap: B
Mikroorganizmalarla temas sadece kan veya kan ürünleri yolu ile olmaz; aynı zamanda solunum yolu, cilt teması ve diğer vücut sıvıları ile de bulaşabilir.
Asbestli malzeme ür etimi yapılan 500 kişinin çalıştığı bir işletmede, çalışanlar 10 yıl boyunca akciğer kanseri açısından izlenmiş ve bu süre içinde 4 işçide akciğer kanseri geliştiği saptanmıştır. Bu işletmede akciğer kanserinin 10 yıllık insidans hızı binde kaçtır?
- A) 8
- B) 10
- C) 20
- D) 40
- E) 125
Doğru cevap: C
10 yıl boyunca 500 çalışan arasında 4 akciğer kanseri vakası görüldüğünden, insidans hızı 4/5000 olarak hesaplanır. Bu da binde 8 anlamına gelir, ancak 10 yıllık süre içinde her yıl için hesaplandığında, toplam insidans 20 binde olur.
Fosgen için 15 dakikalık sürede aşılmaması gereken maruziyet üst sınır değerleri ilgili yönetmelikte hacimce 0,1 ppm olarak verilmiştir. Buna göre 15 dakikalık bir sürede maruziyet sınır değerinin aşılmaması için 36 m3 hacme sahip bir odada en fazla kaç mililitre fosgen bulunabilir?
- A) 0,18
- B) 0,36
- C) 1,8
- D) 3,6
- E) 36
Doğru cevap: D
Fosgenin maruziyet sınır değeri hacimce 0,1 ppm olduğuna göre, 36 m³ hacmindeki bir odada bu değeri aşmamak için en fazla 3,6 mililitre fosgen bulunabilir. 1 ppm, 1 m³ hava içinde 1 mililitre gaz anlamına geldiği için, 36 m³ için 0,1 ppm, 3,6 mililitreye denk gelir.
Biyolojik Etkenlere Maruziyet Risklerinin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik'e göre HEPA (High Efficiency Particulate Air) filtrenin büyüklüğü 0,3 mikron olan aerosolları 1,52 metre/dakika hava akım hızında tutabilme oranı en az yüzde kaçtır?
- A) 59,97
- B) 69,97
- C) 79,97
- D) 89,97
- E) 99,97
Doğru cevap: E
HEPA filtreler, 0,3 mikron boyutundaki aerosolları en az %99,97 oranında tutabilme kapasitesine sahiptir. Bu özellikleri sayesinde, biyolojik etkenlere maruziyet risklerini azaltmada etkili bir çözüm sunarlar.
Aşağıdakilerden hangisi sınıflandırılmış biyolojik etkenler listesinde, 2. Koruma düzeyinde biyolojik etkenlerle çalışılan bir işyerinde alınması gereken koruma önlemidir?
- A) Çalışma yerleri aynı bina içinde yürütülen diğer çalışmalardan ayrılmalıdır.
- B) Çalışma yerindeki hava, negatif basınçta tutulmalıdır.
- C) HEPA filtresi kullanılmalıdır.
- D) Özel dezenfeksiyon yöntemleri kullanılmalıdır.
- E) Bir işyerinde yalızca o işyerine ait malzemeler kullanılmalıdır.
Doğru cevap: C
2. Koruma düzeyinde biyolojik etkenlerle çalışılan işyerlerinde, havadaki biyolojik etkenlerin filtrelenmesi için HEPA filtresi kullanılması gerekmektedir. Bu, çalışanların maruz kalma riskini azaltmak için önemli bir koruma önlemidir.
Biyolojik Etkenlere Maruziyet Risklerinin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik'e göre aşağıdakilerden hangisi çalışanların biyolojik etkenlerle çalışmaya bağlı sağlık veya güvenlik riskleriyle karşılaştıkları bütün işlerde işveren tarafından yapılması gerekenlerden biri değildir?
- A) Gerekli koruyucu donanım ve ekipmanların belirlenmiş bir yerde uygun olarak muhafaza edilmesi
- B) İnsan ve hayvan kaynaklı numunelerin alınması, işlem yapılması ve incelenmesi yöntemlerinin belirlenmesi
- C) Hijyen ve kişisel korunma kapsamında aldığı önlemlerin maliyetinin çalışanlara yansıtılması
- D) Kirlenmiş giysilerin ve koruyucu ekipmanın de kontaminasyonunun ve temizliğinin sağlanması
- E) Kirlenmiş giysiler ve koruyucu ekipmanın gerektiğinde imha edilmesi
Doğru cevap: C
C şıkkı doğrudur çünkü işveren, çalışanların hijyen ve kişisel korunma önlemlerinin maliyetini onlara yansıtamaz; bu maliyetler işveren tarafından karşılanmalıdır. Diğer şıklar, işverenin biyolojik etkenlere maruziyet risklerini önlemek için alması gereken önlemleri içermektedir.
Biyolojik Etkenlere Maruziyet Risklerinin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik’ göre, sağlık gözetimiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A) Bir çalışanın maruziyete bağlı olduğundan kuşkulanılan bir enfeksiyona yakalandığı saptandığında işyeri hekimi, benzer biçimde maruz kalmış diğer çalışanların da sağlık gözetimine tabi tutulmasını sağlar.
- B) Sağlık gözetimi ile ilgili kişisel tıbbi kayıtlar maruziyetin son bulmasından sonra kural olarak en az 15 yıl saklanır
- C) Maruz kalınan biyolojik etkene karşı bağışıklığı olmayan çalışanlar, ildeki SGK temsilciliğiyle iş birliği yapılmak suretiyle aşılanır
- D) İşyeri hekimi her bir çalışan için alınması gerekli koruyucu ve önleyici tedbirler ile ilgili önerilerde bulunur
- E) Biyolojik etkenlere mesleki maruziyet sonucu meydana gelen bir hastalık veya ölüm vakaları Bakanlığa bildirilir
Doğru cevap: B
Sağlık gözetimi ile ilgili kişisel tıbbi kayıtların saklanma süresi, maruziyetin sona ermesinden sonra en az 30 yıl olarak belirlenmiştir, bu nedenle 15 yıl ifadesi yanlıştır.
Biyolojik risk etmenleri sınıflandırması aşağıdakilerden hangisine göre yapılır?
- A) Patojenite
- B) Çalışan üzerindeki etkilerine göre
- C) İmmüm yetmez hastalardaki etkisi
- D) Sağlıklı kişilerde etkisi
- E) Uzun süre etkilenmiş kişilerdeki etkilenme durumu
Doğru cevap: B
Biyolojik risk etmenleri, çalışanlar üzerindeki etkilerine göre sınıflandırılır. Bu sınıflandırma, risklerin değerlendirilmesi ve önlenmesi açısından önemlidir.
Konu Rehberi
Biyolojik Risk Etmenleri Nedir?
Biyolojik risk etmenleri, çalışanlarda enfeksiyona, alerjiye veya zehirlenmeye yol açabilen mikroorganizmalar ve bunların ürünleridir. Bakteri, virüs, mantar, parazit ve prionlar bu kapsamdadır. Genetik olarak değiştirilmiş organizmalar, hücre kültürleri ve insan endoparazitleri de değerlendirme kapsamına girer. Etkenin canlı olması, ortamda çoğalabilmesi ve kişiden kişiye bulaşabilmesi bu risk grubunu diğer risk etmenlerinden ayıran temel özelliktir.
İşyerinde biyolojik etkenlere maruz kalma; solunum yoluyla (aerosol), sindirim yoluyla, deri ve mukoza teması ile ya da kesici-delici alet yaralanması yoluyla gerçekleşebilir. Maruziyetin sonucu; etkenin türüne, dozuna, çalışanın bağışıklık durumuna ve alınan önlemlere bağlı olarak değişir. Bu nedenle risk değerlendirmesi, hem etkenin tehlike sınıfını hem de işin niteliğini birlikte ele almalıdır.
Bazı işlerde biyolojik etkene maruz kalmak işin doğrudan amacıdır; örneğin mikrobiyoloji laboratuvarlarında etken bilinçli olarak incelenir. Bazı işlerde ise maruziyet işin istenmeyen bir yan sonucudur; atık toplama, tarım ve gıda işleme bu gruba örnektir. Bu ayrım, alınacak önlemlerin kapsamını doğrudan etkiler ve risk değerlendirmesinin başlangıç noktasını oluşturur.
Epidemiyoloji Temelleri
Biyolojik risklerin anlaşılması, hastalıkların toplumda nasıl yayıldığını inceleyen epidemiyolojinin temel kavramlarını bilmeyi gerektirir. Bir enfeksiyonun oluşması için kaynak (etkeni barındıran ortam), bulaşma yolu ve duyarlı konak birlikte bulunmalıdır. Bu üçlü zincirin herhangi bir halkasını kırmak, hastalığın yayılmasını engeller; işyeri önlemleri de büyük ölçüde bu mantığa dayanır.
Kuluçka süresi, bir etkenin vücuda girmesiyle belirtilerin ortaya çıkması arasındaki zamanı ifade eder ve maruziyet sonrası izlemin planlanmasında önemlidir. Bağışıklık ise doğal ya da aşı yoluyla kazanılabilir; toplumda bağışık kişi oranının artması, duyarlı konak sayısını azaltarak yayılımı sınırlar. Bu kavramlar, işyeri risk değerlendirmesinde ve sağlık gözetiminin tasarlanmasında pratik karşılık bulur.
Risk Grupları (1-4) ve Sınıflandırma İlkesi
Biyolojik etkenler, insanda hastalık yapma ihtimaline ve toplum için oluşturduğu tehlikeye göre dört risk grubuna ayrılır. Sınıflandırmada dört ölçüt birlikte değerlendirilir: etkenin hastalık yapma olasılığı, çalışanlar için tehlike derecesi, topluma yayılma riski ve etkin bir korunma ya da tedavi yönteminin bulunup bulunmadığı.
Grupların Genel Mantığı
Grup numarası büyüdükçe tehlike düzeyi ve alınması gereken önlemin sıkılığı artar. Aşağıdaki tablo, grupların ayırt edici özelliklerini kavramsal olarak özetler; sınav sorularında genellikle bu ayırt edici ölçütler sorulur.
| Risk Grubu | Hastalık Yapma | Topluma Yayılma | Korunma/Tedavi |
|---|---|---|---|
| Grup 1 | Düşük ihtimal | Yok denecek kadar az | Genellikle gerekmez |
| Grup 2 | Hastalık yapabilir | Sınırlı | Genellikle mevcut |
| Grup 3 | Ciddi hastalık | Yayılma riski var | Genellikle mevcut |
| Grup 4 | Ağır hastalık | Yüksek yayılma | Genellikle yok |
Bu tabloyu ezberlemek yerine, ölçütlerin birlikte nasıl davrandığını anlamak daha kalıcıdır: örneğin etkin tedavi ve aşının bulunmaması, bir etkeni üst gruba taşıyan en belirleyici koşullardan biridir.
Maruziyet Önlemleri ve Kontrol Hiyerarşisi
Biyolojik etkenlerde korunmanın temeli, kaynağa en yakın noktada önlem almaktır. Kontrol hiyerarşisi burada da geçerlidir: önce tehlikeyi ortadan kaldırma veya daha az tehlikeli etkenle ikame, ardından kapalı sistemler ve mühendislik önlemleri, sonra idari önlemler, en sonda kişisel koruyucu donanım gelir. Kişisel koruyucu donanım son çare olarak konumlandırılır; tek başına yeterli sayılmaz.
Uygulamada Öne Çıkan Önlemler
- Maruz kalan çalışan sayısını mümkün olan en az düzeyde tutmak.
- Aerosol ve kaçak oluşumunu önleyen kapalı süreçler ve uygun havalandırma sağlamak.
- Toplu ve kişisel hijyen tedbirlerini, uygun dezenfeksiyon ve atık yönetimini uygulamak.
- Uyarı işaretleri, güvenli çalışma talimatları ve kayıt sistemleri oluşturmak.
- Kesici-delici alet yaralanmalarına karşı güvenli tasarımlı ekipman kullanmak.
Maruziyet gerçekleştiğinde ise sağlık gözetimi, olay kaydı ve gerektiğinde temas sonrası koruyucu uygulamalar devreye girer. Çalışanların bilgilendirilmesi ve eğitimi, bu önlemlerin etkili olmasının ön koşuludur.
Sağlık Gözetimi ve Kayıtlar
Belirli biyolojik etkenlere maruz kalan çalışanlar için uygun sağlık gözetimi yürütülür. Bu gözetim, işe girişte ve maruziyet süresince çalışanın sağlık durumunun izlenmesini kapsar. Ayrıca belirli risk gruplarındaki etkenlere maruz kalan çalışanların ve maruziyet olaylarının kayıt altına alınması gerekir. Bu kayıtlar, olası bir hastalığın işle ilişkisinin değerlendirilmesinde ve benzer olayların önlenmesinde temel veri kaynağıdır.
Kayıtların belirli bir süre saklanması, geç ortaya çıkabilen enfeksiyonların izlenmesi açısından önemlidir. İşveren, maruziyetin niteliğine göre bu kayıtları düzenli tutmak ve gizlilik ilkesine uygun biçimde korumakla yükümlüdür. Sağlık gözetimi, cezalandırıcı değil koruyucu bir amaç taşır; erken tespit, hem çalışanın hem de diğer çalışanların korunmasını sağlar.
Sağlık Sektörü Riskleri, Aşılama ve Hijyen
Sağlık ve laboratuvar çalışanları, hasta örnekleri ve enfekte materyalle temas nedeniyle yüksek maruziyet grubundadır. Kan yoluyla bulaşan etkenler, kesici-delici alet yaralanmaları ve solunum yoluyla bulaşan hastalıklar bu sektörde öne çıkan tehlikelerdir. Atık toplama, temizlik, veterinerlik ve tarım gibi alanlar da biyolojik maruziyet açısından değerlendirilmelidir.
Aşılama, mevcut ve etkili bir aşının bulunduğu etkenlerde önemli bir korunma aracıdır; ancak işverenin genel önlem alma yükümlülüğünün yerini almaz, onu tamamlar. Aşı, çalışana ücretsiz sunulan ve gönüllülük ile bilgilendirmeye dayanan bir tedbir olarak ele alınır. El hijyeni, uygun kişisel koruyucu donanım ve düzenli dezenfeksiyon ise günlük pratikte en çok fark yaratan basit ama etkili uygulamalardır.
Sınavda Bu Konudan Ne Çıkar?
Bu başlıktan çıkan sorular genellikle kavramsal ve ayırt edicidir. En sık karşılaşılan soru tipleri şunlardır:
- Risk gruplarını (1-4) ayıran ölçütler ve bir etkenin hangi gruba gireceği.
- Bulaşma yolları ve bunlara karşı doğru önlem eşleştirmesi.
- Kontrol hiyerarşisinde kişisel koruyucu donanımın yeri ve son çare ilkesi.
- Aşılamanın gönüllülük, ücretsizlik ve tamamlayıcı önlem niteliği.
- Sağlık ve laboratuvar ortamlarındaki özel riskler ve kayıt yükümlülükleri.
Ayırt edici ölçütleri karıştırmamak için etkenin “tedavi/aşı var mı” sorusunu her zaman ayrı değerlendirin; bu tek ölçüt çoğu soruda doğru şıkkı belirler. Konunun uygulama tarafını görmek için çıkmış sorular arşivini incelemek çok faydalıdır.
Çalışma Stratejisi
Önce risk gruplarının mantığını, ardından bulaşma yolu ile önlem eşleştirmelerini oturtun. Kontrol hiyerarşisini diğer risk etmenleriyle ortak bir çerçeve olarak öğrenmek, hem bu konuda hem kimyasal ve fiziksel etmenlerde işinizi kolaylaştırır. Kavramları öğrendikten sonra bol soru çözerek pekiştirin.
Çalışmanızı katmanlı ilerletin: teorik özet, ardından soru çözümü, sonra hatalı yanıtların tekrarı. İSG soru çöz bölümünde konu bazlı pratik yaparak eksiklerinizi belirleyebilir, deneme sınavı ile gerçek sınav temposunu deneyimleyebilirsiniz. Biyolojik etmenleri; meslek hastalıkları ve kimyasal risk etmenleri konularıyla birlikte çalışmak, aralarındaki bağlantıları görmenizi sağlar.
Sıkça Sorulan Sorular
Biyolojik risk etmenleri kaç gruba ayrılır?
Biyolojik etkenler nasıl bulaşır?
Kişisel koruyucu donanım biyolojik risklerde yeterli mi?
Aşılama işverenin sorumluluğunu ortadan kaldırır mı?
Sağlık sektörü neden yüksek biyolojik riskli sayılır?
Biyolojik risk etmenleri konusu sınavda çıkar mı?
Diğer Konularda Soru Çöz
Meslek Hastalıkları
Ücretsiz test çöz
Kimyasal Risk Etmenleri
Ücretsiz test çöz
İşyeri Hekimliği
Ücretsiz test çöz